മഹർഷേ, കുശദ്വീപത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിങ്ങനെ ചതുര്വർണങ്ങൾ ക്രമമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവരവരുടെ നിർദ്ദിഷ്ട കർമ്മങ്ങളും അധികാരങ്ങളും അനുസരിച്ച് അവർ അവിടെ ജനാർദ്ദനനെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിയായ് ആരാധിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ആരാധനയിലൂടെ അതിക്രമിച്ച അധികാരഫലങ്ങൾ പോലും അവർ നശിപ്പിക്കുന്നു. കുശദ്വീപത്തിൽ വിഡ്രുമ, ഹേമശൈല, ദ്യുതിമത്, പുഷ്പവൻ, കുശാശയ, ഹരി, മന്ദരചല എന്നിങ്ങനെ ഏഴ് പർവ്വതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തെ ഏഴ് പ്രസിദ്ധമായ പർവ്വതങ്ങളാണിവ. ഇതുപോലെ തന്നെ ഏഴ് പ്രധാന നദികളും അവിടെയുണ്ട്—ധൂതപാപാ, ശിവാ, പവിത്രാ, സമ്മതി, വിദ്യുദംഭാ, മഹീ, സർവപാപഹരാ—പാപങ്ങളെ നീക്കുന്നവ. അനവധി ചെറിയ നദികളും മലകളും അവിടെയുണ്ട്; അവയിൽ ഗുശസ്തംബം എന്നത് പ്രശസ്തമാണ്. ഈ ദ്വീപ് സമാനവ്യാപ്തിയുള്ള ഘൃതസമുദ്രം, അതായത് നെയ്യ്ക്കടൽ, ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഘൃതോദസമുദ്രത്തെ ക്രൗഞ്ചദ്വീപ് എന്ന വലിയ ദ്വീപ് വീണ്ടും വളയുന്നു. മഹർഷേ, ഇനി ഈ കുശദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടവ്യാപ്തിയുള്ള മറ്റൊരു ദ്വീപായ ക്രൗഞ്ചദ്വീപത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുക. അവിടെ ദ്യുതിമതിന്റെ പുത്രന്മാർ ഭരിക്കുന്നു; രാജാവിന്റെ പേരിൽ പ്രദേശങ്ങൾ അവരവരുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കുശല, മല്ലഗ, ഉഷ്ണ, പീവര, അന്ധകാരക, മുനി, ദുണ്ടുഭി—ഇവരാണ് ആ ഏഴ് പുത്രന്മാർ. അവിടെയും ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരും സഞ്ചരിക്കുന്ന മനോഹരമായ പർവ്വതശ്രേണികൾ ഉണ്ട്: ക്രൗഞ്ച, വാമന, അന്ധകാരക, രത്നശൈല, സ്വാഹിനി, ഹയസന്നിഭ, ദിവാവൃത, പുണ്ടരീകവാൻ, ദുണ്ടുഭി—ഇവയാണ് അവ. ഓരോ പർവ്വതവും മുൻപത്തേതിന്റെ ഇരട്ടവ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്, ദ്വീപുകൾപോലെ. ഈ മനോഹര പ്രദേശങ്ങളിലും ഉത്തമപർവ്വതങ്ങളിലും ഭയമില്ലാതെ ദേവസംഘങ്ങളോടൊപ്പം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ—പുഷ്കരാഃ, പുഷ്കലാ, ധന്യാ, തിഷ്യാ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരവരുടെ പേരുകൾ. അവിടെ ഏഴ് പ്രധാന നദികളും അനവധി ചെറിയ തോടുകളും ഉണ്ട്: ഗൗരി, കുമുദ്വതി, സംധ്യാ, രാത്രി, മനോജവാ, ക്ഷാന്തി, പുണ്ടരീകാ—ഇവയാണ് പ്രധാന നദികൾ. അവിടെയും വിഷ്ണു, പുഷ്കരാദ്യ എന്ന പേരിൽ, യാഗങ്ങളിൽ രുദ്രസ്വരൂപിയായ് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ക്രൗഞ്ചദ്വീപ് തൈരിന്റെ സമുദ്രം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും ദ്വീപിന് തുല്യമാണ്. തൈര്സമുദ്രത്തെ വീണ്ടും ശക്തമായ ശാകദ്വീപ് വളയുന്നു, അതിന്റെ വ്യാപ്തി ക്രൗഞ്ചദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയാണു. ശാകദ്വീപത്തിൽ ഭവ്യ എന്ന മഹാത്മാവിന് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരവർക്കു് ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു: ജലദ, കുമാര, മുഖുമാര, മരീചക, കുസുമോദ, മൗദാകി, മഹാദ്രുമ—ഇവയാണ് അവ. ഈ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾക്കും അവരവരുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതുപോലെ തന്നെ ഏഴ് പർവ്വതങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്: ഉദയ, ജലാധാര, രൈവതക, ശ്യാമ, അസ്തഗിരി, ആംബികേയ, മനോഹരമായ കേശരി. ശാകദ്വീപിൽ ശാകമരം മഹത്തായ വൃക്ഷമാണ്, സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്നു; അതിന്റെ കാറ്റ് സ്പർശിച്ചാൽ പരമാനന്ദം ഉണ്ടാകുന്നു. അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ ചതുര്വർണങ്ങളോടുകൂടിയവരാണ്; പാപഭയത്തെ അകറ്റുന്ന വിശുദ്ധജലങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്: സുകുമാരി, കുമാരി, നളിനി, ധേനുകാ, ഇക്ഷു, വേണുകാ, ഗഭസ്തി—ഇവയാണ് പ്രധാന നദികൾ. അനവധി ചെറിയ നദികളും മലകളും ഉണ്ട്. ജലദ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ അവ നദികളിൽ നിന്നു വെള്ളം കുടിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നിറങ്ങിയവരാണ് ഇവർ. അവിടെയുള്ളവർക്കു് ധർമ്മഭ്രംശമോ പരസ്പര കലഹമോ അതിരു ലംഘനമോ ഇല്ല. അവിടെയുള്ള വംഗന്മാർ പ്രധാനമായും ബ്രാഹ്മണരാണ്, മാഗധന്മാർ ക്ഷത്രിയർ, മാനസന്മാർ വൈശ്യർ, മന്ദഗന്മാർ ശൂദ്രർ. ശാകദ്വീപത്തിൽ, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചവരായ അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, നിർദ്ദിഷ്ടവിധാനപ്രകാരം, സൂര്യസ്വരൂപിയായ് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. ശാകദ്വീപ് പാൽക്കടൽ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും ദ്വീപിനേത് തുല്യമാണ്. പാൽക്കടൽ പുഷ്കരദ്വീപ് എന്ന ദ്വീപ് വളയുന്നു; അതിന്റെ വ്യാപ്തി ശാകദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയാണു. പുഷ്കരദ്വീപിൽ സവനയ്ക്ക് മഹാവീര എന്ന മഹാശക്തനായ പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ മഹാവീര, ധാതുകി (അഥവാ ധാതുകിഖണ്ഡം) എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങളാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ മാണസപർവ്വതം അവിടെയുണ്ട്; അതിന്റെ ആകൃതി വെട്ടംപോലെയാണ്, അമ്പതായിരം യോജന ഉയരവും അത്രയും വീതിയുമുള്ളത്. അതു് പുഷ്കരദ്വീപിന്റെ നടുവിൽ നിലകൊണ്ടു് ദ്വീപിനെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഓരോ പ്രദേശവും ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പർവ്വതം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള മനുഷ്യർ പത്തായിരം വർഷം ആയുസ്സോടെ, രോഗവുമില്ലാതെ, ദുഃഖവുമില്ലാതെ, ആസക്തിയോ ദ്വേഷമോ കൂടാതെ വിശ്രമത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.