ಪರಮಾರ್ಥಸ್ತ್ವಮೇವೈಕೋ ನಾನ್ಯೋಸ್ತಿ ಜಗತಃ ಪತೇ । ತವೈಷ ಮಹಿಮಾ ಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಮೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್
ನೀನೇ ಪರಮಾರ್ಥ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯಾ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿದೆ.
ಯದೇತದೃಶ್ಯತೇ ಮೂರ್ತ್ತಮೇತಜ್ಜ್ಞಾನಾತ್ಮನಸ್ತವ । ಭ್ರಾನ್ತಿಜ್ಞಾನೇನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಜಗದ್ರೂ ಪಮಯೋಗಿನಃ
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ನಿನ್ನ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವೇ; ಆದರೆ ಮೋಹದಿಂದ ತುಂಬಿದವರು ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಯೋಗಿಗಳೇ.
ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಮಖಿಲಂ ಜಗದೇತದಬುದ್ಧಯಃ । ಅರ್ಥಸ್ವರೂಪಂ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ತೇ ಮೋಹಸಂಪ್ಲವೇ
ಅರಿವಿಲ್ಲದವರು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ವಸ್ತುವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಅರ್ಥಮಾತ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಅವರು ಮೋಹದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ತು ಜ್ಞಾನವಿದಃ ಶುದ್ಧಚೇತಸಸ್ತೇಽಖಿಲಂ ಜಗತ್ । ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕಂ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ತ್ವದ್ರೂ ಪಂ ಪರಮೇಶ್ವರ
ಆದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವರು, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವೆಂದು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನೇ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸೀದ ಸರ್ವ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್ಭವಾಯ ಜಗತಾಮಿಮಾಮ್ । ಉದ್ಧರೋರ್ವೀಮಮೇಯಾತ್ಮಞ್ಛನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಸರ್ವರಿಗೂ ಆಂತರ್ಯಾಮಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದಯಮಾಡು. ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನೇ, ನೀನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವವನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸು.
ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿ ಕ್ತೋಽಸಿ ಭಗವನ್ ಗೋವಿಂದ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ । ಸಮುದ್ಧರ ಭವಾಯೇಶ ಶನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಪಾವನ ಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಗೋವಿಂದ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತು. ಕಮಲನಯನ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ.
ಸರ್ಗಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭವತೋ ಜಗತಾಮುಪಕಾರಿಣೀ । ಭವತ್ವೇಷಾ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಜಗತ್ತಿಗೆ ಉಪಕಾರವಾಗುವ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವು ನಿನ್ನಿಂದ ನಡೆಯಲಿ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಕಮಲನಯನ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ.
ಶ್ರೀಪರಾಶರ ಉವಾಚ। ಏವಂ ಸಂಸ್ತೂಯಮಾನಸ್ತು ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮಹೀಧರಃ । ಉಜ್ಜಹಾರ ಕ್ಷಿತಿಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ನ್ಯಸ್ತವಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಮ್ಭಸಿ
ಶ್ರೀ ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಮಾತ್ಮ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅದನ್ನು ಮಹಾ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.
ತಸ್ಯೋಪರಿ ಜಲೌಘಸ್ಯ ಮಹತೀ ನೌರಿವ ಸ್ಥಿತಾ । ವಿತತತ್ತ್ವಾತ್ತು ದೇಹಸ್ಯ ನ ಮಹೀ ಯಾತಿ ಸಂಪ್ಲವಮ್
ಆ ಮಹಾ ಜಲರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಅವನ ದೇಹದ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಕ್ಷಿತಿಂ ಸಮಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೋಚಿನೋದ್ಗಿರೀನ್ । ಯಥಾವಿಭಾಗಂ ಭಗವಾನನಾದಿಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ
ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಭಾಗದಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಕ್ಯಸರ್ಗದಗ್ಧಾನಖಿಲಾನ್ಪರ್ವತಾನ್ಪೃಥಿವೀತಲೇ । ಅಮೋಘೇನ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸಸರ್ಜಾಮೋಘವಾಞ್ಛಿತಃ
ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಮೋಘ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಭೂವಿಭಾಗಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾನ್ಯಥಾತಥಮ್ । ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ಪೂರ್ವವತ್ಸಮಕಲ್ಪಯತ್
ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಳೆಯದಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಧರೋ ದೇವಸ್ತತೋಽಸೌ ರಜಸಾ ವೃತಃ । ಚಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಭಗವಾಂಶ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಧರೋ ಹರಿಃ
ಮತ್ತೆ ದೇವತೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಹರಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಮೇವಾಽಸೌ ಸೃಜ್ಯಾನಾಂ ಸರ್ಗಕರ್ಮಣಿ । ಪ್ರಧಾನಕಾರಣೀಭೂತಾ ಯತೋ ವೈ ಸೃಜ್ಯಶಕ್ತಯಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೇವಲ ಕಾರಣಮಾತ್ರ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ತಾವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಂ ಮುಕ್ತ್ವೈವಂ ನಾನ್ಯತ್ಕಿಂಚಿದಪೇಕ್ಷತೇ । ನೀಯತೇ ತಪತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ವಸ್ತು ವಸ್ತುತಾಮ್
ಈ ರೀತಿ ಅವನು ಕಾರಣಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ವಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯ ಉವಾಚ ಯಥಾ ಸಸರ್ಜ ದೇವೋಽಸೌ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃದಾನವಾನ್ । ಮನುಷ್ಯತಿರ್ಯಗ್ವೃಕ್ಷಾದೀನ್ಭೂವ್ಯೋಮಸಲಿಲೌಕಸಃ
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯನು ಕೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆ ದೈವಿಕನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಯದ್ಗುಣಂ ಯತ್ಸ್ವಭಾವಂ ಚ ಯದ್ರೂ ಪಂ ಚ ಜಗದ್ದ್ವಿಜ। ಸರ್ಗಾದೌ ಸೃಷ್ಟವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ
ದ್ವಿಜನೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಗುಣ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.
ಶ್ರೀಪರಾಶರ ಉವಾಚ ಮೈತ್ರೇಯ ಕಥಯಾಮ್ಯೇತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಸುಸಮಾಹಿತಃ । ಯಥಾ ಸಸರ್ಜ ದೇವೋಸೌ ದೇವಾದೀನಖಿಲಾನ್ವಿಭುಃ
ಶ್ರೀಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು: ಮೈತ್ರೇಯ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಆ ಭಗವಂತನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸೃಷ್ಟಿಂ ಚಿಂತಯ ತಸ್ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾ ಪುರಾ । ಅಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಃ ಸರ್ಗಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಸ್ತಮೋಮಯಃ
ಹಿಂದಿನಂತೆ, ಕಲ್ಪಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನಿಂದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ತಾಮಿಸ್ರೋ ಹ್ಯನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ । ಅವಿದ್ಯಾ ಪಂಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಆ ಕತ್ತಲೆ ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಧಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಐದು ರೂಪಗಳ ಅಜ್ಞಾನವು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು.
ಪಞ್ಚಧಾಽವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತೋ ಪ್ರತಿಬೋಧವಾನ್ । ಬಹಿರನ್ತೋಽಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾ ನಗಾತ್ಮಕಃ
ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಐದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಿತು. ಅದು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮರದ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.
ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ತಾಮಿಸ್ರೋ ಹ್ಯನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ । ಅವಿದ್ಯಾ ಪಂಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥೫ ಪಞ್ಚಧಾಽವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತೋ ಪ್ರತಿಬೋಧವಾನ್ । ಬಹಿರನ್ತೋಽಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾ ನಗಾತ್ಮಕಃ ॥೬ ಮುಖ್ಯಾ ನಗಾ ಯತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಸ್ತತಸ್ತ್ವಯಮ್
ಅದ್ಭುತದ ಮಹಾ ಮೋಹವು ತಮಸ್ಮೋಹವೆಂದೂ ಅಂಧತ್ವದ ಮೋಹವೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಈ ಐನವಿಧ ರೂಪದ ಅಜ್ಞಾನವು ಮಹಾತ್ಮನೊಳಗಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಐನಾಲ್ಕ also created in fivefold fashion, it stands; when contemplated it awakens the unawakened; it is inward and outward yet lacks light, a self-enclosing, cityless self.
ಮುಖ್ಯಾ ನಗಾ ಯತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಸ್ತತಸ್ತ್ವಯಮ್ ೭ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಸಾಧಕಂ ಸರ್ಗಮಮನ್ಯದಪರಂ ಪುನಃ
ಮುಖ್ಯ ಮರಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಃ ಸರ್ಗಸ್ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ತ್ರೋತೋಭ್ಯವರ್ತ್ತತ । ಯಸ್ಮಾತ್ತಿರ್ಯಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ಸ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಅಡ್ಡದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಡ್ಡದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಶ್ವಾದಯಸ್ತೇ ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ತಮಃಪ್ರಾಯಾ ಹ್ಯವೇದಿನಃ । ಉತ್ಪಥಗ್ರಾಹಿಣಶ್ಚೈವ ತೇಽಜ್ಞಾನೇ ಜ್ಞಾನಮಾನಿನಃ
ಹಸುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಇವುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಾವು ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಹಂಕೃತಾ ಅಹಂಮಾನಾ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶದ್ವಧಾತ್ಮಕಾಃ । ಅತಃ ಪ್ರಕಾಶಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ಆವೃತಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಇವುಗಳು ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
ತಮಪ್ಯಸಾಧಕಂ ಮತ್ವಾ ಧ್ಯಾಯತೋನ್ಯಸ್ತತೋಽಭವತ್ । ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋರ್ಧ್ವಮವರ್ತ್ತತ
ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ಮೂರನೇ ಸಾತ್ವಿಕವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತೇ ಸುಖಪ್ರೀತಿಬಹುಲಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ನಾವೃತಾಃ । ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅವುಗಳು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾನಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ದೇವಸರ್ಗಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಿನ್ಸರ್ಗೇಭವತ್ಪ್ರೀತಿರ್ನಿಷ್ಪನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತದಾ
ಸ್ವಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುವ ಈ ಮೂರನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತತೋನ್ಯಂ ಸ ತದಾ ದಧ್ಯೌ ಸಾಧಕಂ ಸರ್ಗಮುತ್ತಮಮ್ . ಅಸಾಧಕಾಂಸ್ತು ತಾಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಾದಿಸಮ್ಭವಾನ್
ಆಮೇಲೆ, ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮವಾದ, ಫಲಕಾರಿಯಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಮೊದಲಿನ ಮುಖ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಹೊಸದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.