വിഷ്ണുപുരാണമ്

त्वत्तो हि वेदाध्ययनमधीतमखिलं गुरो । धर्मशास्त्राणि सर्वाणि तथांगनि यथाक्रमम्

ഗുരുവേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മുഖാന്തിരം എല്ലാ വേദങ്ങളും, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും, അവയുടെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും ക്രമമായി പഠിച്ചിരിക്കുന്നു.

त्वत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ मानन्ये नाकृतश्रमम् । वक्ष्यन्ति सर्वशास्त्रेषु प्रायशो येऽपि विद्विषः

മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോന്ഗളെ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യരല്ലാത്തവരും, ശത്രുതയുള്ളവരും പോലും, വലിയ പരിശ്രമം കൂടാതെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും വിശദീകരിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

सोऽहमिच्छामि धर्मज्ञ श्रोतुं त्वत्तो यथा जगत् । बभूव भूयश्च​ यथा महाभाग भविष्यति

അതിനാൽ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവരായോന്ഗളെ, ഈ ലോകം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു, ഭാവിയിൽ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും എന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാഭാഗ്യവാനായോന്ഗളെ.

यन्मयं च जगद्ब्रह्मन्यतश्चैतच्चराचरम् । लीनमासीद्यथा यत्र लयमेष्यति यत्र च

ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ഈ സഞ്ചാരസ്ഥാവരങ്ങളായ ജഗത് എങ്ങനെ ലയിച്ചു, എവിടെയാണ് അതിന്റെ ലയം സംഭവിച്ചത്, വീണ്ടും എവിടെയാണ് അതെല്ലാം ലയിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്നതും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

यत्प्रमाणानि भूतानि देवादीनां च सम्भवम् । समुद्रपर्वतानां च संस्थानं च यथा भुवः

ഭൂതങ്ങളുടെ അളവുകളും, ദേവാദികളുടെ ഉത്ഭവവും, സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ഭൂമിയുടെ ഘടനയും എങ്ങനെയാണെന്ന് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

सूर्यादीनां च संस्थानं प्रमाणं मुनिसत्तम । देवादीनां तथा वंशान्मनून्मन्वन्तराणि च

മഹർഷികളിൽ ഉത്തമനായോന്ഗളെ, സൂര്യനും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളും എങ്ങനെയാണ്, അവയുടെ അളവുകളും രൂപങ്ങളും, ദേവാദികളുടെ വംശാവലികളും, മനുക്കളും അവരുടെ കാലഘട്ടങ്ങളും എങ്ങനെ എന്നതും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

कल्पान् कल्पविभागांश्च चातुर्युगविकल्पितान् । कल्पान्तस्य स्वरूपं च युगधर्माश्च कृत्स्नशः

കല്പങ്ങൾ, അവയുടെ വിഭജനം, നാലു യുഗങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം, കല്പാന്തത്തിന്റെ സ്വരൂപം, യുഗങ്ങളിൽ പാലിക്കേണ്ട ധർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയും ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

देवर्षिपार्थिवानां च चरितं यन्महामुने । वेदशाखाप्रणयनं यथावद्व्‌यासकर्तृकम्

മഹർഷിയേ, ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും പ്രവർത്തികളും, വ്യാസൻ ശരിയായി വിഭജിച്ച വേദശാഖകളുടെ സൃഷ്ടിയും എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

धर्माश्च ब्राह्मणादीनां तथा चाश्रमवासिनाम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं त्वृत्तो वासिष्ठनन्दन

ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും മറ്റു വർഗ്ഗങ്ങളുടെയും, വിവിധ ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെയും കർത്തവ്യങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നിന്നു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, വസിഷ്ഠപുത്രനായോന്ഗളെ.

ब्रह्मन्प्रसादप्रवणं कुरुष्व मयि मानसम् । येनाहमेतज्जानीयां त्वत्प्रसादान्महामुने

ബ്രാഹ്മണനേ, ദയാപൂർവ്വം നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് എനിക്ക് ദയയോടെ തിരിയട്ടെ. മഹർഷിയേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ഞാൻ ഇതെല്ലാം അറിയാൻ കഴിയട്ടെ.

श्रीपराशर उवाच साधु मैत्रेय धर्मज्ञ स्मारितोऽस्मि पुरातनम् । पितुः पिता मे भगवान् वसिष्ठो यदुवाच ह

ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന മൈത്രേയ, നന്നായി ചോദിച്ചു. നീ എന്നെ പുരാതന കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. എന്റെ പിതാവിന്റെ പിതാവായ മഹാനായ വസിഷ്ഠൻ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

विश्वामित्रप्रयुक्तेन रक्षसा भक्षितः पुरा । श्रुतस्तातस्ततः क्रोधो मैत्रेयाभून्ममातुलः

മൈത്രേയ, പഴയകാലത്ത്, വിശ്വാമിത്രൻ അയച്ച ഒരു രാക്ഷസൻ എന്റെ അച്ഛനെ തിന്നുകളഞ്ഞു. ഞാൻ ഇത് അറിഞ്ഞപ്പോൾ എന്റെ അമ്മാവനിൽ ക്രോധം ഉണർന്നു.

ततोऽहं रक्षसां सत्रं विनाशाय समारभम् । भस्मीभूताश्च शतशस्तस्मिन्सत्रे निशाचराः

അതിനുശേഷം ഞാൻ രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ യാഗം ആരംഭിച്ചു. ആ യാഗത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ ചിതലായി.

ततः सड्‌क्षीयमाणेषु तेषु रक्षस्स्वशेषतः । मामुवाच महाभागो वसिष्ठो मत्पितामहः

അങ്ങനെ രാക്ഷസന്മാർ കുറയുമ്പോൾ, എന്റെ പിതാമഹനായ മഹാഭാഗ്യവാനായ വസിഷ്ഠൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു.

अलमत्यन्तकोपेन तात मन्युमिमं जहि । राक्षसा नापराध्यन्ति पितुस्ते विहितं हि तत्

മകനേ, അതിക്രമമായ കോപം മതിയാകട്ടെ; ഈ ക്രോധം നിയന്ത്രിക്കൂ. രാക്ഷസന്മാർക്ക് കുറ്റമില്ല—നിന്റെ അച്ഛനോടു സംഭവിച്ചത് വിധിയായിരുന്നു.

मूढानामेव भवति क्रोधो ज्ञानवतां कृतः । हन्यते तात कः केन यतः स्वकृतभुक्पुमान्

മക്കളേ, ജ്ഞാനമുള്ളവർക്കല്ല, അജ്ഞാനികൾക്കാണ് കോപം ഉണ്ടാകുന്നത്. ആരെ ആരാണ് കൊല്ലുന്നത്? ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കുകയാണ്.

सत्र्चितस्यापि महता वत्स क्लेशेन मानवैः । यशसस्तपसश्र्चैव क्रोधो नाशकरः परः

മകനേ, വലിയ യാഗം നടത്തുന്നവർക്കും, കോപം പ്രശസ്തിയും തപസ്സും നശിപ്പിച്ച്, മനുഷ്യർക്കു വലിയ കഷ്ടം മാത്രം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

स्वर्गापवर्गव्यासेधकारणं परमर्षयः । वर्जयन्ति सदा क्रोधं तात मा तद्वशो भव

സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നേടാൻ വഴിയൊരുക്കുന്ന മഹർഷിമാർ എപ്പോഴും കോപം ഒഴിവാക്കുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, നീയും കോപത്തിന്റെ അടിമയാകരുത്.

अलं निशाचरैर्दग्धैदीनैरनपकारिभिः । सत्रं ते विरमत्वेतत्क्षमासारा हि साधवः

രാത്രിയിൽ നടക്കുന്ന ദുഷ്ടന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന, ദയനീയരായ, അർഹതയില്ലാത്തവരാൽ ഈ യാഗം ഇനി മതിയാകട്ടെ. സത്യസന്ധന്മാർ ക്ഷമയിൽ ഉറച്ചവരാണ്.

एवं तातेन तेनाहमनुनीतो महात्मना । उपसंहृतवान्सत्रं सद्यस्तद्वाक्यगौरवात्

അങ്ങനെ, മഹാത്മാവായ എന്റെ അച്ഛൻ എന്നോട് ഉപദേശം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഉടൻ യാഗം അവസാനിപ്പിച്ചു.

ततः प्रीतः स भगवान्वसिष्ठो मुनिसत्तमः । सम्प्राप्तश्च तदा तत्र पुलस्त्यो ब्रह्मणः सुतः

അപ്പോൾ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ സന്തോഷിച്ചു. അന്നേ സമയം ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ പുലസ്ത്യൻ അവിടെ എത്തി.

पितामहेन दत्तार्घ्यः कृतासनपरिग्रहः । मामुवाच महाभागो मैत्रेय पुलहाग्रजः

പിതാമഹൻ അർഘ്യം നൽകി, ആ സത്കാരവും സ്വീകരിച്ച്, മഹാഭാഗനായ പുലഹന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ പുലസ്ത്യൻ, മൈത്രേയ, എന്നോട് പറഞ്ഞു.

वैरे महति यद्दाक्याद्‌गुरोरद्याश्रिता क्षमा । त्वया तस्मात्समस्तानि भवात्र्च्छास्त्राणि वेत्स्यति

നിന്റെ ഗുരു പഠിപ്പിച്ച പോലെ നീ ഇന്ന് വലിയ വൈരാഗ്യത്തിനിടയിലും ക്ഷമ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ, നീ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയും.

सन्ततेर्न ममोच्छेदः क्रुद्धेनापि यतः कृतः । त्वया तस्मान्महाभाग ददाम्यन्यं महावरम्

നിന്റെ കോപം കൊണ്ടും എന്റെ വംശം നശിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ട്, മഹാഭാഗവ, ഞാൻ നിനക്ക് മറ്റൊരു മഹാവരം നൽകുന്നു.

पुराणसंहिताकर्ता भवान्वत्स भविष्यति । देवतापारमार्थ्यं च यथावद्वेत्स्यते भवान्

കുഞ്ഞേ, നീ പുരാണസംഹിതയുടെ രചയിതാവാകും. ദേവതകളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവവും നീ അറിയും.

प्रवृत्ते च निवृत्ते च कर्मण्यस्तमला मतिः । मत्प्रसादादसन्दिग्धा तव वत्स भविष्यति

കർമ്മത്തിൽക്കും വിരമിക്കുന്നതിലും നിന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും ശുദ്ധമായിരിക്കും; എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, കുഞ്ഞേ, സംശയം ഇല്ലാതാകും.

ततश्च प्राह भगवान्वसिष्ठो मे पितामहः । पुलस्त्येन यदुक्तं ते सर्वमेतद्भविष्यति

അതിനുശേഷം എന്റെ പിതാമഹനായ വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം നിനക്കു തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും.

इति पूर्वं वसिष्ठेन पुलस्त्येन च धीमता । यदुक्तं तत्स्मृतिं याति त्वत्प्रश्नादखिलं मम

ഇങ്ങനെ, വസിഷ്ഠനും പുലസ്ത്യനും മുമ്പ് പറഞ്ഞതെല്ലാം, നിന്റെ ചോദ്യം കൊണ്ടു, എന്റെ ഓർമ്മയിൽ മുഴുവനായി വരുന്നു.

सोऽहं वदाम्यशेषं ते मैत्रेय परिपृच्छते । पुराणसंहितां सम्यक् तां निबोध यथातथम्

മൈത്രേയ, നീ ചോദിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ എല്ലാം നിനക്ക് പറയുന്നു. പുരാണസംഹിതയെ യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണോ, അങ്ങനെ തന്നെ കേൾക്കു.