ചാണൂരയും മുഷ്ടികനും തോഷലകനും അഖാരയില് വീണു ചിതറിയതോടെ അവിടെയുള്ള എല്ലാ മല്ലന്മാരും ഭയത്താല് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. അപ്പോള് കൃഷ്ണനും സംകര്ഷണനും ആനന്ദത്തോടെ അഖാരത്തിലേക്ക് ചാടിക്കയറി, തങ്ങള്ക്കു തുല്യമായ വയസ്സുള്ള ഗോപന്മാരെ ശക്തിയായി പിടിച്ചു. ഇതെല്ലാം കണ്ട കംസന്റെ കണ്ണുകള് കോപത്താല് ചുവന്നുവന്നു. അവന് വലിയ ശബ്ദത്തില് സുരക്ഷാകര്മികളെ ആജ്ഞാപിച്ചു: “ഈ രണ്ട് ഗോപന്മാരെയും ഇവിടെയുള്ള ജനാവലിയെയും ബലം പ്രയോഗിച്ച് പുറത്താക്കൂ!” കംസന്റെ കോപം അതില് മാത്രമിരുന്നില്ല. അവന് വീണ്ടും കലാപരമായ ശബ്ദത്തില് പറഞ്ഞു: “നന്ദനെ ഇരുമ്പ് ചങ്ങലയില് കെട്ടി പിടികൂടൂ! വസുദേവനെയും അനുയോജ്യമായ ശിക്ഷയോടെ ബന്ധിക്കൂ! ഈ ഗോപന്മാരുടെ പശുക്കളെ പിടിച്ചുവെച്ചുകൊള്ക്കൂ, അവര്ക്കുള്ള സമ്പത്ത് എല്ലാം പിടിച്ചെടുക്കൂ!” കംസന് ഇങ്ങനെ ക്രൂരമായ ഉത്തരവുകള് നല്കുമ്പോള്, മധുസൂദനന് (കൃഷ്ണന്) ചിരിക്കുന്ന മുഖത്തോടെ അഖാരത്തില് നിന്ന് ഉയർന്ന്, വേഗത്തില് കൊട്ടാരത്തിന്റെ മേല്വേദിയിലേക്ക് ചാടിക്കയറി, കംസനെ പിടിച്ചു. കൃഷ്ണന് കംസന്റെ മുടിയുപിടിച്ച് അവനെ വലിച്ചിഴച്ചു, അതിനാൽ കിരീടം നിലത്ത് വീണു. കൃഷ്ണന് കംസനെ നിലത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു, സ്വയം അവന്റെ മേല് വീണു. ലോകഭാരവാഹകനായ കൃഷ്ണന് ഇങ്ങനെ ശക്തിയായി അടിച്ചതോടെ, ഉഗ്രസേനയുടെ മകനായ കംസന്റെ പ്രാണന് വിടപ്പെട്ടു. പിന്നീട് കൃഷ്ണന് കംസന്റെ മുടി പിടിച്ച് അവന്റെ ശരീരം അഖാരത്തിനിടയിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചു. ആ വലിച്ചിഴച്ചതും കുത്തിയിടിപ്പും കൊണ്ട് കംസന്റെ ശരീരം വേഗതയോടെ ഒഴുകുന്ന വലിയ ഒരു നദിപോലെ തോന്നി. കൃഷ്ണന് കംസനെ പിടിച്ചുവെന്നറിഞ്ഞ്, അവന്റെ സഹോദരനായ സുനാമന് പ്രകോപത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു, പക്ഷേ ബലഭദ്രന് (സംകര്ഷണന്) അതിനെ എളുപ്പത്തില് കീഴടക്കി. അപ്പോൾ അഖാരമൊട്ടാകെ, "അയ്യോ!" എന്ന വിലാപം മുഴങ്ങി; കൃഷ്ണന് അപമാനത്തോടുകൂടി മഥുരാനാഥനായ കംസനെ കൊല്ലുന്നത് കണ്ടതിന്റെ ദുഃഖം എല്ലാവരെയും പിടിച്ചു. അതിനുശേഷം കൃഷ്ണനും ബലദേവനും വേഗത്തില് വസുദേവന്റെയും ദേവകിയുടെയും കാലില് വീണു നമസ്കരിച്ചു. വസുദേവനും ദേവകിയും ജനാര്ദ്ദനനെ ഉയര്ത്തി, അവന്റെ ജനനസമയത്ത് പറഞ്ഞ വാക്കുകള് ഓര്മ്മപ്പെടുത്തി, കയ്യുകൊണ്ട് അഞ്ജലിചെയ്തു. ശ്രീ വസുദേവന് പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, ഞങ്ങള് നമസ്കരിക്കുന്നു; ദേവന്മാര്ക്ക് നീ നല്കിയ വരം നിനക്കു വഴി പൂര്ത്തിയായി. ദുഷ്ടന്മാരെ ഇല്ലാതാക്കുവാന് നീ ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തില് അവതരിച്ചത് കൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ വംശം ശുദ്ധിയായി. നീ എല്ലാ ജീവികളിലും അന്തസ്സായി നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലാം നിന്നില് നിന്നാണ്, നീ എല്ലാ കാലത്തെയും അദ്വിതീയാത്മാവാണ്. യാഗങ്ങളാല് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും സമാഹാരമായ അച്യുതനുമാണ് നീ. യാഗവും, യജമാനനും, യാഗകര്ത്താവും നീ തന്നെയാണ്. ജനാര്ദ്ദനാ, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയാണ് നീ.” “ദേവകിയില് ജനിച്ച മകനെപ്പോലെ നിന്നോടുള്ള ഈ സ്നേഹവും, നിന്നെ മകനായി കരുതുന്ന മനസ്സിലെ ഈ ഭ്രമവും പരമമായ മായയാണ്. എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നതും, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തവനുമാണ് നീ; മനുഷ്യരില് ഒരു മകനെപ്പോലെ നിന്നെ ആരാണ് വിളിക്കുക? ഈ ലോകം മുഴുവന് നിന്നില് നിന്നാണ് ഉല്പന്നമായത്; നിന്റെ മായയല്ലാതെ ഞങ്ങളുടെ ഗര്ഭത്തില് നിന്നു നീ ജനിക്കുമോ? ചലനവുമില്ലായ്മയുമുള്ള ലോകം മുഴുവന് നിന്നില് അഭിവ്യക്തമാണ്; അങ്ങനെയുള്ളവന് എങ്ങനെ മനുഷ്യരില് ജനിക്കും?” “അതുകൊണ്ട്, പരമേശ്വരാ, ലോകസംരക്ഷകനേ, നിന്റെ അംശാവതാരങ്ങള് കൊണ്ടു നീ യഥാര്ത്ഥത്തില് എന്റെ മകനല്ല. ബ്രഹ്മാദികള് മുതല് മരങ്ങളുവരെ ഈ ലോകം മുഴുവന് നിന്നില് നിന്നാണ് ഉല്പന്നമായത്; സുപ്രഭോ, നീ ഞങ്ങളെ ഭ്രമിപ്പിക്കേണ്ട. നിന്റെ മായയാല് എന്റെ ദൃഷ്ടി മറഞ്ഞു പോയതുകൊണ്ട് നിന്നെ മകനായി കരുതുകയും കംസനെ ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തു; ഇപ്പോള് ആ ഭയം ഇല്ലാതായി, നീ ഗോകുലത്തില് പോയി വളര്ന്നു, ഞാന് ഇനി നിന്നെ എന്റെ സ്വന്തം മകനായി കാണുന്നില്ല.” “രുദ്രന്, മരുത്ഗണങ്ങള്, അശ്വിനികള്, ഇന്ദ്രന്, സാധ്യര് തുടങ്ങിയവരുടെ കര്മ്മങ്ങള് നിന്റെ കണികാഴ്ചയില്ലാതെ നടക്കില്ല. വിശ്വേശ്വരാ, നീ ലോകത്തിന് ഭംഗിയ്ക്കായി വന്നിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോള് നിന്നെ ഞങ്ങള് തിരിച്ചറിയുന്നു, ഭ്രമം മാറി.” ഇങ്ങനെ വസുദേവനും ദേവകിയും കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോള്, കൃഷ്ണന് വീണ്ടും യാദവവംശത്തിന്റെ ഭ്രമത്തിന് വേണ്ടി തന്റെ വൈഷ്ണവമായ മായ പ്രയോഗിച്ചു. അപ്പോള് കൃഷ്ണന് പറഞ്ഞു: “അമ്മേ, അച്ഛാ, വളരെ നാളത്തെ ആഗ്രഹത്തിനൊടുവില് ഞാനും സംകര്ഷണനും നിങ്ങളെ കാണാന് കഴിഞ്ഞു; കംസനെ ഭയന്ന് ഞങ്ങള് ഇത്രയും കാലം ദൂരെയായിരുന്നു.” “മാതാപിതാക്കളെ ആദരിക്കാതിരിക്കുന്നവര്ക്ക് ആ ജീവിതം പാഴാണ്; അത്തരം അജ്ഞന്മാരില് മാത്രം അങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തി കാണാം. ഗുരുക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും, ദ്വിജന്മാരെയും മാതാപിതാക്കളെയും ആദരിക്കുന്നവര്ക്ക് ഈ മനുഷ്യജന്മം സാര്ത്ഥകമാകും. അച്ഛാ, അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നുണ്ടായ എല്ലാ പാപങ്ങളും ക്ഷമിക്കണം; കംസന്റെ ശക്തിയും ഭീകരതയും കാരണം ഞങ്ങള് അശക്തരായിരുന്നു.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കൃഷ്ണന് ഇരുവരോടും നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ യാദവവംശത്തിലെ മുതിര്ന്നവരെ യഥാക്രമം ആദരിച്ചു, നഗരവാസികളുടെ ആദരവും സ്വീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം കംസന്റെ ഭാര്യമാര് ഭര്ത്താവിന്റെ ശരീരത്തിന് ചുറ്റുമെത്തി കരഞ്ഞു, കംസന്റെ അമ്മമാര് ദുഃഖത്തിലും വ്യസനത്തിലും മുങ്ങി വിലപിച്ചു. ഹരിയാകുന്ന കൃഷ്ണന് കണ്ണീര് വീഴാത്തവനാണെങ്കിലും അവരെ പലവിധത്തില് ആശ്വസിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് മധുസൂദനന് ഉഗ്രസേനനെ തടവില് നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു, അവനെയും അവന്റെ രാജസിംഹാസനത്തിലും സ്ഥാപിച്ചു. യാദവന്മാരുടെ ഇടയില് കൃഷ്ണന് ഉഗ്രസേനനെ രാജാവായി അഭിഷേകം നടത്തി, അവന് തന്റെ മകനും അവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരും വേണ്ട എല്ലാ ശൌചകര്മ്മങ്ങളും നിര്വഹിച്ചു. കൃതയുഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ ആ കര്മ്മം പൂര്ത്തിയായതോടെ, ഹരി സിംഹാസനത്തില് ഇരുന്നു പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, എന്ത് കര്മ്മം വേണമെങ്കിലും ആജ്ഞാപിക്കുക, സംശയമില്ലാതെ ഞാന് നിര്വഹിക്കാം.” “യയാതിയുടെ ശാപം മൂലം ഈ വംശം രാജ്യം ഭോഗിക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോള് അതില് നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഞാന് ദാസനായി ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോള് ദേവന്മാര്ക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് ആജ്ഞാപിക്കണം, സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണന് വായുവിനെ ഓര്മ്മിച്ചു, വായു ഉടന് അവിടെ എത്തി. അനുഗ്രഹീതനായ കീശവന് വായുവിനോട് പറഞ്ഞു: “ഈ കര്മ്മം നിര്വഹിക്കൂ, ദൂതാ. പോവൂ, വായുവേ, ഇന്ദ്രനോടു പറയൂ: ‘വാസവാ, മതിയായ അഭിമാനം! സുദര്മ്മ എന്ന സഭാമന്ദപം ഉഗ്രസേനന് നല്കുക.