മഹർഷി പരാശരർ മൈത്രേയർക്ക് സാന്ദ്രമായ വിവരണം നൽകി തുടങ്ങി. അവിടെ ഒരു മഹാനദി ഒഴുകുന്നു; ആ നദിയിൽ നിന്നു കുടിയാനുകൾ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു. അതിനാൽ, അവിടുത്തെ ആളുകൾക്ക് വിയർപ്പ്, ദുർഗന്ധം, വയസ്സാകൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ക്ഷയം എന്നിവ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല. ഈ ജലത്തെ കുടിക്കുന്നവരിൽ, മനസ്സു ശുദ്ധമായവരാണ് അവിടെ ജനിക്കുന്നത്. അതിന്റെ നദിയുടെ അഴുകുകൾ, മൃദു കാറ്റിൽ ഉണങ്ങി തീരങ്ങളിൽ എത്തുമ്പോൾ, ജാംബൂനദ എന്ന പേരിലുള്ള സ്വർണ്ണമായി മാറുന്നു; അതു സിദ്ധന്മാർക്ക് അലങ്കാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. മേരു പർവതത്തിന്റെ കിഴക്കേ വശത്ത് ഭദ്രാശ്വയും, പടിഞ്ഞാറ് കെതുമാലയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇലാവൃതം എന്ന ദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതാണ്. കിഴക്കേ വശത്ത് ചൈത്രരഥം എന്ന വനവും, തെക്കിൽ ഗന്ധമാദനം, പടിഞ്ഞാറ് വൈഭ്രാജം, വടക്കേ വശത്ത് പ്രശസ്തമായ നന്ദനം എന്ന വനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അരുണോദ, മഹാഭദ്ര, അസിതോദ, ശമാന—ഈ നാലു തടാകങ്ങൾ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ആസ്വദിക്കുന്നു. കിഴക്കേ വശത്ത്, ശീതാന്ത, ശ്വക്രമുഞ്ച, കുരരി, മാല്യവാൻ, വൈകങ്ക, തുടങ്ങിയവയും; ട്രികൂട്ട, ശിശിര, പതംഗ, രുചക എന്നിവയും കെസരാചല പർവതങ്ങൾ ആണ്. തെക്കേ വശത്ത്, നിശധം മുതൽ, ശിഖിവാസ, സവൈദൂര്യ, കപില, ഗന്ധമാദന എന്നിവയും; പടിഞ്ഞാറ് ജാരുധി മുതൽ പർവതങ്ങൾ. മേരു പർവതത്തിന് സമീപം, ജഠര, ശംഖകൂറ്റ, ഋഷഭ, ഹംസ, നാഗ തുടങ്ങിയവയും; വടക്കേ വശത്ത് കാലഞ്ജര മുതൽ പർവതങ്ങൾ. മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മഹാനഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ആ നഗരം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്, പതിനാലായിരം യോജന വലിപ്പമുള്ളത്. ആ നഗരത്തിന്റെ ചുറ്റും എട്ടു ദിശകളും ഇടക്കിടയും ഇന്ദ്രനും ലോകരക്ഷകരുമായ ദേവന്മാരുടെ പ്രശസ്തമായ നഗരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ഗംഗാ, ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിൽ ഒഴുകി, ബ്രഹ്മാനഗരത്തിന്റെ ചുറ്റും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു. അവിടെ വീണു, ഗംഗാ നാലു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നു: സീതാ, അലകനന്ദാ, ചക്ഷുഭദാ, ഭദ്രാ എന്നിങ്ങനെ. കിഴക്കേ പർവതത്തിൽ നിന്ന് സീതാ ആകാശത്തിലൂടെ മറ്റൊരു പർവതത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു; പിന്നീട് കിഴക്കേ വഴി ഭദ്രാശ്വയിൽ നിന്ന് സമുദ്രത്തിൽ എത്തുന്നു. അതുപോലെ, അലകനന്ദാ തെക്കോട്ട് ഭാരതത്തിൽ ഒഴുകി ഏഴ് ശാഖകളായി വിഭജിച്ച് സമുദ്രത്തിൽ ചേർക്കുന്നു. ചക്ഷു പടിഞ്ഞാറൻ പർവതങ്ങൾ കടന്ന്, കെതുമാല എന്ന പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്ത് സമുദ്രത്തിൽ ചേർക്കുന്നു. ഭദ്രാ വടക്കൻ പർവതങ്ങൾ, വടക്കൻ കുറുക്കൾ കടന്ന്, വടക്കൻ സമുദ്രത്തിൽ ചേർക്കുന്നു. ആനീല, നിശധ, മാല്യവത്, ഗന്ധമാദന—ഈ പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ മേരു പർവതം താമരയുടെ കുരുവിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഭാരതങ്ങൾ, കെതുമാലങ്ങൾ, ഭദ്രാശ്വങ്ങൾ, കുറുക്കൾ—ഇവ ലോകതാമരയുടെ ദളങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾക്കാലുള്ള അതിരുകളിൽ ചിഹ്നിതമായവ. ജഠര, ദേവകൂറ്റ—ഇവ ദക്ഷിണ, വടക്കൻ അതിരുപർവതങ്ങൾ; ആനീലയും നിശധയും തമ്മിൽ. ഗന്ധമാദന, കൈലാസം—കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും, എൺപത് യോജന നീളത്തിൽ. നിശധ, പരിശാത്ര—മെരുവിന്റെ വശങ്ങളിൽ അതിരുപർവതങ്ങൾ; കിഴക്കേവശം പോലെ. ത്രിശൃംഗ, ജാരുധി—വടക്കൻ അതിരുപർവതങ്ങൾ; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഇടക്കിടയിൽ. ഈ അതിരുപർവതങ്ങൾ, ജഠര മുതലായവ, മേരു പർവതത്തിന്റെ ചുറ്റും നാലു ദിശകളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ശീതാന്ത മുതലായ പർവതങ്ങൾ മേരു പർവതത്തിന്റെ നാലു വശങ്ങളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവ വളരെ മനോഹരമാണ്. പർവതങ്ങൾക്കിടയിലെ താഴ്വരകളിൽ, സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സഞ്ചരിക്കുന്ന പുരാതന വനങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി, വിഷ്ണു, അഗ്നി, സൂര്യൻ, മറ്റ് ദേവന്മാരുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; കിന്നരന്മാർ അവയെ ആസ്വദിക്കുന്നു. ഗന്ധർവ, യക്ഷ, രാക്ഷസ, ദൈത്യ, ദാനവ—ഇവരും ആ പർവതതാഴ്വരകളിൽ ദിനരാത്രം വിനോദം നടത്തുന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയാണ്; അവ ധാർമ്മികരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ. ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ, നൂറ് ജന്മങ്ങൾക്കും അവിടുത്തെ പ്രവേശനം ലഭിക്കില്ല. ഭദ്രാശ്വയിൽ ഭാഗ്യശാലി വിഷ്ണു ഹയഗ്രീവരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നു; കെതുമാലയിൽ വരാഹരൂപത്തിൽ; ഭാരതത്തിൽ കൂർമരൂപത്തിൽ. കുറുക്കിൽ ഗോവിന്ദൻ മീനരൂപത്തിൽ; ഹരി, സർവ്വവിഭവരൂപത്തിൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ, സർവ്വതലങ്ങൾക്കു അടിസ്ഥാനമായ, എല്ലാം വ്യാപിക്കുന്നവൻ, കിംപുരുഷ മുതലായ എട്ടു പ്രദേശങ്ങൾക്കും ആധാരമാണ്. അവിടുത്തെ ആളുകൾക്ക് ദുഃഖം, കഠിനത, വിശപ്പ്, ഭയം, മറ്റേതെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ട് ഒന്നും ഇല്ല. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആരോഗ്യവാന്മാരും, കഷ്ടതകളില്ലാത്തവരും, ദുഃഖം ഒന്നും അനുഭവിക്കാത്തവരും; അവരുടെ ആയുസ് പതിനായിരം, അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ടായിരം വർഷം വരെ സ്ഥിരമാണ്. അവിടുത്തെ ദേവന്മാർ മഴ പെയ്യുന്നില്ല; ഭൂമിയിൽ ജലമില്ല; കൃത, ത്രേത മുതലായ യുഗങ്ങൾക്കുള്ള ധാരണയും അവിടുത്തെ ഇല്ല. ഓരോ പ്രദേശത്തും ഏഴു വലിയ പർവതശ്രേണികൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് നദികൾ ഉരിയടുന്നു. ശ്രീ പരാശരർ പറയുന്നു: സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കിലും, ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശം ഭാരതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അവിടുത്തെ ഭാരതവംശജർ വസിക്കുന്നു. അതിന്റെ വീതി ഒമ്പതിനായിരം യോജനമാണ്. ഇതു കർമ്മഭൂമി; ഇവിടെ മനുഷ്യർ പുണ്യത്താൽ സ്വർഗ്ഗം അല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം നേടുന്നു. മഹേന്ദ്ര, മലയ, സഹ്യ, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷ, വിന്ധ്യ, പാരിയാത്ര—ഇവയാണ് ഭാരതത്തിലെ ഏഴു പ്രധാന പർവതശ്രേണികൾ. ഇവിടുത്തെ മനുഷ്യർ പുണ്യത്താൽ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ധർമ്മം വിട്ടാൽ, മൃഗജന്മം അല്ലെങ്കിൽ നരകത്തിൽ പോകുന്നു. സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം, ഇടക്കാലം, അന്തിമാവസ്ഥ—all ഇവിടുത്തെ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്; മനുഷ്യർക്ക് കർമ്മഭൂമി മറ്റൊന്നും ഇല്ല. ഭാരതത്തിൽ ഒമ്പത് പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്: ഇന്ദ്രദ്വീപ, കസേരു, താമ്രപർണി, ഗഭസ്തിമാൻ, ...