ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സംഭവിച്ച എല്ലാം ദൈവഗുരുവിന്റെയും ദൈത്യരാജാവിന്റെയും അടുക്കല് ദൈവഗണങ്ങള് പോയി വിവരിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ ഹിരണ്യകശിപു, തന്റെ പുത്രന് പ്രഹ്ലാദനെ വിളിച്ചു, അവനില് നിന്നുണ്ടായ അത്ഭുത ശക്തിയുടെ കാരണം അന്വേഷിച്ചു. "പ്രഹ്ലാദാ, നീ വലിയ ശക്തിയുള്ളവനാണ്. നീ ചെയ്തതെന്താണ്? ഇതെന്തെങ്കിലും മന്ത്രശക്തിയാല് വരുന്നതോ, അതോ നിന്റെ സ്വഭാവമോ?" എന്ന് ഹിരണ്യകശിപു ചോദിച്ചു. അപ്പന്റെ ചോദ്യം കേട്ട പ്രഹ്ലാദന്, അപ്പന്റെ കാലില് വീണു നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: "അപ്പാ, ഇത് മന്ത്രശക്തിയാലോ മറ്റേതെങ്കിലും ഉപാധികളാലോ അല്ല, അതോ എന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടുമല്ല. അക്ഷരനാഥനായ പരമാത്മാവ് ആരുടെ ഹൃദയത്തിലും വസിക്കുന്നുവോ, അവനില് ഈ ശക്തി സ്വാഭാവികമാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ പാപങ്ങള് സ്വന്തം പാപം എന്ന് കരുതാത്തവന് പാപം വരില്ല, കാരണം അതിന് അവിടെ ഇടമില്ല. ആരെങ്കിലും ദേഹത്താലോ, മനസ്സാലോ, വാക്കാലോ മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിച്ചാല്, അത്തരം പ്രവൃത്തികള് ജന്മത്തില് ദുഷ്ഫലങ്ങള് നല്കും. ഞാന് പാപം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ചെയ്യുന്നതുമില്ല, പറയുന്നതുമില്ല. കാരണം, എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും എന്റെ ഉള്ളിലും വസിക്കുന്ന കേശവനെയാണ് ഞാന് ധ്യാനിക്കുന്നത്. ദേഹാസക്തിയോ, മാനസികമായോ, ദൈവീകമായോ, ഭൂതപ്രകൃതിയായോ വരുന്ന ദുഃഖങ്ങള് എല്ലാം, മനസ്സ് എല്ലാ ദിശയിലും ശുഭമായവനായി നിലകൊള്ളുന്നവനു എവിടെ നിന്നാണ് വരിക? അതിനാല്, ഹരി എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും വസിക്കുന്നു എന്ന അറിവോടെ, എല്ലായിടത്തും അകമ്പടിയില്ലാത്ത ഭക്തി പ്രയോഗിക്കണം." ഇതൊക്കെയെല്ലാം കേട്ട ഹിരണ്യകശിപു, കൊപത്തോടെ കൊടുമുടിയില് നിന്ന് ദൈവരക്ഷകരോട് പറഞ്ഞു: "ഈ ദുഷ്ടബാലനെ രാജപ്രസാദത്തില് നിന്ന് നൂറു യോജന ദൂരെ പാറകള് കിടക്കുന്ന മലമുകളില് എറിഞ്ഞു കളയൂ; അവന്റെ ശരീരം പൊട്ടിത്തെറട്ടെ." ദൈവഗണങ്ങള് പ്രഹ്ലാദനെ എറിഞ്ഞു; എന്നാൽ ഹരിയെ ഹൃദയത്തില് ധരിച്ചുകൊണ്ട് പ്രഹ്ലാദന് വീണു. ഭൂമി, കേശവനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ, പ്രഹ്ലാദനെ സ്നേഹത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങി. അവന് ഒരു മുറിവും സംഭവിച്ചില്ലെന്ന് കണ്ട ഹിരണ്യകശിപു, മഹാമായാവിദ്യാധരനായ ശംബരനോട് പറഞ്ഞു: "നാം ഈ ദുഷ്ടനെ കൊല്ലാന് കഴിയുന്നില്ല. നീ മഹാമായാവിദ്യയില് പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണ്; അതുകൊണ്ട് അവനെ നിന്റെ മായാവിദ്യകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കൂ." "ഞാന് അവനെ നശിപ്പിക്കും, ദൈവരാജാ," എന്ന് ശംബരന് പറഞ്ഞു. "ഇവിടെ ആയിരം മന്ത്രങ്ങള്, കോടിക്കണക്കിനു മായാവിദ്യകള് ഉണ്ട്; അവയെല്ലാം കാണിക്കാം." ശംബരന് പ്രഹ്ലാദനെ നേരിട്ട് മായാവിദ്യകള് പ്രയോഗിച്ചു. എന്നാല് പ്രഹ്ലാദന് സകലരിലും സമദർശനം പുലർത്തി, മനസ്സില് അസൂയ ഇല്ലാതെ, മധുസൂദനനെ സ്മരിച്ചു. അപ്പോള് പ്രഹ്ലാദനെ രക്ഷിക്കാനായി അഗ്നിപരിതാപിതമായ സുപ്രഭമായ ചക്രം, സുപ്രഭമായ സുദർശനം, ഭഗവാന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവിടെ എത്തി. ആ ചക്രം പ്രഹ്ലാദന്റെ ശരീരം സംരക്ഷിച്ച്, ശംബരന്റെ ആയിരം മന്ത്രങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഹിരണ്യകശിപു കലുഷിതനായി പറഞ്ഞു: "ഇപ്പോള് ഈ ദുഷ്ടനെ ഉണക്കിക്കളയാന് വാതായുധം അയയ്ക്കൂ." വാതായുധം, കഠിനവും തണുപ്പും നിറഞ്ഞതും ആയ കാറ്റ്, പ്രഹ്ലാദന്റെ ശരീരത്തില് പ്രവേശിച്ച് അവനെ ദാരുണമായ ദുഃഖത്തിലാക്കി. ഇതു മനസ്സിലാക്കിയ പ്രഹ്ലാദന്, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനായ മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഹൃദയത്തില് ധരിച്ചു. അപ്പോള് ജനാര്ദനന് ഹൃദയത്തില് വസിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭയാനകമായ കാറ്റ് പ്രഹ്ലാദന് ആഹരിച്ച്, ജനാര്ദനന് അതിനെ നശിപ്പിച്ചു. എല്ലാ മായാവിദ്യകളും നശിച്ച ശേഷം, പ്രഹ്ലാദന് ബുദ്ധിമാനായി തന്റെ ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ആദ്യംപോലെ തന്നെ, ഗുരു ദിനംപ്രതി അവനോട് ഉശനസന് രാജാക്കന്മാര്ക്കായി രചിച്ച നയശാസ്ത്രം പഠിപ്പിച്ചു. പ്രഹ്ലാദന് ഈ ശാസ്ത്രം പൂര്ണമായി അഭ്യസിച്ചെന്ന് ഗുരു തിരിച്ചറിഞ്ഞു, അവന്റെ പിതാവിനോട് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു: "ദൈവരാജാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന് പ്രഹ്ലാദന് നയശാസ്ത്രം പൂര്ണമായി അഭ്യസിച്ചു. ഭര്ഗവന് പഠിപ്പിച്ച സാരാംശം അവന് മനസ്സിലാക്കി." ഹിരണ്യകശിപു ചോദിച്ചു: "സ്നേഹിതരോടും ശത്രുക്കളോടും രാജാവ് എങ്ങനെ പെരുമാറണം? മൂന്നുലോകത്തുമുള്ള മധ്യസ്ഥരോടും എങ്ങനെ പെരുമാറണം? മന്ത്രിമാരോടും ഉപദേശകരോടും, അകത്തുകാരോടും പുറത്തുകാരോടും, ചാരന്മാരോടും, ജനങ്ങളോടും സംശയമുള്ളവരോടും മറ്റുള്ളവരോടും എങ്ങനെ പെരുമാറണം? കോട്ടകളും കാടുകളും എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണം? അകറ്റേണ്ട കുരുക്കുകള് എന്തൊക്കെയാണ്? നീ പഠിച്ചതെല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ." ഇതുകേട്ട പ്രഹ്ലാദന്, വിനയത്തോടെ അപ്പന്റെ കാലില് വീണു നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: "ഗുരു എന്നെ പഠിപ്പിച്ചതെല്ലാം ഞാന് സംശയമില്ലാതെ പഠിച്ചു. പക്ഷേ, അതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ സത്യസന്ധതയില് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നില്ല. സംധാനം, ദാനം, ഭേദം, ദണ്ഡം—ഇവയെല്ലാം സ്നേഹിതന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും നേടി എടുക്കാനാണ് പഠിപ്പിച്ചത്. പക്ഷേ അപ്പാ, ഞാന് ആ സ്നേഹിതനും മറ്റുള്ളവരും വേറെയെന്ന് കാണുന്നില്ല. ദയവായി കോപിക്കരുത്. നേടാനാവുന്ന ഒന്നുമില്ലാത്തിടത്ത് ഈ ഉപായങ്ങള് എന്തിന് വേണ്ടത്? എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവിലും, വിശ്വനാഥനിലും, ഈ ലോകത്തിലും, പരമാത്മാവായ ഗോവിന്ദനിലും സ്നേഹിതനും ശത്രുവും എന്ന വ്യത്യാസം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? വിഷ്ണു എന്ന ഭഗവാന് നിങ്ങളിലും എന്നിലും മറ്റെവിടെയും വസിക്കുന്നു. എങ്ങനെ ഒരുവന് എന്റെ സ്നേഹിതനാവാം, മറ്റൊരുവന് ശത്രുവാവാം? വ്യത്യാസം എവിടെയാണ്? അതിനാല്, ഈ ശത്രുതയുടെയും അതിന്റെ ഉപാധികളുടെയും അളവില്ലാത്ത ചർച്ചകള് മതിയാക്കണം, അപ്പാ. അജ്ഞാനത്തില് മാത്രം ശ്രമം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്." ഇങ്ങനെ, പ്രഹ്ലാദന് തന്റെ ഹൃദയത്തിലെ യഥാർത്ഥ വിജ്ഞാനം അപ്പനോട് വിനയപൂർവ്വം അവതരിപ്പിച്ചു.