കാരൂഷാ മാലബാശ്ചൈവ പാരിയാത്ര നിവാസിനഃ । സൌവീരാഃ സൈന്ധവാ ഹൂണാഃ സാല്വാഃ കോസലവാസിനാഃ ॥ ൨,൩.
കാരുഷന്മാർ, മാലവന്മാർ, പാരിയാത്രപർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ, സൗവീരന്മാർ, സൈന്ധവന്മാർ, ഹൂണന്മാർ, സാൽവന്മാർ, കോസലദേശവാസികൾ എന്നിവരും.
മാദ്രാരാമാസ്തഥാമ്ബഷ്ഠാ പാരസീകാദയസ്തഥാ । ആസാം പിബന്തി സലിലം വസന്തി സഹിതാഃ സദാ । സമീപതോ മഹാഭാഗ ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകുലാഃ ॥ ൨,൩.
മദ്രർ, രാമർ, അംബഷ്ടർ, പാർസികൾ തുടങ്ങിയവർ, ഇവർ എല്ലാവരും ഈ ജലത്തിൽ കുടിച്ചു സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരുമിച്ച് വസിക്കുന്നു.
ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാന്യത്ര മഹാമുനേ । കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരഞ്ച കലിശ്ചാന്യത്ര ന ക്വചിത് ॥ ൨,൩.
മഹാമുനേ, ഈ ഭാരതഭൂമിയിൽ കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം എന്നിങ്ങനെ നാലു യുഗങ്ങൾ ഉണ്ട്; മറ്റിടങ്ങളിൽ അങ്ങനെ ഇല്ല.
തപസ്തപ്യന്തി മുനയോ ജുഹ്വതേ ചാത്ര യജ്വനഃ । ദാനാനി ചാത്ര ദീയന്തേ പരലോകാര്ഥമാദരാത് ॥ ൨,൩.
ഇവിടെ മുനികൾ തപസ്സു ചെയ്യുന്നു, യജ്ഞകർ യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നു, മറ്റുള്ളവരും പരലോകത്തിനായി ഭക്തിപൂർവ്വം ദാനം ചെയ്യുന്നു.
പുരുഷൈര്യജ്ഞപുരുഷോ ജമ്ബൂദ്വീപേ സദേജ്യതേ । യജ്ഞൈര്യജ്ഞമയോ വിഷ്ണുരന്യദ്വീപേഷു ചാന്യഥാ ॥ ൨,൩.
ജംബൂദ്വീപിൽ മനുഷ്യർ യാഗങ്ങൾ നടത്തി യജ്ഞപുരുഷനെ ആരാധിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റുള്ള ദ്വീപുകളിൽ യജ്ഞസ്വരൂപനായ വിഷ്ണുവിനെ വേറിട്ട രീതിയിൽ ആരാധിക്കുന്നു.
അത്രാപി ഭാരതം ശ്രേഷ്ഠം ജന്ബൂദ്വീപേ മഹാമുനേ । യതോ ഹി കര്മഭൂരേഷാ ഹ്യതോന്യാ ഭോഗഭൂമയഃ ॥ ൨,൩.
മഹാമുനേ, ജംബൂദ്വീപിൽ ഭാരതം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, കാരണം ഇതാണ് കര്മ്മഭൂമി; മറ്റുള്ളവ എല്ലാം ഭോഗഭൂമികളാണ്.
അത്ര ജന്മസഹസ്രാണാം സഹസ്രൈരപി സത്തമ । കദാചില്ലഭതേ ജന്തുര്മാനുഷ്യം പുണ്യസംചയാത് ॥ ൨,൩.
സത്യമായും, ഇവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷം, ഒരിക്കൽക്കൊന്നു മാത്രം, ഒരാളുടെ പുണ്യസഞ്ചയത്താൽ മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കും.
ഗായന്തി ദേവാഃ കില ഗീതകാനി ധന്യാസ്തു തേ ഭാരത ഭൂമിഭാഗേ । സ്വര്ഗാപവര്ഗാസ്പദമാര്ഗഭൂതേ ഭവന്തി ഭൂയഃ പുരുഷാഃ സുരത്വാത് ॥ ൨,൩.
ദേവന്മാർ പാടുന്നു: 'ഭാരതഭൂമിയിൽ ജനിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കും മോക്ഷത്തിലേക്കും പോകുന്ന വഴിയാണിത്; ഇവിടെ പുണ്യത്താൽ മനുഷ്യർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.'
കര്മാണ്യസംകല്പിതതത്ഫലാനി സംന്യസ്യ വിഷ്ണോ പരമാത്മ്ഭൂതേ । അവാപ്യ താം കര്മമഹീമനന്തേ തസ്മില്ലയം യേ ത്വമലാഃ പ്രയാന്തി ॥ ൨,൩.
വിഷ്ണുവിൽ, പരമാത്മാവിൽ, തന്റെ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഫലത്തോടുകൂടി സമർപ്പിച്ച്, കര്മ്മത്തിന്റെ മഹത്വം നേടിയശേഷം അവനിൽ ലയിക്കുന്നവർ, ആ ശുദ്ധന്മാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
ജാനീമ നൈതത്ക്വ വയം വിലീനേ സ്വര്ഗപ്രദേ കര്മണി ദേഹബന്ധമ് । പ്രാപ്സ്യാമ ധന്യാഃ ഖലു തേ മനുഷ്യാ യേ ഭാരതേ നേന്ദ്രിയവിപ്രഹീനാഃ ॥ ൨,൩.
സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്ന കര്മ്മം തീർന്ന ശേഷം ശരീരം വിട്ടാൽ നമുക്ക് എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടതെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; ഭാരതത്തിൽ ജനിച്ച, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നഷ്ടമാകാതെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
നവവര്ഷം തു മൈത്രേയ ജമ്ബുദ്വീപമിദം മയാ । ലക്ഷയോജനവിസ്താരം സംക്ഷേപാത്കഥിതം തവ ॥ ൨,൩.
മൈത്രേയ, ഈ ജംബൂദ്വീപും അതിലെ ഒൻപതു പ്രദേശങ്ങളും, ലക്ഷം യോജന വീതിയുള്ളതായും, ഞാൻ സങ്ക്ഷിപ്തമായി നിന്നോട് വിവരിച്ചു.
ജമ്ബൂദ്വീപം സമാവൃത്യ ലക്ഷയോജനവിസ്തരഃ । മൈത്രേയ വലയാകാരഃ സ്ഥിതഃ ക്ഷാരോദധിര്ബഹിഃ ॥ ൨,൩.
മൈത്രേയ, ലക്ഷം യോജന വീതിയുള്ള ജംബൂദ്വീപിനെ ചുറ്റി വലയംപോലെ ഉപ്പു കടൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച ക്ഷാരോദേന യഥാ ദ്വീപോ ജമ്ബൂസംജ്ഞോഽഭിവേഷ്ടിതഃ । സംവേഷ്ട്യ ക്ഷാരമുദധിം പ്ലക്ഷദ്വീപസ്തഥാ സ്ഥിതഃ ॥ ൨,൪.
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ജംബൂദ്വീപ് ഉപ്പുകടലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ, ആ ഉപ്പുകടലിനെ ചുറ്റി പ്ലക്ഷദ്വീപും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്താരഃ ശതസാഹസ്രസംമിതഃ । സ ഏവം ദ്വിഗുണോ ബ്രഹ്മന് പ്ലക്ഷദ്വീപ ഉദാഹൃതഃ ॥ ൨,൪.
ജംബൂദ്വീപിന്റെ വീതി ലക്ഷം യോജനമാണ്; ബ്രഹ്മനേ, പ്ലക്ഷദ്വീപ് അതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
സപ്ത മേധാതിഥേഃ പുത്രാഃ പ്ലക്ഷദ്വീപേശ്വരസ്യ വൈ । ജ്യേഷ്ഠ ശാന്തഹയോ നാമ ശിശിരസ്തദനന്തരഃ ॥ ൨,൪.
പ്ലക്ഷദ്വീപിന്റെ രാജാവായ മേധാതിതിയുടെ ഏഴു പുത്രന്മാർ: മൂത്തവൻ ശാന്തഹയൻ, പിന്നെ ശിശിരൻ.
സുഖോദയസ്തഥാനന്ദഃ ശിവഃ ക്ഷേമക ഏവ ച । ധ്രുവശ്ച സപ്തമസ്തേഷാം പ്ലക്ഷദ്വീപേശ്വരാ ഹി തേ ॥ ൨,൪.
സുഖോദയൻ, ആനന്ദൻ, ശിവൻ, ക്ഷേമകൻ, ഏഴാമൻ ധ്രുവൻ—ഇവരാണ് പ്ലക്ഷദ്വീപിലെ ഭരണാധികാരികൾ.
പൂര്വം ശാന്തഹയം വര്ഷം ശിശിരം ച സുഖം തഥാ । ആനന്ദം ച ശിവം ചൈവ ക്ഷേമകം ധ്രുവമേവ ച ॥ ൨,൪.
ആദ്യം ശാന്തഹയ, വർഷ, ശിശിര, സുഖം, ആനന്ദം, ശിവം, ക്ഷേമകം, ധ്രുവം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളാണ് അവിടെ.
മര്യാദാകാരകാസ്തേഷാം തഥാന്യേ വര്ഷപര്വതാഃ । സപ്തൈവ തേഷാം നാമാനി ശൃണുഷ്വ മുനിസത്തമ ॥ ൨,൪.
അവയുടെ അതിരുകൾ പർവതങ്ങൾ കൊണ്ട് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലുമുണ്ട്. ആ ഏഴു പർവതങ്ങളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, മഹർഷേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഗോമദേശ്ചൈവ ചന്ദ്രശ്ച നാരദൌ ദുന്ദുഭിസ്തഥാ । സോമകഃ മുമനാശ്ചൈവ വൈഭ്രാജശ്ചൈവ സപ്തമഃ ॥ ൨,൪.
ഗോമദ, ചന്ദ്ര, നാരദ, ദുന്ദുഭി, സോമക, മുമനാ, ഏഴാമത്തേത് വൈഭ്രാജ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.
വര്ഷാചലേഷു രമ്യേഷു വര്ഷേഷ്വേതേഷു ചാനഘാഃ । വസംതി ദേവഗന്ധര്വസഹിതാഃ സതതം പ്രജാഃ ॥ ൨,൪.
ആ മനോഹരമായ പർവതപ്രദേശങ്ങളിലും ഈ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളിലും പാപരഹിതരായ ജനങ്ങൾ ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരുമൊത്ത് എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.
തേഷു പുണ്യാ ജനപദാശ്ചിരാച്ച മ്രിയതേ ജനഃ । നാധയോ വ്യാധയോ വാപി സര്വകാലസുഖം ഹി തത് ॥ ൨,൪.
അവിടെയുള്ള ജനപദങ്ങൾ പുണ്യവാന്മാരാണ്; അവിടെയുള്ളവർ ദീർഘകാലം ജീവിച്ച് പിന്നീട് മാത്രം മരിക്കുന്നു. അവിടെ ദു:ഖമോ രോഗമോ ഇല്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷം മാത്രം.
തേഷാം നദ്യസ്തു സപ്തൈവ വര്ഷാണാം ച സമുദ്രഗാഃ । നാമതസ്താഃ പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രുതാഃ പാപം ഹരന്തി യാഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെയുള്ള ഏഴു നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം. അവ കേൾക്കുമ്പോൾ പാപം അകറ്റപ്പെടും.
അനുതപ്താ ശിഖീ ചൈവ വിപാശാ ത്രിദിവാക്ലമഃ । അമൃതാ സുകൃതാ ചൈവ സപ്തൈതാസ്തത്ര നിമ്നഗാഃ ॥ ൨,൪.
അനുതപ്താ, ശിഖി, വിപാശ, ത്രിദിവാക്ലമ, അമൃത, സുകൃത, ഏഴാമത്തേത് അവിടെ ഒഴുകുന്ന വൈഭ്രാജ എന്ന നദി — ഇവയാണ് അവിടെയുള്ള നദികൾ.
ഏതേ ശൈലാസ്തഥാ നദ്യഃ പ്രധാനാഃ കഥിതാസ്തവ । ക്ഷുദ്രശൈലാസ്തഥാ നദ്യസ്തത്ര സന്തി സഹസ്രശഃ । താഃ പിബന്ദി സദാഹൃഷ്ടാ നദീര്ജനപദാസ്തുതേ ॥ ൨,൪.
ഇവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതങ്ങളും നദികളും; ഇതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ പർവതങ്ങളും നദികളും അവിടെ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആ നദികളുടെ വെള്ളം സന്തോഷത്തോടെ കുടിക്കുന്നു.
അപസര്പിണീ ന തേഷാം വൈ ന ചൈവോത്സര്പിണീ ദ്വിജ । ന ത്വേവാസ്തി യുഗാവസ്ഥാ തേഷു സ്താനേഷു സപ്തസു ॥ ൨,൪.
അവിടുത്തെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളിൽ അപസർപ്പിണി എന്നതോ ഉത്സർപ്പിണി എന്നതോ ഇല്ല, ദ്വിജൻ; അവിടെ യുക്തികളുടെ വിഭജനം ഒന്നുമില്ല.
ത്രേതായുഗസമഃ കാലഃ സര്വദൈവ മഹാമതേ । പ്ലക്ഷദ്വീപാദിഷു ബ്രഹ്മഞ്ശാകദ്വീപാന്തികേഷു വൈ ॥ ൨,൪.
പ്രകൃത്യാദി ദ്വീപുകളിലും ശാകദ്വീപത്തിനടുത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും, മഹാമതിയുള്ളവനേ, കാലം എപ്പോഴും ത്രേതായുഗംപോലെയാണ്.
പഞ്ച വര്ഷസഹസ്രാണി ജനാ ജീവന്ത്യനാമയാഃ । ധര്മഃ പഞ്ചസ്വഥൈതേഷു വര്ണാശ്രമവിഭാഗശഃ ॥ ൨,൪.
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആയിരം അഞ്ചായിരം വർഷം രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു; അവിടെ ധർമ്മം അഞ്ചു പ്രദേശങ്ങളിലും വർണ്ണാശ്രമവിധാനപ്രകാരം പാലിക്കപ്പെടുന്നു.
വര്ണാശ്ച തത്ര ചത്വാരസ്താന്നിബോധ വദാമി തേ ॥ ൨,൪.
അവിടെ നാലു വർണ്ണങ്ങളുണ്ട്; അതെന്തെന്ന് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ആര്യകാഃ കുരാരശ്ചൈവ വിദിശ്യാ ഭാവിനശ്ചേ തേ । വിപ്രക്ഷത്രിവൈശ്യാസ്തേ ശൂദ്രാശ്ച മുനിസത്തമ ॥ ൨,൪.
ആര്യക, കുറാര, വിദിശ്യ, ഭാവിനൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരെ വിളിക്കുന്നത്; ഇവരാണ് ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻമാർ, മഹർഷേ.
ജ്മബൂവൃക്ഷപ്രമാണസ്തു തന്മധ്യേ സുമഹാംസ്തരുഃ । പ്ലക്ഷസ്തന്നാമസംജ്ഞോയം പ്ലക്ഷദ്വീപോ ദ്വിജോത്തമ ॥ ൨,൪.
ഭൂമിയിലെ വൃക്ഷങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് അതിവിശാലമായ ഒരു വലിയ വൃക്ഷം ആ പ്രദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന്റെ പേരാണ് പ്ലക്ഷം. അതിനാൽ ആ ദ്വീപിന് പ്ലക്ഷദ്വീപം എന്ന പേരായിരിക്കുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.