സഗരൻ, ഭാർഗവ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട മഹർഷിയായ ഔർവനോടു വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച്, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗവും അതിന്റെ ഘടകങ്ങളെയും കുറിച്ച് വിശദമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. മഹർഷിയെ അഭിവാദ്യത്തോടെ സഗരൻ ചോദിച്ചു: "ഭഗവൻ, വിഷ്ണുാരാധനയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണു?" സഗരന്റെ ഈ ആകാംക്ഷയോടുകൂടിയ ചോദ്യം കേട്ട ഔർവ മഹർഷി, അവനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് ഭൂമിയിലെ എല്ലാ കാമ്യഫലങ്ങളും, സ്വർഗ്ഗലോകവും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ആനന്ദപ്രദമായ ഭോഗങ്ങളും, അതിലുപരി പരമോന്നതമായ മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും അച്യുതനിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം എന്ത് ഫലമാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതിന്റെ അളവനുസരിച്ച് അതു തന്നെ അവർക്കു ലഭിക്കും—വലിയതായാലും ചെറുതായാലും. നീ ചോദിച്ച ഹരിാരാധനയുടെ മാർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി പറയും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾ കൃത്യമായി അനുസരിക്കുന്നവരാണ് പരമപുരുഷനായ വിഷ്ണുവിനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിന് മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല. യജ്ഞങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, സ്തുതികൾ ചൊല്ലി, ജപങ്ങൾ നടത്തി, ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച്, ദുഷ്ടന്മാരെ ശാസിച്ച് ഹരിയെ ആരാധിക്കാം, കാരണം അവൻ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ആത്മാവാണ്. സദാചാരമുള്ളവനും, സ്വന്തം വർണ്ണത്തിന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവനും ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കണം. ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ—എന്ത് വർണ്ണക്കാരനാണെങ്കിലും—സ്വകാര്യധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയോടെ നിൽക്കുമ്പോഴാണ് വിഷ്ണുാരാധന ഫലപ്രദമാകുന്നത്; അതിനു മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല. അവൻ പാരുഷ്യം, അപവാദം, അസത്യം, മറ്റുള്ളവർക്കു ദു:ഖം വരുത്തുന്ന വാക്കുകൾ—ഇവയൊന്നും സംസാരിക്കരുത്; അങ്ങനെയുള്ളവനിൽ കെശവൻ പ്രസന്നനാകും. മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയിലും, സമ്പത്തിലും, മറ്റുള്ളവരെ ദു:ഖിപ്പിക്കുന്നതിലും ആസ്വാദനമില്ലാത്തവൻ—അവനിൽ കെശവൻ പ്രസന്നനാകും. ജീവികളെ അടിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ദു:ഖിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യാത്തവനിൽ കെശവൻ സന്തുഷ്ടനാകും. ദേവന്മാരെയും, ദ്വിജന്മാരെയും, ഗുരുക്കന്മാരെയും സേവിക്കാൻ എപ്പോഴും താത്പര്യമുള്ളവനിൽ ഗോവിന്ദൻ സന്തുഷ്ടനാകും. തനിക്കോ തൻ മകനിക്കോ നല്ലത് ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഭാവുകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനിൽ ഹരി എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടനാണ്. രാഗാദിദോഷങ്ങളിൽ മനസ്സ് അകപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തവനും, ഹൃദയം വിശുദ്ധമായവനും, വിഷ്ണുവിൽ എപ്പോഴും പ്രിയങ്കരനാണ്. ശാസ്ത്രത്തിൽ വർണ്ണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കര്മ്മങ്ങൾ അകൃത്യമായ മനസ്സോടെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനിൽ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകും. ഇതൊക്കെ കേട്ട സഗരൻ, "ഭഗവൻ, വർണ്ണങ്ങളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും കര്മ്മങ്ങൾ വിശദമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി വിശദീകരിക്കുമോ?" എന്ന് ചോദിച്ചു. അതിനുത്തരമായി ഔർവൻ പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ—ഇവരുടെ കര്മ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറയും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ബ്രാഹ്മണൻ ദാനം നൽകണം, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തണം, വേദപഠനത്തിൽ നിരതനാകണം, എപ്പോഴും ജലദാനം ചെയ്യണം, അഗ്നിപരിഗ്രഹം ആചരിക്കണം. ഉപജീവനത്തിനായി ബ്രാഹ്മണൻ മറ്റുള്ളവർക്കായി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താനും, പഠിപ്പിക്കാനും, ശുദ്ധമായ ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ ദാനം സ്വീകരിക്കാനും അർഹനാണ്. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം; ഒരിക്കലും മറ്റൊരാളെയും ദു:ഖിപ്പിക്കരുത്. എല്ലാ ജീവികളോടും സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നതാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. കല്ലിനോടും രത്നത്തിനോടും മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിനോടും തുല്യദൃഷ്ടിയുള്ളവനായി, ശരിയായ കാലത്ത് മാത്രമേ ഭാര്യയെ സമീപിക്കാനാവൂ. ക്ഷത്രിയനും ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ഇഷ്ടാനുസൃതമായി ദാനം നൽകാം, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താം, പഠിക്കാം. വാൾധാരണം, ഭൂരക്ഷണം—ഇവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ; അതിൽ ഭൂരക്ഷണമാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം. ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ കര്മ്മം നിർവഹിക്കുന്നു; അങ്ങനെ അവർക്ക് യജ്ഞാദി പുണ്യഫലവും ലഭിക്കുന്നു. ദുഷ്ടന്മാരെ ശാസിച്ച് സജ്ജന്മാരെ സംരക്ഷിച്ച് രാജാവ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു; വർണ്ണക്രമം നിലനിൽക്കുന്നു. വൈശ്യന് പശുപാലനം, വ്യാപാരം, കൃഷി—ഇവയാണ് ബ്രഹ്മാവു നൽകിയ ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ. വേദപഠനം, യജ്ഞം, ദാനം, ധർമ്മം, നിത്യ-നൈമിത്തിക കര്മ്മങ്ങൾ—ഇവയും വൈശ്യനിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. ദ്വിജന്മാരോടു ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ് വൈശ്യന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ; വാണിജ്യത്തിലൂടെ, കലയിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച ധനത്തിലൂടെ അവരെ പോഷിപ്പിക്കാം. ശൂദ്രൻ വിനയവും ശുചിത്വവും സേവയും, യജമാനനോടുള്ള ഭക്തിയും, മന്ത്രരഹിതമായ യജ്ഞങ്ങൾ, അദാനശീലം, സദാചാരികളോടു കൂട്ടുകൂടൽ, ബ്രാഹ്മണസംരക്ഷണം—ഇവയാണ് പ്രധാന കര്മ്മങ്ങൾ. ശൂദ്രനും ദാനം നൽകാം, ഗൃഹ്യയജ്ഞങ്ങൾ നടത്താം; പിതൃകർമ്മാദികൾ ചെയ്യാം. കീഴ്വഴക്കുള്ളവരെ പോഷിപ്പിക്കാനും, ശരിയായ കാലത്ത് ഭാര്യയെ സമീപിക്കാനും അവർക്കു അവകാശമുണ്ട്. എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം, ക്ഷമ, അഹങ്കാരരഹിതത്വം, സത്യവാദിത്വം, ശുചിത്വം, ആശങ്കയില്ലായ്മ, മംഗളഭാവം, സുന്ദരമായ വാക്കുകൾ—ഇവയാണ് ഗുണങ്ങൾ. സൗഹൃദം, അസൂയയില്ലായ്മ, അല്പത്വം, അസൂയയില്ലായ്മ—ഇവയും എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിൽ സാധാരണ ഗുണങ്ങളാണ്. ഇവയാണ് എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കും പൊതുവായ ലക്ഷണങ്ങൾ. ഇനി ബ്രാഹ്മണാദികൾക്ക് പ്രത്യേകമായ കര്മ്മങ്ങൾ ഞാൻ പറയും. ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും നിർബന്ധിതാവസ്ഥയിൽ മാത്രം ശൂദ്രധർമ്മം ചെയ്യാം; സാധാരണ അവർക്കത് ചേർക്കാൻ പാടില്ല. അവരുടെ കര്മ്മങ്ങൾ തമ്മിൽ കലർത്തരുത്. ഇങ്ങനെ വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇനി ആശ്രമധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ഒരു ബാലൻ ഉപനയനം കഴിഞ്ഞ് ഗുരുകുലത്തിൽ വസിച്ച്, വേദപാരായണത്തിൽ ഭക്തിയോടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, നല്ല ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ച്, വ്രതങ്ങൾ ആചരിച്ച്, ഗുരുവിനെ സേവിച്ച്, വേദപാഠത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അഭ്യാസം നടത്തണം." ഇങ്ങനെയാണ് മഹർഷി ഔർവൻ സഗരരാജാവിനോടു വിശേഷമായി വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങളും വിഷ്ണുാരാധനയുടെ മഹാത്മ്യവും വിശദീകരിച്ചത്.