അരിഷ്ടാ തു മഹാസത്ത്വാന് ഗന്ധര്വ്വാന് സമജീജനത് । ഏതേ കശ്യപദായാദാഃ കീര്ത്തിതാഃ സ്ഥാണു-ജങ്ഗമാഃ
സ്വസയിൽ നിന്ന് യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ജനിച്ചു. മുനിയിൽ നിന്ന് അപ്സരസുകൾ ജനിച്ചു. മഹാശക്തിയുള്ള അരിഷ്ടയിൽ നിന്ന് ഗന്ധർവന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്ത്രശഃ । ഏഷ മന്വന്തരേ മര്ഗോ ബ്രഹ്മന് സ്വാരോചിഷേ സ്മൃതഃ
ഇവരാണ് കശ്യപന്റെ വംശജർ, നിലനിൽക്കുന്നവരും സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായ എല്ലാ ജീവികളും. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ട്.
വൈവസ്വതേ ച മഹതി വാരുണേ വിതതേ ക്രതൌ । ജുഹ്വാനസ്യ ബ്രഹ്മണോ വൈ പ്രജാസര്ഗ ഇഹോച്യതേ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതാണ് സ്വാരോചിഷമന്വന്തരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൃഷ്ടി.
പൂര്വ്വം യത്ര തു സപ്തര്ഷീനുത്പന്നാന് സപ്ത മാനസാന് । പുത്രത്വേ കല്പയാമാസ സ്വയമേവ പിതാമഹഃ
വൈവസ്വതയും വാരുണമന്വന്തരങ്ങളിലും, കൃതയുഗത്തിലും, ജുഹ്വാനൻ എന്ന ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗന്ധര്വ്വഭോഗിദേവാനാം ദാനവാനാഞ്ച സത്തമ । ദിതിര്വ്വിനഷ്ടപുത്രാ വൈ തോഷയാമാസ കശ്യപമ്
ഗന്ധർവന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും സംരക്ഷണം നൽകാൻ, പിതാമഹൻ സ്വയം ഏഴു മഹർഷിമാരെ തന്റെ മക്കളായി നിയമിച്ചു.
തയാ ചാരാധിതഃ സമ്യക് കശ്യപസ്തപതാം വരഃ । വരേണ ച്ഛന്ദയാമാസ സാ ച വവ്ര തതോ വരമ്
മക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദിതിയും കശ്യപനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഉത്സാഹിച്ചു; അവൾ ഭക്തിപൂർവ്വം കശ്യപനെ ആരാധിച്ചു.
പുത്രമിന്ദ്രവധാര്ഥായ സമര്ഥമമിതൌജസമ് । സ ച തസ്മൈ വരം പ്രാദാദൂ ഭാര്യ്യായൈ മുനിസത്തമ
കശ്യപൻ സന്തോഷത്തോടെ അവളെ ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ അനുവദിച്ചു; ദിതിയും ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ കഴിവുള്ള ശക്തനായ ഒരു മകൻ വേണമെന്ന് ആശംസിച്ചു.
ദത്താ ച വരമത്യുയ്ര കശ്യപസ്താമുവാച ഹ । ശക്രം പുത്രോ നിഹന്താ തേ യദി ഗര്ഭം ശരച്ഛതമ്
കശ്യപൻ അത്യന്തം ശക്തമായ വരം അവളെ അനുവദിച്ചു; വരം നൽകിയ ശേഷം ഭാര്യയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സമാഹിതാതിപ്രയതാ ശുചിനീ ധാരയിഷ്യസി । ഇത്യേവമുത്തവാ താം ദേവീം സങ്ഗതഃ കശ്യപോ മുനിഃ
നീ അത്യന്തം ഏകാഗ്രതയോടും വിശുദ്ധിയോടും പരിശ്രമത്തോടും കൂടി നൂറുവർഷം ഗർഭം ധരിച്ചാൽ, നിന്റെ മകൻ ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലും.
ദധാര മാ ച തം ഗര്ഭം സമ്യക് ശൌചസമന്വിതാ । ഗര്ഭമാത്മവധാര്ഥായ ജ്ഞാത്വാ തം മഘവാനപി
കശ്യപമഹർഷി ദേവിയെ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം അവളുമായി ചേർന്നു; ദിതി വലിയ വിശുദ്ധിയോടെ ഗർഭം ധരിച്ചു.
സുശ്രൂഷു സ്താമഥാഗച്ഛദൂ വിനയാദമരാധിപഃ । തസ്യാശ്ചൈവാന്തരം പ്രേപ്സുരതിഷ്ഠതേ പാകശാസനഃ
ആ ഗർഭം തനിക്കു വധം വരുത്തുമെന്ന് അറിഞ്ഞ മഘവാൻ, ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ, വിനയപൂർവ്വം അവളെ സേവിക്കാൻ സമീപിച്ചു.
ഊനേ വര്ഷ ശതേ ചാസ്യാ ദദര്ശാന്തരമാത്മനാ । അകൃത്വാ പാദയോഃ ശൌചം ദിതിഃ ശയനമാവിശത്
ദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഇന്ദ്രൻ കാത്തുനിന്നു; നൂറുവർഷം തീരാൻ അടുത്തപ്പോൾ, തന്റെ ശക്തിയാൽ ഒരു അവസരം കണ്ടു.
നി ദ്രാഞ്ചാഹാരായാമാസ തസ്യാഃ കുക്ഷിം പ്രവിശ്യ സഃ । വജ്രപാണിര്മ്മഹാഗര്ഭം ചിച്ഛദാഥ സ സപ്തധാ
ദിതി കാലുകൾ കഴുകാതെ കിടക്കയിൽ കയറി ഉറങ്ങിപ്പോയപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ പീड़യമാനോ വജ്രേണാ പ്രരുരോദാതിദാരുണമ് । മാ രോദീരിതി തം ശക്രഃ പുനഃ പൂനരഭാഷത
വജ്രായുധം കൈവശം വച്ച ഇന്ദ്രൻ ആ വലിയ ഗർഭത്തെ ഏഴായി കഷ്ണം ചെയ്തു; വേദനയാൽ ആ കുഞ്ഞ് ഭയങ്കരമായി കരഞ്ഞു.
സോഽഭവത് സപ്തധാ ഗര്ഭസ്തമിന്ദ്രഃ കുപിതഃ പുനഃ । ഏകൈക സപ്തധാ ചക്ര വജ്രണാരിവിദാരിണാ
ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'കരയരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു; എന്നാൽ ഗർഭം ഏഴായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. കോപത്തോടെ ഇന്ദ്രൻ ഓരോ ഭാഗവും വീണ്ടും ഏഴായി വിഭജിച്ചു.
മരുതോ നാമ ദേവാസ്തേ ബഭൂവുരതിവേഗിനഃ । യദുക്തം വൈ മഘവതാ തേനൈവ മരുതോഽഭവന് । ദേവാ ഏകോനപഞ്ചാസത് സഹായാ വജ്രപാണിനഃ
വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് ശത്രുവിനെ തകർക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ ഓരോ ഭാഗവും വീണ്ടും ഏഴായി വിഭജിച്ചു. അങ്ങനെ അതിവേഗികളായ മരുത് ദേവന്മാർ ഉദിച്ചു. മുപ്പത്തൊൻപത് ദേവന്മാർ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രന്റെ സഹായികളായി.
ശ്രീപരാശര ഉവാച യദാഭിഷിക്തഃ സ പൃഥുഃ പൂര്വം രാജ്യേ മഹര്ഷിഭിഃ । തതഃ ക്രമേണ രാജ്യാനി ദദൌ ലോകപിതാമഹഃ ॥ ൧,൨൨.
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാർ പൃഥുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തപ്പോൾ, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് ക്രമമായി രാജ്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു നൽകി.
നക്ഷത്രഗ്രഹവിപ്രാണാം വീരുധാം ചാപ്യശേഷതഃ । സോമം രാജ്യേ ദധദ്ബ്രഹ്മാ യജ്ഞാനാം തപസാമപി ॥ ൧,൨൨.
നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗ്രഹങ്ങൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും എല്ലാ ഔഷധികൾക്കും, യജ്ഞങ്ങൾക്കും തപസ്സിനും സോമനെ ബ്രഹ്മാവ് രാജാവാക്കി നിയമിച്ചു.
രാജ്ഞാം വൈശ്രവണം രാജ്യേ ജലാനാം വരുണം തഥാ । ആദിത്യാനാം പതിം വിഷ്ണും വസൂനാമഥ പാവകമ് ॥ ൧,൨൨.
രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവായി വൈശ്രവണനെയും, ജലങ്ങളുടെ അധിപതിയായി വരുണനെയും, ആദിത്യന്മാരുടെ തലവനായി വിഷ്ണുവിനെയും, വസുക്കളുടെ അധിപതിയായി പാവകനെ (അഗ്നി)യും നിയമിച്ചു.
പ്രജാപതീനാം ദക്ഷം തു വാസവം മരുതാമപി । ദൈത്യാനാം ദാനവാനാം ച പ്രഹ്ലാദമധിപം ദദൌ ॥ ൧,൨൨.
പ്രജാപതിമാരുടെ തലവനായി ദക്ഷനെയും, മരുതുകളുടെ അധിപതിയായി വാസവനെയും, ദൈത്യന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും പ്രഹ്ലാദനെ രാജാവായി നിയമിച്ചു.
പിതൄണാം ധര്മരാജാനം യമം രാജ്യേഽഭ്യഷേചയത് । ഐരാവതം ഗര്ജേദ്രാണാമശേഷാണാം പതിം ദദൌ ॥ ൧,൨൨.
പിതാക്കളിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ രാജാവായ യമനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. ആനകൾക്ക് ഐരാവതം അവരുടെ രാജാവായി നൽകി. മുഴങ്ങുന്ന സിംഹങ്ങൾക്ക് അവയുടെ അധിപതിയെ നൽകി.
പതത്രിണാം തു ഗരുഡം ദേവാനാമപി വാസവമ് । ഉച്ചൈഃശ്രവസമശ്വാനാം വൃഷഭം തു ഗവാമപി ॥ ൧,൨൨.
പക്ഷികൾക്ക് ഗരുഡനെ, ദേവന്മാർക്ക് വാസവനെ, കുതിരകൾക്ക് ഉച്ചൈശ്രവസിനെ, പശുക്കൾക്ക് കാളയെ അവരുടെ അധിപതികളായി നൽകി.
മൃഗാണാം ചൈവ സര്വേഷാം രാജ്യേ സിംഹം ദദൌ പ്രഭുഃ । ശേഷം തു ദന്ദശൂകാനാമകരോത്പതിമവ്യയഃ ॥ ൧,൨൨.
എല്ലാ മൃഗങ്ങൾക്കും സിംഹത്തെ രാജാവായി നൽകി. ദണ്ഡശൂകന്മാർക്ക് ശേഷനെ അക്ഷയനായ അധിപതിയായി നിർമിച്ചു.
ഹിമാലയം സ്ഥാവരാണാം മുനീനാം കപിലം മുനിമ് । നഖിനാം ദംഷ്ട്രിണാം ചൈവ മൃഗാണാം വ്യാഘ്രമീശ്വരമ് ॥ ൧,൨൨.
സ്ഥാവരങ്ങളിൽ ഹിമാലയത്തെ രാജാവാക്കി, മുനികളിൽ കപിലമുനിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, നഖമുള്ളവർക്കും പല്ലുള്ള മൃഗങ്ങൾക്കും കടുവയെ അധിപതിയായി നിർണ്ണയിച്ചു.
വനസ്പതീനാം രാജാനാം പ്ലക്ഷമൈവാഭ്യഷേചയത് । ഏവമേവാന്യജാതീനാം പ്രാധാന്യേനാകരോത്പ്രഭൂന് ॥ ൧,൨൨.
വൃക്ഷങ്ങളിൽ പ്ലക്ഷവൃക്ഷത്തെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ തന്നെ മറ്റു ജാതികളിലും പ്രധാനരായി അധിപതികളെ നിയമിച്ചു.
ഏവം വിഭജ്യ രാജ്യാനി ദിശാം പാലാനനന്തരമ് । പ്രജാപതിപതിര്ബ്രഹ്മാ സ്ഥാപയാമാസ സര്വതഃ ॥ ൧,൨൨.
ഇങ്ങനെ രാജ്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് ദിശകളുടെ രക്ഷകരെ നിയമിച്ചതിന് ശേഷം, പ്രജാപതികളുടേയും അധിപതിയായ ബ്രഹ്മാ എല്ലായിടത്തും അവരെ സ്ഥാപിച്ചു.
പൂര്വസ്യാം ദിശി രാജാനം വൈരാജസ്യ പ്രജാപതേഃ । ദിശാപാലം സുധന്വാനം സുതം വൈ സോഽഭ്യഷേചയത് ॥ ൧,൨൨.
കിഴക്കൻ ദിശയിൽ, വൈരാജപ്രജാപതിയുടെ പുത്രനായ സുധൻവനെ രാജാവും ദിശാപാലനുമാക്കി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ദക്ഷിണസ്യാം ദിശി തഥാ കര്ദമസ്യ പ്രജാപതേഃ । പുത്രം ശങ്ഖപദം നാമ രാജാനം സോഽഭ്യഷേചയത് ॥ ൧,൨൨.
അങ്ങനെ തന്നെ തെക്കൻ ദിശയിൽ, കർദമപ്രജാപതിയുടെ പുത്രനായ ശംഖപദനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പശ്ചിമസ്യാം ദിശി തഥാ രജസഃ പുത്രമച്യുതമ് । കേതുമന്തം മഹാത്മാനം രാജാനം സോഽഭ്യഷേചയത് ॥ ൧,൨൨.
പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ, രാജസന്റെ മഹാത്മാവായ പുത്രനായ കെതുമന്തിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
തഥാ ഹിരണ്യരോമാണം പര്ജന്യസ്യ പ്രജാപതേഃ । ഉദീച്യാം ദിശി ദുര്ധര്ഷം രാജാനമഭ്യഷേചയത് ॥ ൧,൨൨.
അങ്ങനെ തന്നെ, വടക്കൻ ദിശയിൽ, പാർജന്യപ്രജാപതിയുടെ ദുർജയനായ പുത്രനായ ഹിരണ്യരോമനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.