ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಬಲದೇವೋ ರಥ ಏವ ತಸ್ಥೌ
ಬಲರಾಮನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ರಥದಲ್ಲೇ ಉಳಿದನು.
ಕೃಷ್ಣೋಪಿ ದ್ವಿಕ್ರೋಶಮಾತ್ರಂ ಭೂಮಿಭಾಗಮನುಸೃತ್ಯ ದೂರಸ್ಥಿತಸ್ಯೈವ ಚಕ್ರಂ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಶತಧನುಷಶ್ಶಿರಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ
ಕೃಷ್ಣನು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕ್ರೋಶ ದೂರ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಾಗಿ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಸೆದು ಶತಧನುನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು.
ತಚ್ಛರೀರಾಂಬರಾದಿಷು ಚ ಬಹುಪ್ರಕಾರಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ನಪಿ ಸ್ಯಮಂತಕಮಣಿಂ ನಾವಾಪ ಪದಾ ತದೋಪಗಮ್ಯ ಬಲಭದ್ರ ಮಾಹ
ಅವನ ದೇಹ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರೂ, ಸ್ಯಾಮಂತಕ ರತ್ನ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಬಲಭದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
ವೃಥೈವಾಸ್ಮಾಭಿಃ ಶತಧನುರ್ಘಾತಿತಃ ನ ಪ್ರಾಪ್ತಮಖಿಲಜಗತ್ಸಾರಭೂತಂ ತನ್ಮಹಾರತ್ನಂ ಸ್ಯಮಂತಕಾಖ್ಯಮಿತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯೋದ್ಭೂತಕೋಪೋ ಬಲದೇವೋ ವಾಸುದೇವಮಾಹ
ನಾವು ಶತಧನುನನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಂದೆವು. ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರವಾದ ಸ್ಯಾಮಂತಕ ಎಂಬ ಮಹಾರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂತು. ಅವನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು:
ಧಿಕ್ತ್ವಾಂ ಯಸ್ತ್ವಮೇವಮರ್ಥಲಿಪ್ಸುರೇತಚ್ಚ ತೇ ಭ್ರಾತೃತ್ವಾನ್ಮಯಾ ಕ್ಷಾಂತಂ ತದಯಂ ಪಂಥಾಸ್ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಗಮ್ಯತಾಂ ನ ಮೇ ದ್ವಾರಕಯಾ ನ ತ್ವಯಾ ನ ಚಾಶ್ಷೋಬಂಧುಭಿಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಮಲಮಲಮೇಭಿರ್ಮಮಾಗ್ರತೋಽಲೀಕಶಪಥೈರಿತ್ಯಾಕ್ಷಿಪ್ಯ ತತ್ಕಥಾಂ ಕಥಂಚಿತ್ಪ್ರಸಾದ್ಯಮಾನೋಪಿ ನ ತಸ್ಥೌ
'ನಿನಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ? ನೀನು ಹೀಗೆ ಧನದ ಆಸೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ನನ್ನ ಅಣ್ಣನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕ್ಷಮಿಸಿದೆ. ಈಗ ನೀನು ನಿನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗು. ನನಗೆ ದ್ವಾರಕೆಯೂ ಬೇಡ, ನಿನಗೂ ಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಈ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳೂ ಬೇಡ. ಸಾಕು ಸಾಕು!' ಕೃಷ್ಣನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಬಲರಾಮನು ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಸ ವಿದೇಹಪುರೀಂ ಪ್ರವಿವೇಶ
ಅವನು ವಿದೇಹಪುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಜನಕರಾಜಶ್ಚಾರ್ಘ್ಯಪೂರ್ವಕಮೇನಂ ಗೃಹಂ ಪ್ರವೇಶಯಾಮಾಸ
ಜನಕರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯವಿತ್ತನು.
ಸ ತತ್ರೈವ ಚ ತಸ್ಥೌ
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದನು.
ವಾಸುದೇವೋಽಪಿ ದ್ವಾರಕಾಮಾಜಗಾಮ
ವಾಸುದೇವನು ಕೂಡ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.
ಯಾವಚ್ಚ ಜನಕರಾಜಗೃಹೇ ಬಲಭದ್ರೋ ಽವತಸ್ಥೇ ತಾವದ್ಧಾರ್ತ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತತ್ಸಕಾಶಾದ್ಗದಾಶಿಕ್ಷಾಮಶಿಕ್ಷಯತ್
ಬಲಭದ್ರನು ಜನಕರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ದುರ್ವೋಧನನು ಅವನಿಂದ ಗದಾಯುದ್ಧ ಕಲಿತನು.
ವರ್ಷತ್ರಯಾಂತೇ ಚ ಬಭ್ರೂಗ್ರಸೇನಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ಯಾದವೈರ್ನ ತದ್ರ ತ್ನಂ ಕೃಷ್ಣೇನಾಽಪಹೃತಮಿತಿ ಕೃತಾವಗತಿಭಿರ್ವಿದೇಹನಗರೀಂ ಗತ್ವಾ ಬಲದೇವಸ್ಸಂಪ್ರತ್ಯಾಯ್ಯ ದ್ವಾರಕಾಮಾನೀತಃ
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಉಗ್ರಸೇನನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರೂ ಮತ್ತು ಯಾದವರು, ಆ ರತ್ನವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೇಲೆ, ವಿದೇಹ ನಗರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕರೆತಂದರು.
ಅಕ್ರೂರೋಪ್ಯುತ್ತಮಮಣಿಸಮುದ್ಭೂತಸುವರ್ಣೇನ ಭಗವದ್ಧ್ಯಾನಪರೋಽನವರತಂ ಯಜ್ಞಾನಿಯಾಜ
ಅಕ್ರೂರನು ಸದಾ ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವನಾಗಿ, ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನಿರಂತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸವನಗತೌ ಹಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯವೈಶ್ಯೌ ನಿಘ್ನನ್ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಭವತೀತ್ಯೇವಂಪ್ರಕಾರಂ ದೀಕ್ಷಾಕವಚಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟ ಏವ ತಸ್ಥೌ
ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ಹೋದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ದೀಕ್ಷೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ರೂರನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು.
ದ್ವಿಷಷ್ಟಿವರ್ಷಾಣ್ಯೇವಂ ತನ್ಮಣಿಪ್ರಭಾವಾತ್ತತ್ರೋಪಸರ್ಗದುರ್ಭಿಕ್ಷಮಾರಿಕಾಮರಣಾದಿಕಂ ನಾಭೂತ್
ಆ ರತ್ನದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅರುವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವಿಪತ್ತು, ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ರೋಗ, ಮರಣ ಇವುಗಳೆನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅಥಾಕ್ರೂರಪಕ್ಷೀಯೈರ್ಭೋಜೈಶ್ಶತ್ರುಘ್ನೇ ಸಾತ್ವತಸ್ಯ ಪ್ರಪೌತ್ರೇ ವ್ಯಾಪಾದಿತೇ ಭೋಜೈಸ್ಸಹಾಕ್ರೂರೋ ದ್ವಾರಕಾಮಪಹಾಯಾಪಕ್ರಾನ್ತಃ
ಆ ಬಳಿಕ, ಸಾತ್ವತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಅಕ್ರೂರನ ಪಕ್ಷದ ಭೋಜರು ಕೊಂದಾಗ, ಅಕ್ರೂರನು ಭೋಜರೊಂದಿಗೆ ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟನು.
ತದಪಕ್ರಾಂತಿದಿನಾದಾರಭ್ಯ ತತ್ರೋಪಸರ್ಗದುರ್ಭಿಕ್ಷವ್ಯಾಲಾನಾವೃಷ್ಟಿಮಾರಿಕಾದ್ಯುಪದ್ರ ವಾ ಬಭೂವುಃ
ಅಕ್ರೂರನು ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ದಿನದಿಂದಲೇ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು, ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಉಪದ್ರವ, ಬರ, ರೋಗ ಇವುಗಳು ಉಂಟಾದವು.
ಅಥ ಯಾದವಾ ಬಲಭದ್ರೋ ಗ್ರಸೇನಸಮವೇತಾ ಮಂತ್ರಮಮಂತ್ರಯನ್
ಆಮೇಲೆ ಯಾದವರು, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನನವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
ಭಗವಾನುರಗಾರಿಕೇತನಃ ಕಿಮಿದಮೇಕದೈವ ಪ್ರಚುರೋಪದ್ರ ವಾಗಮನಮೇತದಾಲೋಚ್ಯತಾಮಿತ್ಯುಕ್ತೇಂಧಕನಾಮಾ ಯದುವೃದ್ಧಃ ಪ್ರಾಹ
ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಇದು ಏನು? ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ವಿಪತ್ತುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬಂದಿವೆ? ಇದನ್ನು ಯೋಚಿಸೋಣ.' ಅಂದhaka ಎಂಬ ಯದು ವೃದ್ಧನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಅಸ್ಯಾಕ್ರೂರಸ್ಯ ಪಿತೃಶ್ವಫಲ್ಕೋ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಭೂತ್ತತ್ರತತ್ರ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಮಾರಿಕಾನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಕಂ ನಾಭೂತ್
ಈ ಅಕ್ರೂರನ ತಂದೆ ಶ್ವಫಲ್ಕನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ರೋಗ, ಬರ ಇವುಗಳೆನೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕಾಶೀರಾಜಸ್ಯ ವಿಷಯೇ ತ್ವನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಚ ಶ್ವಫಲ್ಕೋ ನೀತಃ ತತಶ್ಚ ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ದೇವೋ ವವರ್ಷ
ಕಾಶಿರಾಜನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರ ಬಿದ್ದಾಗ ಶ್ವಫಲ್ಕನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು; ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ದೇವತೆಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು.
ಕಾಶೀರಾಜಪತ್ನ್ಯಾಶ್ಚ ಗರ್ಭೇ ಕನ್ಯಾರತ್ನಂ ಪೂರ್ವಮಾಸೀತ್
ಹಾಗೆಯೇ, ಹಿಂದೆ ಕಾಶಿರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಇದ್ದಳು.
ಸಾ ಚ ಕನ್ಯಾ ಪೂರ್ಣೇಪಿ ಪ್ರಸೂತಿಕಾಲೇ ನೈವ ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ
ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಗರ್ಭಪೂರ್ಣವಾದರೂ, ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯ ಬಂದಾಗಲೂ ಹೊರಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.
ಏವಂ ಚ ತಸ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ದ್ವಾದಶವರ್ಷಾಣ್ಯನಿಷ್ಕ್ರಾಮತೋ ಯಯುಃ
ಹೀಗೆ ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಹೊರಗೆ ಬರದೆ ಇದ್ದಳು.
ಕಾಶೀರಾಜಶ್ಚ ತಾಮಾತ್ಮಜಾಂ ಗರ್ಭಸ್ಥಾಮಾಹ
ಆಮೇಲೆ ಕಾಶಿರಾಜನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಪುತ್ರಿ ಕಸ್ಮಾನ್ನ ಜಾಯಸೇ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ತಾಮಾಸ್ಯಂ ತೇ ದ್ರ ಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಏತಾಂ ಚ ಮಾತರಂ ಕಿಮಿತಿ ಚಿರಂ ಕ್ಲೇಶಯಿಷ್ಯಸೀತ್ಯುಕ್ತಾ ಗರ್ಭಸ್ಥೈವ ವ್ಯಾಜಹಾರ
'ಮಗಳೆ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಹೊರಬಂದು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಯಾಕೆ ಕಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಮಗು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ತಾತ ಯದ್ಯೇಕೈಕಾಂ ಗಾಂ ದಿನೇದಿನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಪ್ರಯಚ್ಛಸಿ ತದಹಮನ್ಯೈಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ವರ್ಷೈರಸ್ಮಾದ್ಗರ್ಭಾತ್ತತೋಽವಶ್ಯಂ ನಿಷ್ಕ್ರಮಿಷ್ಯಾಮೀತ್ಯೇದ್ವಚನಮಾಕರ್ಣ್ಯ ರಾಜಾ ದಿನೇದಿನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಗಾಂ ಪ್ರಾದಾತ್
'ತಂದೆ, ನೀನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಂದು ಹಸು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನೂ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದಳು. ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಂದು ಹಸು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸಾಪಿ ತಾವತಾ ಕಾಲೇನ ಜಾತಾ
ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು.
ತತಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತಾ ಗಾಂದಿನೀತಿ ನಾಮ ಚಕಾರ
ನಂತರ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಆಕೆಗೆ ಗಾಂದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
ತಾಂ ಚ ಗಾಂದಿನೀಂ ಕನ್ಯಾಂ ಶ್ವಫಲ್ಕಾಯೋಪಕಾರಿಣೇ ಗೃಹಮಾಗತಾಯಾರ್ಘ್ಯಭೂತಾಂ ಪ್ರಾದಾತ್
ಆ ಗಾಂದಿನಿ ಎಂಬ ಯುವತಿಯನ್ನು, ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಶ್ವಫಲ್ಕನಿಗೆ, ಅವನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಆತಿಥ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ತಸ್ಯಾಮಯಮಕ್ರೂರಃ ಶ್ವಫಲ್ಕಾಜ್ಜಜ್ಞೇ
ಶ್ವಫಲ್ಕ ಮತ್ತು ಆಕೆಯಿಂದ ಅಕ್ರೂರನು ಜನಿಸಿದರು.