വിഷ്ണുപുരാണമ്
പ്രശ്നം ഉന്നയിച്ച സന്യാസിയോട് പരാശര മুনি കഥ ആരംഭിച്ചു: "കൃഷ്ണന്റെ വീരപുത്രൻ പ്രദ്യുമ്നൻ എങ്ങനെയാണ് ശംബരൻ പിടിച്ചെടുത്തതും, പിന്നീട് അതി ശക്തനായ ശംബരൻ അവൻ എങ്ങനെ കൊല്ലുകയുമുണ്ടായി?" പ്രദ്യുമ്നൻ ജനിച്ച ആറാം ദിവസം, കാളശംബരൻ എന്ന അസുരൻ, 'ഇവനെ ഞാൻ കൊല്ലണം' എന്ന ചിന്തയോടെ, അവനെ പ്രസവശാലയിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട്, കാളശംബരൻ അവനെ ഭയാനകമായ ഉപ്പു കടലിൽ, കടൽമോനകളുടെ ഭീകരമായ ആസ്ഥാനം, തിരകളുടെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചക്രവാതങ്ങൾ ഉരുത്തിരിയുന്ന സ്ഥലത്ത് എറിഞ്ഞു. അവിടെ, ഒരു വലിയ മീൻ, ആ കുഞ്ഞിനെ விழുക്കുന്നു. മീനിന്റെ വയറിനുള്ളിൽ, ദഹനാഗ്നിയിൽ ദഹിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ആ ബാലൻ മരിച്ചില്ല. അവ subsequently മീൻ, മറ്റു മീനുകളോടൊപ്പം, മീൻകാർ പിടിച്ചു, അവരെ കൊല്ലി മഹാ അസുരൻ ശംബരനു സമർപ്പിച്ചു. ശംബരന്റെ വീട്ടിൽ, മായാവതി എന്ന സ്ത്രീയായിരുന്നു, എല്ലാ പാചകശാലകളുടെ അധിപതി, പാചകരുടെ മാനേജർ, ദോഷരഹിതയും. മീനിന്റെ വയറു ചീന്തുമ്പോൾ, അവൾ അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു ബാലനെ കണ്ടു; കാമദേവന്റെ ആദ്യ സങ്കരമായ ആ ബാലൻ, മുമ്പ് ദഹിക്കപ്പെട്ടവൻ. അവൾ അതിശയത്തോടെ, 'ഇവൻ ആരാണ്? എങ്ങിനെയാണ് മീനിന്റെ വയറിലേയ്ക്ക് എത്തിയതെന്ന്' ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ തന്നെ, നാരദൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: "ഇവൻ കൃഷ്ണന്റെ പുത്രൻ, ശംബരൻ പ്രസവശാലയിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തത്; ലോകങ്ങളിലുടനീളം സന്തതികളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. കടലിൽ എറിഞ്ഞു, മീൻ വിഴുങ്ങി, ഇപ്പോൾ നീ ഇവനെ സംരക്ഷിക്കണം, മനോഹരഭ്രൂവാളേ." നാരദൻ നൽകുന്ന ഉപദേശമനുസരിച്ച്, മായാവതി ആ ബാലനെ വളർത്തി. ബാല്യത്തിൽ തന്നെ, പ്രദ്യുമ്നൻ തന്റെ അതിമനോഹരത കൊണ്ട് അവളെ ആകർഷിച്ചു. പ്രദ്യുമ്നൻ യൗവനത്തിലെ അലങ്കാരത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, ആനയുടെ നടയ്ക്കുള്ള മായാവതി, അവനെ കാണുമ്പോൾ ആകാംക്ഷയിൽ മുങ്ങി. പ്രദ്യുമ്നനോടുള്ള അതീവ പ്രണയത്തിൽ മായാവതി, തന്റെ എല്ലാ മായാവിദ്യകളും അവനു നൽകുന്നു; അവളുടെ ദൃഷ്ടി അതിൽ മാത്രമായി. പ്രദ്യുമ്നൻ, ഈ ബന്ധം ശ്രദ്ധിച്ച്, 'നീ അമ്മയായുള്ള ഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച്, വ്യത്യസ്തമായി പെരുമാറുന്നത് എന്തിന്?' എന്ന് ചോദിച്ചു. മായാവതി അവനോട് പറഞ്ഞു: "നീ എന്റെ പുത്രൻ അല്ല; നീ വിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രനാണ്. ഈ കാളശംബരൻ നിന്നെ ശത്രുവാണ്. നീ കടലിൽ എറിഞ്ഞു, മീൻ വിഴുങ്ങി, ഞാൻ നിന്നെ കണ്ടെത്തി. എങ്കിലും, നിന്റെ അമ്മ, സ്നേഹത്തോടു കൂടിയവൾ, ഇന്നും നിന്നെ ഓർത്ത് കരയുന്നു." ഇത് കേട്ട പ്രദ്യുമ്നൻ, ശംബരനെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ വെല്ലുവിളിച്ചു; ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങി, വലിയ ശക്തിയോടെ പോരാടുന്നു. അവൻ ശംബരന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും നശിപ്പിച്ചു; ഏഴു മായാവിദ്യകൾ തകർത്തു, എട്ടാം മായാവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു. അതിലൂടെ, കാളശംബരനെ കൊല്ലുകയും, മായാവതിയോടൊപ്പം തന്റെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു. കൃഷ്ണന്റെ അന്തർഗൃഹത്തിൽ മായാവതിയോടൊപ്പം പ്രദ്യുമ്നൻ എത്തിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണന്റെ സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണന്റെ മനസ്സിൽ ആകർഷിതരായി. രുക്മിണി, ശുദ്ധവും ദോഷരഹിതയും, സ്നേഹത്തോടു കൂടിയ കണ്ണീരോടെ പറഞ്ഞു: "എന്റെ പുത്രൻ, ഭാഗ്യവാനായ, യൗവനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. എന്റെ പുത്രൻ പ്രദ്യുമ്നൻ ഈ പ്രായത്തിൽ ജീവിച്ചാൽ, അമ്മയുടെ ഭാഗ്യമാണ്, നീയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട യുവാവേ. അല്ലെങ്കിൽ, എത്രയോ എന്റെ സ്നേഹം ആഴമാണ്, നീയുടെയും രൂപം എന്റെതിനെപ്പോലെയാണ്; അതിനാൽ, പ്രിയമേ, നീ ഹരിയുടെ പുത്രനാണ്." അപ്പോൾ, നാരദൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം എത്തി, സന്തോഷത്തോടെ രുക്മിണിയോട് പറഞ്ഞു: "മനോഹരഭ്രൂവാളേ, ഇതാണ് നിന്റെ പുത്രൻ; ശംബരനെ കൊല്ലി തിരിച്ചെത്തിയവൻ; പ്രസവശാലയിൽ നിന്ന് കുഞ്ഞായി എടുത്തു പോയവൻ. ഈ മായാവതി നിന്റെ പുത്രന്റെ ധർമ്മപത്നിയാണ്; ശംബരന്റെ ഭാര്യയല്ല. കാരണം കേൾക്കൂ. കാമദേവൻ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവളുടെ ലക്ഷ്യം കാമദേവന്റെ പുനർജന്മം ആയിരുന്നു; മായാവതി മായാവതിയായി ശംബരനെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു. ആസ്വാദനങ്ങളിലും, വാസനകളിലും, തന്റെ മനോഹരമായ മായാവത രൂപം അസുരനു കാണിച്ചവളാണ് ഈ മയക്കുനോട്ടമുള്ള സ്ത്രീ. നിന്റെ പുത്രൻ കാമദേവന്റെ അവതാരമാണ്; ഈ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ രതിയാണ്; സംശയിക്കേണ്ട; ഈ മഹത്വമുള്ളവൾ നിന്റെ പുത്രവധുവാണ്." രുക്മിണിയും, കേശവനും, നഗരവും, സന്തോഷത്തിൽ 'അത്യുത്തമം! അത്യുത്തമം!' എന്ന് വിളിച്ചു. രുക്മിണി തന്റെ മകനുമായുള്ള പുനഃസമ്മേളനം കണ്ടപ്പോൾ, ദ്വാരകയിലെ എല്ലാവരും അതിശയത്തിൽ മുങ്ങി. കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും തമ്മിൽ നിരവധി പുത്രന്മാരും, പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു: ചാരുദേഷ്ണ, സുദേഷ്ണ, ചാരുദേവ, അതിശക്തനായ സുഷേണ, ചാരുഗുപ്ത, ഭദ്രചാരു. രുക്മിണി ചാരുവിന്ദ, സുചാരു, ചാരു, അതിശക്തനായ ചാരുവാര്യ, ചാരുമതി എന്ന പുത്രിയെ പ്രസവിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ മറ്റ് മഹത്വമുള്ള ഭാര്യമാർ: കാലിന്ദി, മിത്രവിന്ദ, നാഗ്നജിതിന്റെ പുത്രി സത്യ, ജാംബവതി, രൂപഭേദമുള്ള രോഹിണി, മദ്ര രാജകുമാരി, സുശീല, ശിലാഭന്ദന, സത്യമഭാമ (സത്രജിതിന്റെ പുത്രി), മനോഹരമായ ചിരിയുള്ള ലക്ഷ്മണ, ചക്രധാരിയായ കൃഷ്ണന്റെ പത്നികൾ ആയ പതിനാറായിരം സ്ത്രീകൾ. പ്രദ്യുമ്നൻ, അതിമഹത്വവും, ധീരതയും ഉള്ളവൻ, രുക്മിയുടെ പുത്രിയെ, സ്വയംവരത്തിൽ അവളെ സ്വന്തം ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു; അവർക്കു ഹരിയുടെ പുത്രനായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു. അവരിൽ, അനിരുദ്ധൻ എന്ന അതിശക്തിയും, ധീരതയുടെ സമുദ്രവും, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ, ജനിച്ചു. അനിരുദ്ധനു വേണ്ടി, കേശവൻ, രുക്മിയുടെ പുത്രിയുടെ പുത്രിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; രുക്മി സൗരിയോടു (കൃഷ്ണനോട്) മത്സരിച്ചെങ്കിലും, തന്റെ പുത്രിയുടെ പുത്രിക്ക് അവളെ നൽകി. ആ വിവാഹത്തിൽ, രാമനും മറ്റ് യാദവരും, ഹരിയോടൊപ്പം, രുക്മിയുടെ നഗരമായ ഭോജകതയിലേക്ക് പോയി, ബ്രാഹ്മണനേ.