ഹാലാഹലം വിഷം തസ്യ സര്വ്വഭക്ഷ്യേഷു ദീയതാമ് । അവിജ്ഞാതമസൌപാപോ ഹന്യതാം മാ വിചാര്യ്യതാമ്
അവന്റെ എല്ലാ ഭക്ഷണത്തിലും ഹാലാഹലവിഷം ചേർക്കണം. ആരും അറിയാതെ അതു ചെയ്യുക, സംശയമില്ലാതെ അവനെ കൊല്ലണം.
തേ തഥൈവ തതശ്വക്രുഃ പ്രഹ്ലാദായ മഹാത്മനേ । വിഷദാനം യഥാജ്ഞപ്തം പിത്രാ തസ്യ മഹാത്മനഃ
അവന്റെ പിതാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവർ അതു തന്നെ ചെയ്തു; മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദന് വിഷം നൽകി.
ഹാലാഹലം വിഷം ഘോരമനന്തോജ്വരണോന സഃ । അഭിമന്വ്യ സഹാന്നേന മൈത്രേയ ബുഭുജേ തദാ
അനന്തമായ ജ്വരം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ ഹാലാഹലവിഷം ഭക്ഷണത്തിൽ കലർത്തി, മൈത്രേയ, പ്രഹ്ലാദൻ അതു ഭക്ഷിച്ചു.
അവികാരം സ തദൂ ഭുക്ത്വാ പ്രഹ്ലാദഃ സ്വസ്ഥമാനസഃ । അനന്തക്യാതിനിര്വീര്യ്യ ജരയാമാസ തദൂവിഷമ്
അതു കഴിച്ചിട്ടും പ്രഹ്ലാദൻ യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ നിന്നു; അനന്തന്റെ ശക്തിയാൽ ആ വിഷം അവനിൽ പ്രവർത്തിച്ചില്ല.
തതസ്തദാ ഭയത്രസ്താ ജീര്ണം ദൃഷ്ട്വാ മഹദ്രിഷമ് । ദൈത്യേശ്വരമുപാഗമ്യ പ്രണിപത്യേദമബ്രു വന്
പിന്നീട്, ആ വലിയ വിഷം ദഹിച്ചെന്നു കണ്ടപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറയച്ചവർ ദൈത്യാധിപതിയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, നമസ്കരിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദൈത്യരാജ ! വിഷ ദത്തമസ്മാഭിരതിഭീഷണമ് । ജീര്ണാം തേന സഹാന്നേന പ്രഹ്ലാദേന സുതേന തേ
ദൈത്യരാജാവേ! ഞങ്ങൾ നൽകിയ വിഷം അത്യന്തം ഭയങ്കരമായിരുന്നു. എങ്കിലും നിങ്ങളുടെ മകൻ പ്രഹ്ലാദൻ അത് ഭക്ഷണത്തോടൊപ്പം ദഹിപ്പിച്ചു.
ത്വര്യ്യതാം ത്വര്യ്യാം ഹേ ഹേ സദ്യോ ദൈത്യപുരോഹിതാഃ । കൃത്യാം തസ്യ വിനാശായ ഉത്പാദയത മാ ചിരാത്
വേഗം, വേഗം, ഹേ ദൈത്യപുരോഹിതന്മാരേ! അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉടൻ എന്തെങ്കിലും മാർഗം കണ്ടെത്തുക, വൈകരുത്.
സകാശമാഗമ്യ തതഃ പഹ്ലാദം വിനയാന്വിതമ്
പിന്നീട്, വിനയത്തോടെ പ്രഹ്ലാദന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു—
ജാതസ്ത്രൈലോക്യര്വിഖ്യാത് ആയുഷ്മന് ! ബ്രഹ്മണഃ കുലേ । ദൈത്യരാജസ്യ തനയോ ഹിരണയകശിപോര്ഭവാന്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ദീർഘായുസ്സുള്ളവനേ! നീ ദൈത്യരാജാവായ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ മകനാണ്.
കിം ദേവൈഃ കിമനന്തേന കിമന്യേന തവാശ്വയഃ । പിതാ തേ സര്വ്വലോകാനാം ത്വം തഥൈവ ഭവിഷ്യസി
നിനക്ക് ദേവന്മാരോ, അനന്തനോ, മറ്റാരോ ആവശ്യമുണ്ടോ? നിന്റെ അച്ഛൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനാണ്, നീയും അങ്ങനെ ആകും.
തസ്മാത് പരിത്യജൈനാം ത്വം വിപക്ഷസ്തവസംഹിതാമ് । ബാചം പിതാ സമാസ്താനാം ഗുരൂണാം പരമോ ഗുരുഃ
അതിനാൽ, ഈ വിരോധവും ശത്രുവിനോടുള്ള ഭക്തിയും ഉപേക്ഷിക്കണം. നിന്റെ അച്ഛൻ എല്ലാവരുടെയും ഗുരുവിൽ ഗുരുവാണ്.
ഏവപമേതന്മഹാഭാഗാഃ । ശ്ലാച്യമേതന്മഹാകുലമ് । മരീചേഃ സകലേഽപ്യസ്മിന് ത്രൈലോക്യേ കോഽന്യഥാ വദേത്
അതുകൊണ്ട്, മഹാഭാഗവേ, ഇതു അംഗീകരിക്കണം. ഈ മഹത്തായ വംശം പ്രശംസനീയമാണ്. ഈ മാരീചിയുടെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും മറ്റാരാണ് വ്യത്യസ്തമായി പറയുക?
പിതാ ച മമ സര്വ്വസ്മിന് ജഗത്യുത്കൃഷ്ടചേഷ്ടതഃ । ഏതദപ്യവഗച്ഛാമി സത്യമത്രാപി നാനൃതമ്
എന്റെ അച്ഛന് ഈ ലോകത്ത് എല്ലായിടത്തും ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റം കാട്ടിയതാണു്. ഇതും ഞാന് മനസ്സിലാക്കുന്നു; ഇതിലും സത്യമാണ്, അസത്യമൊന്നുമില്ല.
ഗുരൂണാമപി സര്വ്വഷാം പിതാ പരമകോ ഗുരുഃ । യദുക്തം ഭ്രാന്തിരത്രാപി സ്വല്പാപി ഹി ന വിദ്യതേ
എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരിലും അച്ഛനാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഗുരു. നിങ്ങള് പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്; ഇവിടെ ചെറിയൊരു തെറ്റുപോലും ഇല്ല.
പിതാ ഗുരുര്ന സന്ദേഹഃ പൂജനീയഃ പ്രയത്നതഃ । തത്രാപി നാപരാധ്യാമീത്യേവം മനസി മേ സ്ഥിതമ്
അച്ഛന് ഗുരുവാണെന്നതില് സംശയമില്ല; അദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധയോടെ ആദരിക്കണം. ഈ കാര്യത്തില് തെറ്റു ചെയ്യരുതെന്നു് എന്റെ മനസ്സില് ഉറപ്പാണ്.
യദേതത് കിമനന്തേനേത്യുക്തം യുഷ്മാബിരീദൃശമ് । കോ ബ്രബീതി യഥായുക്തം കിന്തു നൈതദ് വചോഽര്ഥവത്
നിങ്ങള് ചോദിച്ചതു്—'ഈ അനന്തതയ്ക്ക് എന്ത്?'—ആര്ക്കാണ് ശരിയായി പറയാന് കഴിയുക? എന്നാലും, ഈ വാക്കുകള്ക്ക് അര്ത്ഥമില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ സോഽഭവന്മൌനീ തൈഷാം ഗൌഖയന്ത്രിതഃ । പ്രഹസ്യ ച പുനഃ പ്രാഹ കിമനന്തേന സാധ്വിതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവന് അവരുടേത് കേട്ടു മൗനമായി. പിന്നെ പുഞ്ചിരിച്ച് വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഈ അനന്തതയില് നല്ലത് എന്താണ്?'
സാധു ഭോഃ കിമനന്തേന സാധു ബോ ഗുഖോ മമ । ശ്വൂയതാം യദനന്തേന യദി ഖേദം ന യാസ്യഥ
'ശരി, ഈ അനന്തതയില് നല്ലത് എന്താണ്? ഗുരുക്കന്മാരേ, നിങ്ങള്ക്ക് അനന്തതയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതില് ബുദ്ധിമുട്ടില്ലെങ്കില് കേള്ക്കട്ടെ.'
ധര്മ്മാര്ഥകാമമോക്ഷാഖ്യാഃ പുരുഷാര്ഥാ ഉദാഹ്ടതാഃ । ചതുഷ്ടയമിദം യസ്മാത് തസ്മാത് കിം കിമിദം വൃഥാ
ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം—ഇവയാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങള് എന്നു് പറയുന്നു. അങ്ങനെ ആണെങ്കില്, ഈ അനന്തതയ്ക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?
. മരീചിമിശ്രൈര്ദക്ഷണ തഥൈവാന്യൈരനന്തതഃ । ധര്മ്മഃ പ്രാപ്തസ്തഥൈവാന്യൈരര്ഥഃ കാലസ്തഥാപരൈഃ
മരീചിയും മറ്റ് മഹര്ഷികളും, ദക്ഷനും മറ്റു പലരും, അനേകരും ധര്മ്മം നേടിയിട്ടുണ്ട്; മറ്റു ചിലര് സമ്പത്തും, ചിലര് കാലവും നേടി.
തത്തത്ത്വവേദിനോ ഭൂത്ത്വാ ജ്ഞാനധ്യാനസമാധിഭിഃ । അവാപുര്മുക്തിമപരേ പുരുഷാ ധ്വസ്തബന്ധനാഃ
തത്ത്വം അറിഞ്ഞവരായി, ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും സമാധിയും കൊണ്ട്, ബന്ധനങ്ങളില് നിന്ന് മോചിതരായ മറ്റു ചിലര് മോക്ഷം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
സമ്പദൈശ്വര്യ്യമാഹാത്മ്യജ്ഞാനസന്തതികര്മ്മണാമ് । വിമുക്തേശ്ചൈകതാലബ്യം മൂലമാരാധനം ഹരേഃ
സമ്പത്ത്, ഐശ്വര്യം, മഹത്വം, ജ്ഞാനം, വംശം, കര്മ്മം, മോക്ഷം—ഇവയ്ക്കെല്ലാം ഒരേയൊരു അടിസ്ഥാനം ഹരിയെ ഭജിക്കുന്നതിലാണ്.
യതോ ധര്മ്മാര്ഥകാമാഖ്യം മുക്തിശ്വാപി ഫലം ദ്രിജാഃ । തേനാപി ഹി കിമേത്യേവമനന്തേനം കിമുച്ചതേ
ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം—ഇവയുടെ ഫലം പോലും അവനില് നിന്നാണ്, ദ്വിജന്മാരേ. അങ്ങനെ ആണെങ്കില്, ഈ അനന്തതയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
കിഞ്ചാത്ര ബഹനോക്തേന ഭവന്തോ ഗരവോ മമ । വദന്തു സാധു വാഽസാധു വിവേകോഽസ്മാകമാല്പകഃ
ഇവിടെ അധികം സംസാരിച്ചിട്ട് എന്ത് ഫലമുണ്ട്? നിങ്ങള് എന്റെ മുതിര്ന്നവര്; നല്ലതോ മോശമോ പറയുക, ഞങ്ങളുടെ വിവേകം വളരെ കുറവാണ്.
ദഹ്മമാനസ്ത്വസസ്മഭിരഗ്രിനാ ബാല രക്ഷിതഃ । ഭൂയോ ന വക്ഷ്യസീത്യേവം നൈവ ജ്ഞാതോഽസ്യബുദ്ധിമാന്
നാം നമ്മുടെ ക്രോധത്തിന്റെ തീയില് നിന്നു് നിന്നെ, ബാലനേ, രക്ഷിച്ചു. ഇനി വീണ്ടും സംസാരിച്ചാല് ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധി നീ അറിയില്ല.
യദാസ്മദൂവചനാന്മോഹഗ്രാഹം ന ത്യക്ഷ്യതേ ഭവാന് । തതഃ കൃത്യാം വിനാശായ തവ സ്ത്രക്ഷ്യാമ ദുര്മ്മതേഃ
ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകള് കേട്ടിട്ടും നീ മോഹം വിട്ടുകളയുന്നില്ലെങ്കില്, നിന്റെ തെറ്റായ മനസ്സിനെ നശിപ്പിക്കാന് ഞങ്ങള് ഒരു കൃത്യയെ സൃഷ്ടിക്കും.
കഃ കേന ഹന്യതേ ജന്തുര്ജന്തുഃ കഃ കേന രക്ഷ്യതേ । ഹന്തി രക്ഷതി ചൈവാത്മാ ഹ്മസത് സാധു സാമാചരന്
ആര് ആര്ക്കാണ് കൊല്ലുന്നത്, ആര് ആര്ക്കാണ് രക്ഷ നല്കുന്നത്? ഓരോരുത്തരും തങ്ങളെത്തന്നെ തന്നെയാണ് നല്ലതോ മോശമോ ചെയ്തു കൊല്ലുകയും രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.
ഇത്യുക്താസ്തേന തേ ക്രുദ്ധാ ദൈത്യരാജപുരോഹിതാഃ । കൃത്യാമുത്പാദയാമാസുര്ജ്വാലാമാലോജ്ജ്ബലാകൃതിമ്
അവന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ദൈത്യരാജാവിന്റെ ഗുരുക്കന്മാര് കോപത്തോടെ ഒരു തീമാല ധരിച്ച കൃത്യയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
അതിഭീമാ സമാഗമ്യ പാദന്യാസക്ഷതി) । ശൂലേന സാ സുസംക്രു ദ്ധാ തം ജഘാനാശു വക്ഷസി
അത്യന്തം ഭയാനകമായ ആ കൃത്യ, കാല് ചവിട്ടി മുന്നോട്ട് വന്നു്, അതികോപത്തോടെ ത്രിശൂലം കൊണ്ട് അവനെ നെഞ്ചില് വെട്ടി.
. തതൂ തസ്യ ഹ്ടദയം പ്രാപ്യ ശൂലം ബാലസ്യ ദീപ്തിമത് । ജഗാമ ഖണിഡതം ഭൂമൌ തത്രാപി ശതധാ ഗതമ്
എന്നാല്, ആ ദീപ്തമായ ത്രിശൂലം ബാലന്റെ ഹൃദയത്തെത്തുമ്പോള് തന്നെ, അത് നിലത്ത് വീണ് നൂറായി തകര്ന്നു.