ദിഗ്ദന്തിനാം ദന്തബൂമിം സ ച കസ്മാന്നരൂപിതഃ । സംശോഷകോഽനിലശ്ചാസ്യ പ്രയുക്തഃ കിം മുഹാസുരൈഃ
ദിക്കുകളിലെ കാട്ടാനകളുടെ കൊമ്പ് നിലത്ത് അവനെ കിടത്തിയത് എന്തിനാണ്? ഉണങ്ങുന്ന കാറ്റ് അസുരന്മാർ അവനിൽ ഉണർത്തിയത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
കൃത്യാഞ്ച ദൈത്യഗുരവോ യുയുജുസ്തത്ര കിം മുനേ । ശമ്ബരശ്ചാപി മായാനാം സഹസ്ത്രം കി പ്രയുക്തവാന്
മുനിയേ, ദൈത്യഗുരുക്കന്മാർ അവിടെ ഏത് കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തുവെന്ന് പറയാമോ? ശംബരൻ ആയിരം മായാജാലങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചത് എന്തിനാണ്?
ഹാലാഹലം വിഷമഹോ ദൈത്യസൂദൈര്മഹാത്മനഃ । കസ്മാദ് ദത്ത വിനാശായ യദ ജീര്ണാ തേന ധീമതാ
ദൈത്യരാജാവിനെ സംഹരിച്ചവർ ആ മഹാത്മാവിന് ഹാലാഹലവിഷം കൊടുത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അതു അവൻ എങ്ങനെ ദഹിപ്പിച്ചു?
ഏതത് സര്വ്വം മഹാഭാഗ പ്രഹ്ലാദസ്യ മഹാത്മനഃ । ചരിതം ശ്വോതുമിച്ഛാമി മഹാമാഹാത്മ്യസൂചകമ്
മഹാഭാഗവതനായ പ്രഹ്ലാദന്റെ മഹത്വം തെളിയിക്കുന്ന ഈ സകലചരിതങ്ങളും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന ഹി കൌതൂഹലം തത്ര യദൂ ദൈത്യൈര്ന ഹതോ ഹി സഃ । അനന്യമനസോ വിഷ്ണൌ കഃ ശക്നോതി നിപാതനേ
ഇതിൽ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല, കാരണം ദൈത്യന്മാർ അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. വിഷ്ണുവിൽ മനസ്സ് മുഴുവൻ അർപ്പിച്ചവനെ ആരാണ് തളർത്താൻ കഴിയുക?
തസ്മിന ധര്മ്മപരേ നിത്യം കേശാവരധാനോദ്യ.തേ । സ്വവംശപ്രഭവൈര്ദൈത്യേഃ കര്ത്തു ദ്രഷോഽതിദുഷ്കരഃ
ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായും, കേശവന്റെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ മനസ്സോടെ നിലകൊള്ളുന്ന അവനോട്, അവന്റെ സ്വന്തം വംശത്തിൽ പിറന്ന ദൈത്യന്മാർക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനും നോക്കാനും പോലും അത്യന്തം പ്രയാസമാണ്.
ദര്മ്മാത്മനി മഹാഭാഗേ വിഷ്ണുഭക്തേ വിമത്സരേ । ദൈതേയൈഃ പ്രഹ്ടതം യസ്മാത് തന്മമാഖ്യാതുമര്ഹസി
ധർമ്മം സ്വഭാവമായ, മഹാത്മാവായ, വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന, അസൂയയില്ലാത്ത ആ മഹാഭാഗവനെ ദൈത്യന്മാർ ആക്രമിച്ചതിനാൽ, അതെന്താണെന്നു നീ എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം.
പ്രഹരന്തി മഹാത്മാനോ വിപക്ഷാ അപി നേദൃശേ । ഗുണൌഃ സമന്വിതേ സാചധൌ കിം പുനയഃ ഖപക്ഷജഃ
ഇത്ര ഗുണങ്ങളും സത്യവും ഉള്ളവനെ മഹാത്മാക്കളായ ശത്രുക്കളും പോലും ആക്രമിക്കാറില്ല; പിന്നെ പക്ഷികൾക്കും മറ്റുമുള്ളതെന്ത് പറയണം.
തദേതത് കഥ്യതാം സര്വ്വ വിസ്തരാന്മുനിസത്തമ । ദൈത്യേശ്വരസ്യ ചരിതം ശ്വോതുമിച്ഛാമ്യശേഷതഃ
അതുകൊണ്ട്, മഹർഷേ, ദൈത്യാധിപന്റെ കഥ മുഴുവനും വിശദമായി പറയൂ. അവന്റെ പ്രവർത്തികൾ ഞാൻ മുഴുവനായും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പാരാശര ഉവാച । മൈത്രേയ ശ്വൂയതാം സമ്യക് ചരിതം തസ്യ ധീമതഃ । പ്രഹ്ലാദസ്യ സദോദാരചീരിതസ്യ മഹാത്മനഃ
പാരാശരൻ പറഞ്ഞു: മൈത്രേയാ, സദാ ഉത്തമമായ പെരുമയ്ക്കുള്ള മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദന്റെ കഥ നീ മനസ്സോടെ കേൾക്കുക.
ദിതേഃ പുത്രോ മഹാവീര്യ്യോ ഹിരണ്യകശിപുഃ പുരാ । ത്രൈലോക്യം വശമാനിന്യേ ബ്രഹ്മണോ വരദര്പിതഃ
ദിതിയുടെ പുത്രനായ മഹാശക്തനായ ഹിരണ്യകശിപു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു മൂന്നു ലോകവും സ്വന്തമാക്കി.
ഇന്ദത്വമകരോദൂ ദൈത്യഃ സ ചാസീത് സവിതാ സ്വയമ് । വായുരഗ്രിരപാം നാഥഃ സോമസ്ചാഭൂനൂമഹാസുരഃ
ആ ദൈത്യൻ ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനവും ഏറ്റെടുത്തു, സ്വയം സൂര്യനും ആയി; ആ മഹാശുരൻ വായുവും അഗ്നിയും ജലങ്ങളുടെ അധിപതിയും സോമനും ആയി.
ധനാനാമധിപഃ സോഽഭൂത് സ ഏവാസീത് ഖയം യമഃ । യജ്ഞഭാഗാനശേഷാംസ്തു സ സ്വയം ബുഭുജേഽസുരഃ
അവൻ ധനങ്ങളുടെ അധിപതിയും യമനും ആയി; ആ അസുരൻ യാഗഫലങ്ങൾ എല്ലാം സ്വയം ആസ്വദിച്ചു.
ദേവാഃ സര്ഗം പരിത്യജ്യ തതൂത്രാസാന്മുനിസത്തമ । വിചേരുരവനൌ സര്വം ബിബ്രാണാ മാനുഷീം തനുമ്
മഹർഷേ, ദേവന്മാർ ഭയത്താൽ സ്വർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
ജിതാവ ത്രിഭുവ്രനം സര്വ്വം ത്രൈലോക്യൈശ്വര്യ്യദര്പിതഃ । ഉപഗീയാമാനോ ഗന്ധര്വൈര്ബുഭുജേ വിഷയാന് പ്രിയാന്
മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ച്, സർവ്വാധിപത്യത്തിന്റെ അഭിമാനത്തോടെ, ഗന്ധർവന്മാർ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ഇഷ്ടമായ ഭോഗങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചു.
പാനാസക്തം മഹാത്മാനം ഹിരണംയകശിപു തദാ । ഉപാസാഞ്ചകിരേ സര്വ്വൈ സിദ്ധഗന്ധര്വപന്നഗാഃ
അന്ന്, പാനം ആസ്വദിക്കുന്ന മഹാത്മാവായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പന്നഗന്മാരും സേവിച്ചു.
അവാദയഞ്ജഗുശ്ചാന്യേ ജയശബ്ദാനഥാപരേ । ദൈത്യരാജസ്യ പുരതശ്ചക്രുഃ സിദ്ധാ മുദന്വിതാഃ
അവിടെ ചിലർ വാദ്യങ്ങൾ വായിച്ചു, ചിലർ പാടി, മറ്റുചിലർ ജയഘോഷം വിളിച്ചു; സിദ്ധന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ദൈത്യരാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ കലാപ്രദർശനം നടത്തി.
തത്ര പ്രനൃത്യാപ്സരസി സ്ഫടികാഭ്രമയേഽമുരഃ । പപൌ പാനം മുദാ യുക്തഃ പ്രാസാദേ സുമനോഹരേ
അവിടെ, സ്ഫടികം പോലെ തിളങ്ങുന്ന നിലത്തിൽ അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ, ആ അസുരൻ ആഹ്ലാദത്തോടെ മനോഹരമായ പ്രാസാദത്തിൽ മദ്യം കുടിച്ചു.
തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗഃ പ്രഹ്ലാദോ നാമ നാമതഃ । പപാഠ ബാലപാഠയാനി ഗുരുഗേഹേ ഗതോഽര്ഭകഃ
അവന്റെ പുത്രനായ മഹാഭാഗവൻ പ്രഹ്ലാദൻ, ബാലാവസ്ഥയിൽ ഗുരുകുലത്തിൽ പോയി പാഠങ്ങൾ പഠിച്ചു.
ഏകദാ തുസ ധര്മ്മാത്മാ ജഗാമ ഗുരുണാ സഹ । പാനാസക്തസ്യ പുരതഃ പിതുര്ദൈത്യപതേസ്തദാ
ഒരു ദിവസം ആ ധാർമ്മികനായ പ്രഹ്ലാദൻ, ഗുരുവിനോടൊപ്പം, പാനത്തിൽ ലീനനായ പിതാവായ ദൈത്യാധിപന്റെ മുമ്പിൽ എത്തി.
പാദപ്രണാമാവനതം തമുത്ഥാപ്യ പിതാ സുതമ് । ഹിരണ്യകശിപുഃ പ്രാഹ പ്രഹ്ലാദമമിതോജസമ്
പാദപ്രണാമം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ച മകനായ പ്രഹ്ലാദനെ ഹിരണ്യകശിപു ഉയർത്തി, അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ളവനോട് പറഞ്ഞു.
പഠയതാം ഭവതാ വത്സ ! സാരഭൂതം സുഭാഷിതമ് । കാലേനൈതാവതാ യത് തേ സദോദ്യു ക്തനേ ശിക്ഷിതമ്
കുഞ്ഞേ, നീ പഠിച്ചും ഉച്ചരിച്ചും വരുന്നതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമവും മനോഹരവുമായ വാക്ക് ഈ സമയത്ത് നീ പഠിച്ചതിൽ ഏതാണ്?
ശ്വൂയതാം താത ! വക്ഷ്യാമി സാരഭൂതം തവാജ്ഞയാ । സമാഹിതമനാ ഭൂത്വാ യന്മേ ചേതസ്യവസ്ഥിതമ്
കേൾക്കൂ, മകനേ! നിന്റെ അനുമതിയോടെ ഞാൻ ഏറ്റവും പ്രധാനമായതും ഹൃദയത്തിൽ ഉറച്ചതുമായ സത്യം മനസ്സോടെ പറയാം.
അനാദിമധ്യാന്തമജമവൃദ്ധിക്ഷയമച്യുതമ് । പ്രണാതോഽസ്മി മഹാത്മാനം സര്വ്വകാരണകാരണമ്
ആദിയും ഇടയും അവസാനം ഇല്ലാത്ത, ജനനം ഇല്ലാത്ത, വളർച്ചയോ ക്ഷയമോ ഇല്ലാത്ത, ഒരിക്കലും മാറാത്ത എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും കാരണമായ മഹാത്മാവിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
ഏവം നിശമ്യ ദൈന്യേന്ദ്രഃ ക്രോധസംരക്തലോചനഃ । വിലോക്യ തദൂഗുരും പ്രാഹ സ്ഫുരിതാധരപല്ലവഃ
അങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ദൈത്യരാജാവിന് കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നുപോയി; അവൻ തന്റെ മകന്റെ ഗുരുവിനെ നോക്കി, അധരങ്ങൾ വിറയച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മബന്ധോ ! കിമേതത് തേ വിപക്ഷസ്തുതിസഹിതമ് । അസാരം ഗ്രാഹിതോ ബാലോ മാമവജ്ഞായ ദുര്മതേ !
ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിൽ ഉള്ളവനേ, ഇതെന്താണ്? ശത്രുവിനെ പുകഴ്ത്തുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഈ കുട്ടിയെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ച്, എന്നെ അവഗണിച്ചുവല്ലോ നീ!
ദൈത്യേശ്വര ! ന കോപസ്യ വശമാഗന്തുമര്ഹസി । മമോപദേശജനിതം നായം വദതി തേ സുതഃ
ദൈത്യാധിപതിയേ, നിങ്ങൾക്ക് കോപത്തിന് അടിമയാകേണ്ടതില്ല; നിങ്ങളുടെ മകൻ ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചതല്ല പറയുന്നത്.
അനുശാസ്തോസി കേനേദൃഗു വത്സ ! പ്രഹ്ലാദ കഥ്യതാമ് । മമോപദിഷ്ട നേത്യേഷ പ്രബ്രവീതി ഗുരുസ്തവ
മകനേ, പ്രഹ്ലാദാ, നിന്നെ ആരാണ് എങ്ങനെ പഠിപ്പിച്ചത് എന്ന് പറയൂ. ഇത് ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചതല്ലെന്ന് നിന്റെ ഗുരു പറയുന്നു.
ശാസ്താ വിഷ്ണുരശേഷസ്യ ജഗതോ യോ ഹ്ടദി സ്ഥിതഃ । തമൃതേ പരമാത്മാനം താത ! കഃ കേന ശാസ്യതേ
ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന, ലോകം മുഴുവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വിഷ്ണുവാണ് സകലത്തിന്റെയും അധ്യാപകൻ; അപ്പാ, ആ പരമാത്മാവിനെ ഒഴിവാക്കി ആരാണ് ആരെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയുക?
കോഽയ വിഷ്ണുഃ സുദുര്ബുദ്ധ ! യം ബ്രവീഷി പുനഃ പുനഃ । ജഗതാമീശ്വരസ്യേഹ പുരതഃ പ്രസഭം മമ
നീ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുന്ന ഈ വിഷ്ണു ആരാണ്, മൂഢനേ? ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ എന്റെ മുമ്പിൽ തന്നെ നീ പറയുന്നത്!