ഇത്യുത്തവാ തം തതോ ഗത്വാ യഥാവൃത്തം പരോഹിതാഃ । ദൈത്യരാജായ സകലമാചചക്ഷു ര്മഹാമുനേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവർ പോയി സംഭവിച്ച എല്ലാം മഹാമുനിയായ ദൈത്യരാജാവിനോട് അറിയിച്ചു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച ഹിരണ്യകശിപുഃ ശ്രുത്വാ താം കൃത്യാം വിതഥീകൃതാമ് । ആഹൂയ പുത്രം പപ്രച്ഛ പ്രഭാവസ്യാസ്യ കാരണമ്
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ഹിരണ്യകശിപു ആ നാശകരമായ ശക്തി ഫലിച്ചില്ലെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, തന്റെ മകനെ വിളിച്ചു, ഈ ശക്തിയുടെ കാരണം ചോദിച്ചു.
ഹിരണ്യകശിപുരുവാച । പ്രഹ്ലാദ സുപ്രഭാവോസി കിമേതത്തേ വിചേഷ്ടിതമ് । ഏതന്മംത്രാദിജനിതമുതാഹോ സഹജം തവ
ഹിരണ്യകശിപു പറഞ്ഞു: പ്രഹ്ലാദാ, നീ വലിയ ശക്തിയുള്ളവനാണ്. ഇതെന്താണ് നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്? ഇത് മന്ത്രാദികളാൽ ഉണ്ടാകുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടോ?
ശ്രീപരാശര ഉവചാ। ഏവം പൃഷ്ടസ്തദാ പിത്രാ പ്രഹ്ലാദോഽസുരബാലകഃ । പ്രണിപത്യ പിതുഃ പാദാവിദം വചനമബ്രവീത്
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പിതാവിനാൽ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അസുരബാലനായ പ്രഹ്ലാദൻ പിതാവിന്റെ കാലിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന മംത്രാദികൃതം താത ന ച നൈസര്ഗികോ മമ । പ്രഭാവ ഏഷ സാമാന്യോ യസ്യ യസ്യാച്യുതോ ഹൃദി
അച്യുതൻ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവർക്കു സാധാരണമായ ഈ ശക്തി, അച്യുതൻ ഹൃദയത്തിൽ ഇല്ലാത്തവർക്കല്ല. അതു മന്ത്രാദികളാൽ അല്ല, അഥവാ എന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടുമല്ല, അച്യുതൻ ഉള്ളവർക്കു ഇത് സാധാരണമാണ്.
അന്യേഷാം യോ ന പാപാനി ചിന്തയത്യാത്മനോ യഥാ । തസ്യ പാപാഗമസ്താത ഹേത്വഭാവാന്ന വിദ്യതേ
മറ്റുള്ളവരുടെ പാപങ്ങൾ തനിക്കുള്ളതുപോലെ ആരും ചിന്തിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, അത്തരം ആളുകൾക്ക് പാപം വരില്ല, കാരണം അതിന് കാരണം ഇല്ല.
കര്മണാ മനസാ വാചാ പരിപീഡാം കരോതി യഃ । തദ്ബീജം ജന്മ ഫലതി പ്രഭൂതം തസ്യ ചാശുഭമ്
ആൾ പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിച്ചാൽ, അതിന്റെ വിത്ത് ജന്മത്തിൽ വലിയ ദു:ഖഫലമായി വളരും.
സോഹം ന പാപമിച്ഛാമി ന കരോമി വദാമി വാ । ചിന്തയന്സര്വഭൂതസ്ഥമാത്മന്യപി ച കേശവമ്
ഞാൻ പാപം ആഗ്രഹിക്കുകയുമില്ല, ചെയ്യുകയുമില്ല, പറയുകയുമില്ല, കാരണം എല്ലാ ജീവികളിലും എന്റെ ഉള്ളിലും വസിക്കുന്ന കേശവനെ ഞാൻ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുന്നു.
ശാരീരം മാനസം ദുഃഖം ദൈവം ഭൂതഭവം തഥാ । സര്വത്ര ശുഭചിത്തസ്യ തസ്യ മേ ജായേത കുതഃ
ശരീരത്തിൽ, മനസ്സിൽ, ദൈവികമായതിലും ഭൂതവിഭവങ്ങളിലും ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖങ്ങൾ എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും നല്ല മനസ്സുള്ളവനു എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക?
ഏവം സര്വേഷു ഭൂതേഷു ഭക്തിരവ്യഭിചാരിണീ । കര്തവ്യാ പണ്ഡിതൈര്ജ്ഞാത്വാ സര്വഭൂതമയം ഹരിമ്
അങ്ങനെ, എല്ലാ ജീവികളിലെയും ഹരിയെ അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾക്ക്, അവിടുത്തെ സാന്നിധ്യം മനസ്സിലാക്കി, അചഞ്ചലമായ ഭക്തി എല്ലാ ജീവികളോടും പുലർത്തണം.
ശ്രീപരാശര ഉവാച । ഇതി ശ്രുത്വാ സ ദൈത്യേന്ദ്ര ഃ! പ്രാസാദശിഖരേ സ്ഥിതഃ । ക്രോധാന്ധകാരിതമുഖഃ പ്രാഹ ദൈതേയകിംകരാന്
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: ഇത് കേട്ട ശേഷം, പ്രാസാദത്തിന്റെ മുകളിൽ നില്ക്കുന്ന ദാനവാധിപൻ, കോപത്തിൽ മുഖം ഇരുണ്ടു, ദാനവസേവകരോട് പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യകശിപുരുപാച । ദുരാത്മാ ക്ഷിപ്യതാമസ്മാത്പ്രാസാദാച്ഛതയോജനാത് । ഗിരിപൃഷ്ഠേ പതത്വസ്മിന് ശിലാഭിന്നാങ്ഗസംഹതിഃ
ഹിരണ്യകശിപു പറഞ്ഞു: ഈ ദുഷ്ടബാലനെ ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് നൂറു യോജന ദൂരം എറിഞ്ഞുകളയൂ. അവൻ പാറകളാൽ ശരീരം തകർന്നു മലയുടെ മുകളിൽ വീഴട്ടെ.
തതസ്തം ചിക്ഷുപുഃ സര്വേ ബാലം ദൈതേയദാനവാഃ । പപാത സോപ്യധഃ ക്ഷിപ്തോ ഹൃദയേനോദ്വഹഹ്നരിമ്
അപ്പോൾ എല്ലാ ദാനവരും ആ ബാലനെ എറിഞ്ഞു. ഹൃദയത്തിൽ ഹരിയെ ധരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ താഴേക്ക് വീണു.
പതമാനം ജഗദ്ധാത്രീ ജഗദ്ധാതരി കേശവേ । ഭക്തിയുക്തം ദധാരൈനമുപസംഗമ്യ മേദിനീ
അവൻ വീഴുമ്പോൾ, ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനായ കേശവനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഭൂമി സമീപിച്ചു, അവനെ ഏറ്റെടുത്തു.
തതോ വിലോക്യ തം സ്വസ്ഥമവിശിര്ണാസ്ഥിപഞ്ജരമ് । ഹിരണ്യകശിപുഃ പ്രാഹ ശമ്ബരം മായിനാം വരമ്
അവനെ സുഖമായും, അസ്ഥിപഞ്ചരം തകരാതെ കാണുമ്പോൾ, ഹിരണ്യകശിപു മായാവിദ്യകളിൽ പ്രധാനനായ ശംബരനോട് പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യകശിപുരുപാച । നാസ്മാഭിഃ ശക്യതേ ഹന്തുമസൌ ദുര്ബുദ്ധിബാലകഃ । മായാം വേത്തി ഭവാംസ്തസ്മാന്മായയൈനം നിഷൂദയ
ഹിരണ്യകശിപു പറഞ്ഞു: നമ്മാൽ ഈ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ബാലനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നില്ല. നീ മായാവിദ്യ അറിയുന്നവനല്ലേ, അതുകൊണ്ട് മായാവശാൽ അവനെ നശിപ്പിക്കൂ.
ശമ്ബര ഉവാച। സൂദയാമ്യേവ ദൈത്യേന്ദ്ര പശ്യ മായാബലം മമ । സഹസ്രമത്ര മായാനാം പശ്യ കോടിശതം തഥാ
ശംബരൻ പറഞ്ഞു: ദാനവാധിപാ, ഞാൻ അവനെ തീർച്ചയായും നശിപ്പിക്കും. എന്റെ മായാബലമോ കാണൂ—ഇവിടെ ആയിരം മായകളും, കോടികൾക്കണക്കിന് കൂടുതൽ ഉണ്ട്.
ശ്രീപരാശര ഉവാച । തതഃ സ സസൃജേ മായാം പ്രഹ്ലാദേ ശമ്ബരോഽസുരഃ । വിനാശമിച്ഛന്ദുര്ബുദ്ധിഃ സര്വത്ര സമദര്ശിനി
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ ശംബരൻ, പ്രഹ്ലാദനെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മായാവിദ്യകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ പ്രഹ്ലാദൻ എല്ലായിടത്തും സമദർശിയായിരുന്നു.
സമാഹിതമതിര്ഭൂത്വാ ശമ്ബരേപി വിമത്സരഃ । മൈത്രേയ സോപി പ്രഹ്ലാദഃ സസ്മാര മധുസൂദനമ്
മൈത്രേയാ, പ്രഹ്ലാദൻ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, ശംബരനോടും വൈരാഗ്യമില്ലാതെ, മധുസൂദനനെ സ്മരിച്ചു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച। തതോ ഭഗവതാ തസ്യ രക്ഷാര്ഥം ചക്രമുത്തമമ് । ആജഗാമ സമാജ്ഞപ്തം ജ്വാലാമാലി സുദര്ശനമ്
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവനെ രക്ഷിക്കാൻ, ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഉത്തമമായ സുദർശനചക്രം, ആഹ്വാനപ്രകാരം എത്തി.
തേന മായാസഹസ്രം തച്ഛമ്ബരസ്യാശുഗാമിനാ । ബാലസ്യ രക്ഷതാ ദേഹമേകൈകം ചാരിശോധിതമ്
ആ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ചക്രം ബാലനെ സംരക്ഷിച്ച്, ശംബരന്റെ ആയിരം മായകളും ഓരോന്നായി നശിപ്പിച്ചു.
സംശോഷകം തഥാ വായും ദൈത്യേന്ദ്ര സ്ത്വിദമബ്രവീത് । ശീഘ്രമേഷ മമാദേശാദ്ദുരാത്മാ നീയതാം ക്ഷയമ്
അപ്പോൾ ദാനവാധിപൻ പറഞ്ഞു: ഈ ദുഷ്ടനെ ഞാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ഉണക്കുന്ന കാറ്റ് നശിപ്പിക്കട്ടെ.
തഥേത്യുക്ത്വാ തു സോപ്യേനം വിവേശ പവനോ ലഘു । ശീതോതിരൂക്ഷഃ ശോഷായ തദ്ദേഹസ്യാതിദുഃ സഹഃ
അവൻ 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അതിവേഗം കാറ്റ് ബാലനിൽ കയറി, അത്യന്തം തണുത്തും കടുത്തും, അവന്റെ ശരീരം ഉണക്കാൻ തുടങ്ങി.
തേനാവിഷ്ടമഥാത്മാനം സ ബുദ്ധ്വാ ദൈത്യബാലകഃ । ഹൃദയേന മഹാത്മാനം ദധാര ധരണീധരമ്
അങ്ങനെ കാറ്റ് തനിക്കുള്ളിൽ കയറിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ ദാനവബാലൻ ഹൃദയത്തിൽ ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന മഹാത്മാവിനെ ധരിച്ചു.
ഹൃദയസ്ഥസ്തതസ്തസ്യ തം വായുമതിഭീഷണമ് । പപൌ ജനാര്ദനഃ ക്രുദ്ധഃ സ യയൌ പവനഃ ക്ഷയമ്
അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ നില്ക്കുമ്പോൾ, പ്രഹ്ലാദൻ ആ ഭയാനകമായ കാറ്റിനെ കുടിച്ചു. കോപത്തോടെ ജനാർദ്ദനൻ ആ കാറ്റിനെ നശിപ്പിച്ചു.
ക്ഷീണാസുത സര്വമായാസു പവനേ ച ക്ഷയം ഗതേ । ജഗാമ സോപി ഭവനം ഗുരോരേവ മഹാമതിഃ
എല്ലാ മായകളും ക്ഷയിച്ചു, കാറ്റും നശിച്ചപ്പോൾ, ആ ധീരനായ ബാലൻ ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
അഹന്യഹന്യഥാപാചാര്യോ നീതിം രാജ്യഫലപ്രദാമ് । ഗ്രാഹയാമാസ തം ബാലം രാജ്ഞാമുസനസാ കൃതാമ്
ദിവസം ദിവസവും ആചാര്യൻ ആ രാജകുമാരനോട്, രാജാക്കന്മാർക്കായി ഉശനസൻ രചിച്ച, രാജ്യം നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന നയശാസ്ത്രം പഠിപ്പിച്ചു.
ഗൃഹീതനീതിശാസ്ത്രം തം വിനീതം ച യദാ ഗുരുഃ । മേനേ തദൈനം തത്പിത്രേ കഥയാമാസ ശിക്ഷിതമ്
ആ ബാലൻ നയശാസ്ത്രം പൂർണമായി പഠിച്ചുവെന്നും വിനയത്തോടെ പെരുമാറുന്നവനാണെന്നും ഗുരു വിശ്വസിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ പരിശീലനം പിതാവിനോട് അറിയിച്ചു.
ആചാര്യ ഉവാച। ഗൃഹീതനീതിശാസ്ത്രസ്തേ പുത്രോ ദൈത്യപതേ കൃതഃ । പ്രഹ്ലാദസ്തത്ത്വതോ വേത്തി ഭാര്ഗവേണ യദീരിതമ്
ആചാര്യൻ പറഞ്ഞു: ദൈത്യാധിപതേ, നിങ്ങളുടെ മകൻ പ്രഹ്ലാദൻ ഭാർഗവൻ പഠിപ്പിച്ച നയശാസ്ത്രം സാരമായും മനസ്സിലാക്കി.
ഹിരണ്യകശിപുരുവാച । മിത്രേഷു വര്തേത കഥമരിവര്ഗേഷു ഭൂപതിഃ । പ്രഹ്ലാദ ത്രിഷു ലോകേഷു മധ്യസ്ഥേഷു കഥം ചരേത്
ഹിരണ്യകശിപു ചോദിച്ചു: രാജാവിന് സുഹൃത്തുക്കളോടും ശത്രുക്കളോടും എങ്ങനെ പെരുമാറണം? പ്രഹ്ലാദാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും മധ്യസ്ഥരോടു എങ്ങനെ പെരുമാറണം?