ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ತೋಯಾನಿ ಖುರಾಗ್ರವಿಕ್ಷತರಸಾತಲೇಽಧಃ ಕೃತಶಬ್ದಸನ್ತತಿ । ಶ್ವಾಸಾನಿಲಾಸ್ತಾಃ ಪರಿತಃ ಪ್ರಯಾಂತಿ ಸಿದ್ಧಾ ಜನೇ ಯೇ ನಿಯತಾ ವಸನ್ತಿ
ಅವನ ಕಾಳಗದ ತುದಿಯಿಂದ ಪಾತಾಳದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಚಲಿಸಿ, ನಿರಂತರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡಿತು; ಅವನ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಆ ನೀರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು; ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳು ಚಲಿಸಿದರು.
ಉತ್ತಿಷ್ಠತಸ್ತಸ್ಯ ಜಲಾರ್ದ್ರ ಕುಕ್ಷೇರ್ಮಹಾವರಾಹಸ್ಯ ಮಹೀಂ ವಿಗೃಹ್ಯ । ವಿಧುನ್ವತೋ ವೇದಮಯಂ ಶರೀರಂ ರೋಮಾನ್ತರಸ್ಥಾ ಮುನಯಃ ಸ್ತುವನ್ತಿ
ಮಹಾ ವರಾಹನು, ನೀರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವೇದಮಯವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಕದಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ರೋಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ತಂ ತುಷ್ಟುವುಸ್ತೋಷಪರೀತಚೇತಸೋ ಲೋಕೇ ಜನೇ ಯೇ ನಿವಸನ್ತಿ ಯೋಗಿನಃ । ಸನನ್ದನಾದ್ಯಾ ಹ್ಯತಿನಮ್ರಕನ್ಧರಾ ಧರಾಧರಂ ಧೀರತರೋದ್ಧತೇಕ್ಷಣಮ್
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಯೋಗಿಗಳು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಸನಂದನಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ಅವನಿಗೆ ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ಜಯೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಪರಮೇಶ ಕೇಶವ ಪ್ರಭೋ ಗದಾಶಂಖಧರಾಸಿಚಕ್ರಧೃಕ್ । ಪ್ರಸೂತಿನಾಶಸ್ಥಿತಿಹೇತುರೀಶ್ವರಸ್ತ್ವಮೇವ ನಾನ್ಯತ್ಪರಮಂ ಚ ಯತ್ಪದಮ್
ವಿಜಯಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಕೇಶವ, ಗದೆಯೂ ಶಂಖವೂ ಖಡ್ಗವೂ ಚಕ್ರವೂ ಹಿಡಿದವನೇ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಲಯ, ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣ ನೀನೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಇಲ್ಲ, ನೀನೇ ಪರಮಾಧಿಪತಿ.
ಪಾದೇಷು ವೇದಾಸ್ತವ ಯೂಪದಂಷ್ಟ್ರಾ ದನ್ತೇಷು ಜಜ್ಞಾಶ್ಚಿತಯಶ್ಚ ವಕ್ತ್ರೇ । ಹುತಾಶಜಿಹ್ವೋಸಿ ತನೂರುಹಾಣಿ ದರ್ಭಾಃ ಪ್ರಭೋ ಯಜ್ಞಪುಮಾಂಸ್ತ್ವಮೇವ
ನಿನ್ನ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ದಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಕಂಬಗಳು, ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಗಳು, ಬಾಯಿನಲ್ಲಿ ಹೋಮವೇದಿಕೆ, ನೀನೇ ಅಗ್ನಿಯ ಜಿಹ್ವೆ, ನಿನ್ನ ರೋಮಗಳು ದರ್ಭಗಳು, ಪ್ರಭೋ, ನೀನೇ ಯಜ್ಞದ ಸ್ವರೂಪ.
ವಿಲೋಚನೇ ರಾತ್ರ್! ಯಹನೀ ಮಹಾತ್ಮನ್ಸರ್ವಾಶ್ರಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಪರಂ ಶಿರಸ್ತೇ । ಸೂಕ್ತಾನ್ಯಶ್ಷೋಆ!ಣಿ ಸಟಾಕಲಾಪೋ ಘ್ರಾಣಂ ಸಮಸ್ತಾನಿ ಹವೀಂಷಿ ದೇವ
ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ತಲೆ ಮೇಲೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಸರ್ವಾಶ್ರಯ, ನಿನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿ ಗೀತೆಗಳ ಗುಚ್ಛ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹವಿಸುಗಳು, ದೇವಾ.
ಸ್ರುಕ್ತುಣ್ಡಸಾಮಸ್ವರಧೀರನಾದಪ್ರಾಗ್ವಂಶಕಾಯಾಖಿಲಸತ್ರಸನ್ಧೇ । ಪೂರ್ತೇಷ್ಟಧರ್ಮಶ್ರವಣೋಸಿ ದೇವ ಸನಾತನಾತ್ಮನ್ಭಗವನ್ಪ್ರಸೀದ
ನಿನ್ನ ಮೂಗು ಯಜ್ಞದ ಚಮಚು, ನಿನ್ನ ಧ್ವನಿ ಸಾಮಗಾನದ ಘನನಾದ, ದೇಹ ಪೂರ್ವವೇದಿಕೆ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಂಪರ್ಕ, ನೀನೇ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ದಾನಗಳ ಶ್ರವಣ, ಶಾಶ್ವತಾತ್ಮನೇ, ಭಗವನ್, ದಯಪಾಲಿಸು.
ಪದಕ್ರಮಾಕ್ರಾನ್ತಭುವಂ ಭವನ್ತಮಾದಿಸ್ಥಿತಂ ಚಾಕ್ಷರವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವಿದ್ಮಃ ಪರಮೇಶ್ವರೋಽಸಿ ಪ್ರಸೀದ ನಾಥೋಸಿ ಪರಾವರಸ್ಯ
ನೀನು ಕಾಲು ಹಾಕುವ ಕ್ರಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಆದಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ವಿಶ್ವರೂಪ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಪರಾ-ಅವರಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ ನೀನು ದಯಪಾಲಿಸು.
ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರವಿನ್ಯಸ್ತಮಶ್ಷೋಮೇತದ್ಭೂಮಣ್ಡಲಂ ನಾಥ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ತೇ । ವಿಗಾಹತಃ ಪದ್ಮವನಂ ವಿಲಗ್ನಂ ಸರೋಜಿನೀಪತ್ರಮಿವೋಢಪಂಕಮ್
ನಾಥಾ, ನಿನ್ನ ದಂತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಭೂಮಂಡಲ, ಹೂವಿನ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ನೀಲವರ್ಣದ ದೊಡ್ಡ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರುವ ಸರೋಜದ ಎಲೆಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋರತುಲಪ್ರಭಾವ ಯದನ್ತರಂ ತದ್ವಪುಷಾ ತವೈವ । ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ತಿಸಮರ್ಥದೀಪ್ತೇ ಹಿತಾಯ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವಿಭೋ ಭವ ತ್ವಮ್
ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಅಪಾರವಾದ ಸ್ಥಳ ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ವಿಶ್ವದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸದಾ ಇರಲಿ, ಪ್ರಭೋ.
ಪರಮಾರ್ಥಸ್ತ್ವಮೇವೈಕೋ ನಾನ್ಯೋಸ್ತಿ ಜಗತಃ ಪತೇ । ತವೈಷ ಮಹಿಮಾ ಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಮೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್
ನೀನೇ ಪರಮಾರ್ಥ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯಾ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿದೆ.
ಯದೇತದೃಶ್ಯತೇ ಮೂರ್ತ್ತಮೇತಜ್ಜ್ಞಾನಾತ್ಮನಸ್ತವ । ಭ್ರಾನ್ತಿಜ್ಞಾನೇನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಜಗದ್ರೂ ಪಮಯೋಗಿನಃ
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ನಿನ್ನ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವೇ; ಆದರೆ ಮೋಹದಿಂದ ತುಂಬಿದವರು ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಯೋಗಿಗಳೇ.
ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಮಖಿಲಂ ಜಗದೇತದಬುದ್ಧಯಃ । ಅರ್ಥಸ್ವರೂಪಂ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ತೇ ಮೋಹಸಂಪ್ಲವೇ
ಅರಿವಿಲ್ಲದವರು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ವಸ್ತುವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಅರ್ಥಮಾತ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಅವರು ಮೋಹದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ತು ಜ್ಞಾನವಿದಃ ಶುದ್ಧಚೇತಸಸ್ತೇಽಖಿಲಂ ಜಗತ್ । ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕಂ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ತ್ವದ್ರೂ ಪಂ ಪರಮೇಶ್ವರ
ಆದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವರು, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವೆಂದು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನೇ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸೀದ ಸರ್ವ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್ಭವಾಯ ಜಗತಾಮಿಮಾಮ್ । ಉದ್ಧರೋರ್ವೀಮಮೇಯಾತ್ಮಞ್ಛನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಸರ್ವರಿಗೂ ಆಂತರ್ಯಾಮಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದಯಮಾಡು. ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನೇ, ನೀನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವವನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸು.
ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿ ಕ್ತೋಽಸಿ ಭಗವನ್ ಗೋವಿಂದ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ । ಸಮುದ್ಧರ ಭವಾಯೇಶ ಶನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಪಾವನ ಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಗೋವಿಂದ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತು. ಕಮಲನಯನ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ.
ಸರ್ಗಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭವತೋ ಜಗತಾಮುಪಕಾರಿಣೀ । ಭವತ್ವೇಷಾ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶನ್ನೋ ದೇಹ್ಯಬ್ಜಲೋಚನ
ಜಗತ್ತಿಗೆ ಉಪಕಾರವಾಗುವ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವು ನಿನ್ನಿಂದ ನಡೆಯಲಿ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಕಮಲನಯನ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ.
ಶ್ರೀಪರಾಶರ ಉವಾಚ। ಏವಂ ಸಂಸ್ತೂಯಮಾನಸ್ತು ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮಹೀಧರಃ । ಉಜ್ಜಹಾರ ಕ್ಷಿತಿಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ನ್ಯಸ್ತವಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಮ್ಭಸಿ
ಶ್ರೀ ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಮಾತ್ಮ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅದನ್ನು ಮಹಾ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.
ತಸ್ಯೋಪರಿ ಜಲೌಘಸ್ಯ ಮಹತೀ ನೌರಿವ ಸ್ಥಿತಾ । ವಿತತತ್ತ್ವಾತ್ತು ದೇಹಸ್ಯ ನ ಮಹೀ ಯಾತಿ ಸಂಪ್ಲವಮ್
ಆ ಮಹಾ ಜಲರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಅವನ ದೇಹದ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಕ್ಷಿತಿಂ ಸಮಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೋಚಿನೋದ್ಗಿರೀನ್ । ಯಥಾವಿಭಾಗಂ ಭಗವಾನನಾದಿಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ
ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಭಾಗದಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಕ್ಯಸರ್ಗದಗ್ಧಾನಖಿಲಾನ್ಪರ್ವತಾನ್ಪೃಥಿವೀತಲೇ । ಅಮೋಘೇನ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸಸರ್ಜಾಮೋಘವಾಞ್ಛಿತಃ
ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಮೋಘ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಭೂವಿಭಾಗಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾನ್ಯಥಾತಥಮ್ । ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ಪೂರ್ವವತ್ಸಮಕಲ್ಪಯತ್
ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಳೆಯದಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಧರೋ ದೇವಸ್ತತೋಽಸೌ ರಜಸಾ ವೃತಃ । ಚಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಭಗವಾಂಶ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಧರೋ ಹರಿಃ
ಮತ್ತೆ ದೇವತೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಹರಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಮೇವಾಽಸೌ ಸೃಜ್ಯಾನಾಂ ಸರ್ಗಕರ್ಮಣಿ । ಪ್ರಧಾನಕಾರಣೀಭೂತಾ ಯತೋ ವೈ ಸೃಜ್ಯಶಕ್ತಯಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೇವಲ ಕಾರಣಮಾತ್ರ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ತಾವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಂ ಮುಕ್ತ್ವೈವಂ ನಾನ್ಯತ್ಕಿಂಚಿದಪೇಕ್ಷತೇ । ನೀಯತೇ ತಪತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ವಸ್ತು ವಸ್ತುತಾಮ್
ಈ ರೀತಿ ಅವನು ಕಾರಣಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ವಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯ ಉವಾಚ ಯಥಾ ಸಸರ್ಜ ದೇವೋಽಸೌ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃದಾನವಾನ್ । ಮನುಷ್ಯತಿರ್ಯಗ್ವೃಕ್ಷಾದೀನ್ಭೂವ್ಯೋಮಸಲಿಲೌಕಸಃ
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯನು ಕೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆ ದೈವಿಕನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಯದ್ಗುಣಂ ಯತ್ಸ್ವಭಾವಂ ಚ ಯದ್ರೂ ಪಂ ಚ ಜಗದ್ದ್ವಿಜ। ಸರ್ಗಾದೌ ಸೃಷ್ಟವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ
ದ್ವಿಜನೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಗುಣ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.
ಶ್ರೀಪರಾಶರ ಉವಾಚ ಮೈತ್ರೇಯ ಕಥಯಾಮ್ಯೇತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಸುಸಮಾಹಿತಃ । ಯಥಾ ಸಸರ್ಜ ದೇವೋಸೌ ದೇವಾದೀನಖಿಲಾನ್ವಿಭುಃ
ಶ್ರೀಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು: ಮೈತ್ರೇಯ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಆ ಭಗವಂತನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸೃಷ್ಟಿಂ ಚಿಂತಯ ತಸ್ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾ ಪುರಾ । ಅಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಃ ಸರ್ಗಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಸ್ತಮೋಮಯಃ
ಹಿಂದಿನಂತೆ, ಕಲ್ಪಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನಿಂದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ತಾಮಿಸ್ರೋ ಹ್ಯನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ । ಅವಿದ್ಯಾ ಪಂಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಆ ಕತ್ತಲೆ ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಧಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಐದು ರೂಪಗಳ ಅಜ್ಞಾನವು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು.