ಸ ಚ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಯತಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಜಗಚ್ಚ ಯೋ ಯತ್ರ ಚೇದಂ ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಲಯಮೇಷ್ಯತಿ
ಆ ವಿಷ್ಣುವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮನು. ಈ ಸಕಲ ಜಗತ್ತು ಅವನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಜಗತ್ತು ಅವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಅದೇ ಅವನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ಪರಂ ಧಾಮ ಸದಸತ್ಪರಮಂ ಪದಮ್ । ಯಸ್ಯ ಸರ್ವಮಭೇದೇನ ಯತಶ್ಚೈತಚ್ಚರಾಚರಮ್
ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ, ಸತ್ಪುರುಷನು, ಸದುತ್ತಮನು, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳನ್ನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಸ ಏವ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರ್ವ್ಯಕ್ತರೂಪೀ ಜಗಚ್ಚ ಸಃ । ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲಯಂ ಸರ್ವಂ ಯಾತಿ ತತ್ರ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ
ಅವನೇ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅವನೇ ವ್ಯಕ್ತ ರೂಪ, ಅವನೇ ಜಗತ್ತು. ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಕರ್ತ್ತಾ ಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸ ಚ ಇಜ್ಯತೇ ಕ್ರತುಃ ಸ ಏವತತ್ಕರ್ಮಫಲಂ ಚ ತಸ್ಯ । ಸ್ರುಗಾದಿಯತ್ಸಾಧನಮಪ್ಯಶ್ಷಓಂ ಹರೇರ್ನ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಮಸ್ತಿ
ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತ, ಅವನನ್ನೇ ಯಜ್ಞವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನೇ ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಹರಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.
ಶ್ರೀಪಾರಶರ ಉವಾಚ ತಾರಾಮಯಂ ಭಗವತಃ ಶಿಶುಮಾರಾಕೃತಿ ಪ್ರಭೋಃ । ದಿವಿ ರೂಪಂ ಹರೇರ್ಯತ್ತು ತಸ್ಯ ಪುಚ್ಛೇ ಸ್ಥಿತೋ ಧ್ರುವಃ ॥ ೨,೯.
ಶ್ರೀಪಾರಾಶರರು ಹೇಳಿದರು: ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಶಿಶುಮಾರ ರೂಪದ ಭಗವಂತನ ರೂಪವೇ ಹರಿಯಾಗಿದೆ. ಆ ರೂಪದ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸೈಷ ಭ್ರಮನ್ ಭ್ರಾಮಯತಿ ಚನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯಾದಿಕಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ । ಭ್ರಮನ್ತಮನು ತಂ ಯಾನ್ತಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಚಕ್ರವತ್ ॥ ೨,೯.
ಅದು ತಿರುಗುತ್ತಾ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ತಿರುಗುವಿಕೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಚಕ್ರದಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೌ ತಾರಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಗ್ರಹೈಃ ಸಹ । ವಾತಾನೀಕಮಯೈರ್ಬನ್ಧೈರ್ಧ್ರುವೇ ಬದ್ಧಾನಿ ತಾನಿ ವೈ ॥ ೨,೯.
ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು, ವಾಯುವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಧ್ರುವನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.
ಶಿಶುಮಾರಾಕೃತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯದ್ರೂಪಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ದಿವಿ । ನಾರಾಯಣೋಽಯನಂ ಧಾಮ್ನಾಂ ತಸ್ಯಾಧಾರಃ ಸ್ವಯಂ ಹೃದಿ ॥ ೨,೯.
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶಿಶುಮಾರ ರೂಪವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ರೂಪವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ರೂಪವೇ ನಾರಾಯಣನು; ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಧಾಮಗಳ ಆಧಾರ, ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಉತ್ತಾನಪಾದಪುತ್ರಸ್ತು ತಮಾರಾಧ್ಯ ಜಗತ್ಪತಿಮ್ । ಸ ತಾರಾ ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ಧ್ರುವಃ ಪುಚ್ಛೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೯.
ಉತ್ತಾನಪಾದನ ಮಗನು ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಆ ನಕ್ಷತ್ರವಾಯಿತು. ಧ್ರುವನು ಶಿಶುಮಾರನ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಆಧಾರಃ ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷೋ ಜನಾರ್ದನಃ । ಧ್ರುವಸ್ಯ ಶಿಶುಮಾರಸ್ತು ಧ್ರುವೇ ಭಾನುರ್ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೯.
ಶಿಶುಮಾರನ ಆಧಾರನೂ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನೂ ಜನಾರ್ದನನು. ಧ್ರುವನ ಆಧಾರ ಶಿಶುಮಾರ, ಧ್ರುವನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
ತದಾಧಾರಂ ಜಗಚ್ಚೇದಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್ ॥ ೨,೯.
ಅದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು ಸೇರಿ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿಂತಿದೆ.
ಯೇನ ವಿಪ್ರವಿಧಾನೇನ ತನ್ಮಮೈಕಮನಾಃ ಶೃಣು । ವಿವಸ್ವಾನಷ್ಟಭಿರ್ಮಾಸೈರಾದಾಯಾಪೋ ರಸಾತ್ಮಿಕಾಃ । ವರ್ಷತ್ಯಮ್ಬುತತಶ್ಚಾನ್ನಮನ್ನಾದಪ್ಯಖಿಲಂ ಜಗತ್ ॥ ೨,೯.
ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು: ಸೂರ್ಯನು ಎಂಟು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ರಸಮಯವಾದ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅವನು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಅನ್ನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವಸ್ವಾನಂಶುಭಿಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಾದಾಯ ಜಗತೋ ಜಲಮ್ । ಸೋಮಂ ಪುಷ್ಣಾತ್ಯಥೇನ್ದುಶ್ಚ ವಾಯುನಾಡೀಮಯೈರ್ದಿವಿ । ನಾಲೈರ್ವಿಕ್ಷಿಪತೇಽಭ್ರೇಷು ಧೂಮಾಗ್ನ್ಯನಿಲಮೂರ್ತಿಷು ॥ ೨,೯.
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಚಂದ್ರನು ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯುಮಯ ನಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ನೀರನ್ನು ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಮ್ಮು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಾನೆ.
ನ ಭ್ರಶ್ಯನ್ತಿ ಯತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಜಲಾನ್ಯಭ್ರಾಣಿ ತಾನ್ಯತಃ । ಅಭ್ರಸ್ಥಾಃ ಪ್ರಪತನ್ತ್ಯಾಪೋ ವಾಯುನಾ ಸಮುದೀರಿತಾಃ । ಸಂಸ್ಕಾರಂ ಕಾಲಜನಿತಂ ಮೈತ್ರೇಯಾಸಾದ್ಯ ನಿರ್ಮಲಾಃ ॥ ೨,೯.
ಮೋಡಗಳು ಆ ನೀರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀರು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಕಾಲದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೈತ್ರೇಯ, ಆ ನೀರು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಿತ್ಸಮುದ್ರಭೌಮಾಸ್ತು ತಥಾಪಃ ಪ್ರಾಣಿಸಮ್ಭವಾಃ । ಚತುಷ್ಪ್ರಕಾರಾ ಭಗವಾನಾದತ್ತೇ ಸವಿತಾ ಮುನೇ ॥ ೨,೯.
ಮಹರ್ಷೇ, ಭಗವಂತನಾದ ಸೂರ್ಯನು ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಆಕಾಶಗಙ್ಗಾಸಲಿಲಂ ತಥಾದಾಯಗಭಸ್ತಿಮಾನ್ । ಅನಭ್ರಗತಮೇವೋರ್ವ್ಯಾಂ ಸದ್ಯಃ ಕ್ಷಿಪತಿ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ॥ ೨,೯.
ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ನೀರನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ, ಮೋಡವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ತಕ್ಷಣವೇ ಸುರಿಯುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಯ ಸಂಸ್ಪರ್ಶನಿರ್ಧೂತಪಾಪಪಙ್ಕೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ನ ಯಾತಿ ನರಕಂ ಮರ್ತ್ಯೋ ದಿವ್ಯಂ ಸ್ನಾನಂ ಹಿ ತತ್ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೨,೯.
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ನೀರಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧಿ ತೊಳೆದುಹೋಗಿದವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ದೈವಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೃಷ್ಟಸೂರ್ಯಂ ಹಿ ಯದ್ವಾರಿ ಪತತ್ಯಭ್ರೈರ್ವಿನಾ ದಿವಃ । ಆಕಾಶಗಙ್ಗಾಸಲಿಲಂ ತದ್ಗೋಭಿಃ ಕ್ಷಿಪ್ಯತೇ ರವೇಃ ॥ ೨,೯.
ಸೂರ್ಯನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮೋಡವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಿಂದ ಬರುವ ನೀರು, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ನೀರೇ ಆಗಿದೆ.
ಕೃತ್ತಿಕಾದಿಷು ಋಕ್ಷೇಷು ವಿಷಮೇಷು ಚ ಯದ್ದಿವಃ । ದೃಷ್ಟಾರ್ಕಪತಿತಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತದ್ಗಾಙ್ಗಂ ದಿಗ್ಗಜೋಜ್ಝಿತಮ್ ॥ ೨,೯.
ಕೃತ್ತಿಕಾದಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಸಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಬೀಳುವ ನೀರು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಆನೆಗಳು ಸುರಿಸುವ ಗಂಗೆಯ ನೀರೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಯುಗ್ಮರ್ಕ್ಷೇಷು ಚ ಯತ್ತೋಯಂ ಪತತ್ಯರ್ಕೋಜ್ಝಿತಂ ದಿವಃ । ತತ್ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಭಿಃ ಸರ್ವಂ ಸಮಾದಾಯ ನಿರಸ್ಯತೇ ॥ ೨,೯.
ಜೋಡಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿಸುವ ನೀರನ್ನು, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಭಯಂ ಪುಣ್ಯಮತ್ಯರ್ಥಂ ನೃಣಾಂ ಪಾಪಭಯಾಪಹಮ್ । ಆಕಾಶಗಙ್ಗಾಸಲಿಲಂ ದಿವ್ಯಂ ಸ್ನಾನಂ ಮಹಾಮುನೇ ॥ ೨,೯.
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ನೀರೂ ದೈವಿಕ ಸ್ನಾನವೂ, ಎರಡೂ ಬಹಳ ಪುಣ್ಯಕರವಾಗಿವೆ; ಅವು ಪಾಪದ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಯತ್ತು ಮೈಘೈಃ ಸಮುತ್ಸೃಷ್ಟಂ ವಾರಿ ತತ್ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದ್ವಿಜ । ಪುಷ್ಣಾತ್ಯೌಷಧಯಃ ಸರ್ವಾ ಜೀವನಾಯಾಮೃತಂ ಹಿ ತತ್ ॥ ೨,೯.
ದ್ವಿಜನೇ, ಆದರೆ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಸುರಿಯುವ ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಜೀವದ ಅಮೃತವಾಗಿದೆ.
ತೇನ ವೃದ್ಧಿಂ ಪರಾಂ ನೀತಃ ಸಕಲಶ್ಚೌಷಧೀಗಣಃ । ಸಾಧಕಃ ಫಲಪಾಕನ್ತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ದ್ವಿಜ ಜಾಯತೇ ॥ ೨,೯.
ಆ ನೀರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಸಸ್ಯಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಅವು ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜನೇ.
ತೇನ ಯಜ್ಞಾನ್ಯಥಾಪ್ರೋಕ್ತಾನ್ಮಾನವಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರಚಕ್ಷುಷಃ । ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಹರಹಸ್ತೈಶ್ಚ ದೇವಾನಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿತೇ ॥ ೨,೯.
ಆ ನೀರಿನಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾನವರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ಯಜ್ಞಾಶ್ಚ ವೇದಾಶ್ಚ ವರ್ಣಾಶ್ಚ ದ್ವಿಜಪೂರ್ವಕಾಃ । ಸರ್ವೇ ದೇವನಿಕಾಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಭೂತಗಣಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೨,೯.
ಹೀಗಾಗಿ, ಯಜ್ಞಗಳು, ವೇದಗಳು, ದ್ವಿಜರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಣಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು—
ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಧೃತಮಿದಂ ಸರ್ವಮನ್ನಂ ನಿಷ್ಪಾದ್ಯತೇ ಯಯಾ । ಸಾಪಿ ನಿಷ್ಪಾದ್ಯತೇ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸವಿತ್ರಾ ಮುನಿಸತ್ತಮ ॥ ೨,೯.
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಳೆಯಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ; ಆ ಮಳೆಯಿಂದ ಅನ್ನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಆ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸೂರ್ಯನೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಆಧಾರಭೂತಃ ಸವಿತುರ್ಧ್ರುವೋ ಮುನಿವರೋತ್ತಮ । ಧ್ರುವಸ್ಯ ಶಿಶುಪಾರೋಽಸೌ ಸೋಽಪಿ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಃ ॥ ೨,೯.
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಧ್ರುವನಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಆಧಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಧ್ರುವನನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶಿಶುಮಾರನೂ ನಾರಾಯಣನ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹೃದಿ ನಾರಾಯಣಸ್ತಸ್ಯ ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯಂ ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಬಿಭರ್ತಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮಾದಿಭೂತಃ ಸನಾತನಃ ॥ ೨,೯.
ಆ ಶಿಶುಮಾರನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಆದಿಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ಶಾಶ್ವತನು.
ರಥಸ್ತ್ರಿಚಕ್ರಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಕುನ್ದಾಭಾಸ್ತಸ್ಯ ವಾಜಿನಃ । ವಾಮದಕ್ಷಿಣತೋ ಯುಕ್ತಾ ದಶ ತೇನ ಚರತ್ಯಸೌ
ಸೋಮನ ರಥಕ್ಕೆ ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳಿವೆ, ಅದು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಹತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಐದು ಎಡಬದಿಯೂ ಐದು ಬಲಬದಿಯೂ, ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವೀಥ್ಯಾಶ್ರಯಾಣಿ ಋಕ್ಷಾಣಿ ಧ್ರುವಾಧಾರೇಣ ವೇಗಿನಾ । ಹ್ರಾಸವೃದ್ಧಿಕ್ರಮಸ್ತಸ್ಯ ರಶ್ಮೀನಾಂ ಸವಿತುರ್ಯಥಾ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ವೇಗಿಯಾದ ಧ್ರುವನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವುಗಳ ಕುಗ್ಗುವದು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುವದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ.