ಪಞ್ಚಧಾಽವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತೋ ಪ್ರತಿಬೋಧವಾನ್ । ಬಹಿರನ್ತೋಽಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾ ನಗಾತ್ಮಕಃ
ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಐದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಿತು. ಅದು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮರದ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.
ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ತಾಮಿಸ್ರೋ ಹ್ಯನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ । ಅವಿದ್ಯಾ ಪಂಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥೫ ಪಞ್ಚಧಾಽವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತೋ ಪ್ರತಿಬೋಧವಾನ್ । ಬಹಿರನ್ತೋಽಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾ ನಗಾತ್ಮಕಃ ॥೬ ಮುಖ್ಯಾ ನಗಾ ಯತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಸ್ತತಸ್ತ್ವಯಮ್
ಅದ್ಭುತದ ಮಹಾ ಮೋಹವು ತಮಸ್ಮೋಹವೆಂದೂ ಅಂಧತ್ವದ ಮೋಹವೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಈ ಐನವಿಧ ರೂಪದ ಅಜ್ಞಾನವು ಮಹಾತ್ಮನೊಳಗಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಐನಾಲ್ಕ also created in fivefold fashion, it stands; when contemplated it awakens the unawakened; it is inward and outward yet lacks light, a self-enclosing, cityless self.
ಮುಖ್ಯಾ ನಗಾ ಯತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಸ್ತತಸ್ತ್ವಯಮ್ ೭ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಸಾಧಕಂ ಸರ್ಗಮಮನ್ಯದಪರಂ ಪುನಃ
ಮುಖ್ಯ ಮರಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಃ ಸರ್ಗಸ್ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ತ್ರೋತೋಭ್ಯವರ್ತ್ತತ । ಯಸ್ಮಾತ್ತಿರ್ಯಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ಸ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಅಡ್ಡದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಡ್ಡದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಶ್ವಾದಯಸ್ತೇ ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ತಮಃಪ್ರಾಯಾ ಹ್ಯವೇದಿನಃ । ಉತ್ಪಥಗ್ರಾಹಿಣಶ್ಚೈವ ತೇಽಜ್ಞಾನೇ ಜ್ಞಾನಮಾನಿನಃ
ಹಸುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಇವುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಾವು ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಹಂಕೃತಾ ಅಹಂಮಾನಾ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶದ್ವಧಾತ್ಮಕಾಃ । ಅತಃ ಪ್ರಕಾಶಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ಆವೃತಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಇವುಗಳು ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
ತಮಪ್ಯಸಾಧಕಂ ಮತ್ವಾ ಧ್ಯಾಯತೋನ್ಯಸ್ತತೋಽಭವತ್ । ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋರ್ಧ್ವಮವರ್ತ್ತತ
ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ಮೂರನೇ ಸಾತ್ವಿಕವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತೇ ಸುಖಪ್ರೀತಿಬಹುಲಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ನಾವೃತಾಃ । ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅವುಗಳು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾನಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ದೇವಸರ್ಗಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಿನ್ಸರ್ಗೇಭವತ್ಪ್ರೀತಿರ್ನಿಷ್ಪನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತದಾ
ಸ್ವಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುವ ಈ ಮೂರನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತತೋನ್ಯಂ ಸ ತದಾ ದಧ್ಯೌ ಸಾಧಕಂ ಸರ್ಗಮುತ್ತಮಮ್ . ಅಸಾಧಕಾಂಸ್ತು ತಾಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಾದಿಸಮ್ಭವಾನ್
ಆಮೇಲೆ, ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮವಾದ, ಫಲಕಾರಿಯಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಮೊದಲಿನ ಮುಖ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಹೊಸದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
ತಥಾಭಿಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯಿನಸ್ತತಃ । ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ಚಾವ್ಯಕ್ತಾದರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ತು ಸಾಧಕಃ
ಹೀಗೆ, ಸತ್ಯವಾದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಫಲಕಾರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಯಸ್ಮಾದರ್ವಾಗ್ವ್ಯವರ್ತ್ತನ್ತ ತತೋರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸಸ್ತು ತೇ । ತೇ ಚ ಪ್ರಕಾಶಬಹುಲಾಸ್ತಮೋದ್ರಿ ಕ್ತಾ ರಜೋಧಿಕಾಃ
ಮೇಲಿನ ದಾರಿಗೆ ತಿರುಗದೆ, ಅವರು ಮಾತಿನ ಹರಿವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಮಾತುಗಳು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರಜೋಗುಣವು ಪ್ರಭಲವಾಯಿತು.
ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ದುಃಖಬಹುಲಾ ಭೂಯೋಭೂಯಶ್ಚ ಕಾರಿಣಃ । ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸಾಧಕಾಸ್ತು ತೇ
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವರು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿರುವವರು; ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಕಥಿತಾಃ ಸರ್ಗಾಃ ಷಡತ್ರ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ಪ್ರಥಮೋ ಮಹತಃ ಸರ್ಗೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಸಃ
ಹೇ ಮಹರ್ಷಿಯವರೇ, ಈ ಆರು ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಮಹತ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.