ಪ್ರಚೇತಸ ಊಚುಃ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಂ ಮುನೇ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಃ ಪರಮಂ ಸ್ತವಮ್ । ಜಪತಾ ಕಣ್ಡುನಾ ದೇವೋ ಯೇನಾರಾಧ್ಯತ ಕೇಶವಃ ॥ ೧,೧೫.
ಪ್ರಚೇತಸರು ಹೇಳಿದರು: ಮಹರ್ಷಿಯೆ, ಕಣ್ಡುಮುನಿಯು ಕೇಶವನನ್ನು ಯಾವ ಪರಮ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನೋ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಪರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಸೋಮ ಉವಾಚ ಪಾರಂ ಪರಂ ವಿಷ್ಣುರಪಾರಪಾರಃ ಪರಃ ಪರೇಭ್ಯಃ ಪಾಮಾರಥರೂಪೀ । ಸಬ್ರಹ್ಪಾರಃ ಪರಪಾರಭೂತಃ ಪರಃ ಪರಾಣಾಮಪಿ ಪಾರಪಾರಃ ॥ ೧,೧೫.
ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವು ಪರಮ, ಅವನು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನವನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅತೀತನು, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರೂಪ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಗುರಿ, ಪರಮ ಪರಮ, ಪರಮರಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಪಾರಾಗಿರುವವನು.
ಸ ಕಾರಣಂ ಕಾರಣತಸ್ತತೋಪಿ ತಸ್ಯಾಪಿ ಹೇತುಃ । ಕಾರ್ಯೇಷು ಚೈವಂ ಸಹ ಕರ್ಮಕರ್ತೃರೂಪೈರಶೇಷೈರವತೀಹ ಸರ್ವಮ್ ॥ ೧,೧೫.
ಅವನು ಕಾರಣ, ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣ, ಅದರಿಗೂ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲಾ ಫಲಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಭುರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸ ಸರ್ವಭೂತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಿರಚ್ಯುತೋಽಸೌ । ಬ್ರಹ್ಮಾವ್ಯಯಂ ನಿತ್ಯಮಜಂ ಸ ವಿಷ್ಣುರಪಕ್ಷಯಾದ್ಯೈರಖಿಲೈರಸಙ್ಗಿ ॥ ೧,೧೫.
ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವನು ಪ್ರಭು, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೂ, ಅವನು ಅಚ್ಯುತ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಅವನು ವಿಷ್ಣು, ಶಾಶ್ವತ, ಜನನರಹಿತ, ಅವ್ಯಯ, ಯಾವ ದೋಷವೂ ಅವನಿಗೆ ತಗಲದು.
ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಮಜಂ ನಿತ್ಯಂ ಯಥಾಸೌ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ತಥಾ ರಾಗಾದಯೋ ದೋಷಃ ಪ್ರಯಾನ್ತು ಪ್ರಶಮಂ ಮಮ ॥ ೧,೧೫.
ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವ್ಯಯ, ಜನನರಹಿತ, ಶಾಶ್ವತ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ. ಹಾಗೆ ನನ್ನೊಳಗಿನ ರಾಗಾದಿ ದೋಷಗಳು ಶಾಂತಿಯಾಗಲಿ.
ಸೋಮ ಉವಾಚ ಏತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾಖ್ಯಂ ವೈ ಸಂಸ್ತವಂ ಪರಮಂ ಜಪನ್ । ಅವಾಪ ಪರಮಾಂ ಸಿದ್ಧಿಂ ಸ ತಮಾರಾಧ್ಯ ಕೇಶವಮ್ ॥ ೧,೧೫.
ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂಬ ಪರಮ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಕಣ್ಡುಮುನಿಯು ಕೇಶವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಇಯಂ ಚ ಮಾರೀಷಾ ಪೂರ್ವಮಾಸೀದ್ಯ ತಾಂ ಬ್ರವೀಮಿ ವಃ । ಕಾರ್ಯಗೌರವಮೇತಸ್ಯಾಃ ಕಥನೇ ಫಲದಾಯಿ ವಃ ॥ ೧,೧೫.
ಈ ಮಾರಿಷೆ ಹಿಂದೆ ಹೇಗಿದ್ದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು.
ಅಪುತ್ರಾ ಪ್ರಾಗಿಯಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಮೃತೇ ಭರ್ತರಿ ಸತ್ತಮಾಃ । ಭೀಪಪತ್ನೀ ಮಹಾಭಾಗಾ ತೋಷಯಾಮಾಸ ಭಕ್ತಿತಃ ॥ ೧,೧೫.
ಹಿಂದೆ ಈಕೆ ಮಗುವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಗಂಡನು ಸತ್ತಮೇಲೆ, ಭೀಪನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಈ ಧನ್ಯಳಾದವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಳು.
ಆರಾಧಿತಸ್ತಯಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಾಂ ಗತಃ । ವರಂ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ಶುಭೇ ಸಾ ಚ ಪ್ರಾಹಾತ್ಮವಾಞ್ಛಿತಮ್ ॥ ೧,೧೫.
ಆಕೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ವಿಷ್ಣು ಅವಳ ಎದುರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, 'ಓ ಶುಭೆಯೆ, ನೀನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದರೂ ಕೇಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಆಕೆ ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಭಗವನ್ಬಾಲವೈಧವ್ಯಾದ್ವೃಥಾಜನ್ಮಾಹಮೀದೃಶೀ । ಮನ್ದಭಾಗ್ಯಾ ಸಮುದ್ಭುತಾ ವಿಫಲಾ ಚ ಜಗತ್ಪತೇ ॥ ೧,೧೫.
'ಪ್ರಭು, ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ವಿಧವೆ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ. ನಾನು ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಫಲವಿಲ್ಲ, ಲೋಕದ ಒಡೆಯನೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಭವನ್ತು ಪತಯಃ ಶ್ಲಾಘ್ಯಾ ಮಮ ಜನ್ಮನಿ ಜನ್ಮನಿ । ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ತಥಾ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮೋಸ್ತು ಮೇ ॥ ೧,೧೫.
'ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾದ ಗಂಡಸರು ದೊರಕಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮಗನು ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
ಕುಲಂ ಶೀಲಂ ವಯಃ ಸತ್ಯಂ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿತಾ । ಅವಿಸಂವಾದಿತಾ ಸತ್ತ್ವಂ ವೃದ್ಧಸೇವಾ ಕೃತಜ್ಞತಾ ॥ ೧,೧೫.
'ಅವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಂಶ, ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವ, ಯೋಗ್ಯ ವಯಸ್ಸು, ಸತ್ಯವಂತಿಕೆ, ದಯೆ, ತಕ್ಷಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುಣ, ಮಾತಿನ ನಂಬಿಕೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸು, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ರೂಪಸಮ್ಪತ್ಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾ । ಅಯೋನಿಜಾ ಚ ಜಾಯೇಯಂ ತ್ವನ್ಪ್ರಸಾದಾದಾಧೇಕ್ಷಜ ॥ ೧,೧೫.
'ನಾನು ಸುಂದರತೆ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವಳಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದವಳಾಗಿರಲಿ, ಕಮಲನಯನನೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸೋಮ ಉವಾಚ ತಯೈವಮುಕ್ತೋ ದೇವೇಶೋ ಹೃಷೀಕೇಶ ಉವಾಚ ತಾಮ್ । ಪ್ರಣಾಮನಮ್ರಾಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ವರದಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ॥ ೧,೧೫.
ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು: ಆಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ದೇವ ಉವಾಚ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ ಏಕಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಜನ್ಮನಿ । ಪ್ರಖ್ಯಾತೋದಾರಕರ್ಣಾಣೋ ಭವತ್ಯಾಃ ಪತಯೋ ದಶ ॥ ೧,೧೫.
ದೇವರು ಹೇಳಿದರು: 'ಒಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿನಗೆ ಮಹಾ ಶೂರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಹತ್ತು ಗಂಡಸರು ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಪುತ್ರಞ್ಚ ಸುಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಮ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತಂ ತ್ವಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಶೋಭನೇ ॥ ೧,೧೫.
'ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಗನೂ ನಿನಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ, ಸುಂದರಿಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ವಂಶಾನಾಂ ತಸ್ಯ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಭವಿಷ್ಯತಿ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಖಿಲಾ ಸೂತಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಪೂರಯಿಷ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೫.
'ಅವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಂಶಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸಂತಾನವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತ್ವಂ ಚಾಪ್ಯಯೋನಿಜಾ ಸಾಧ್ವೀ ರೂಪೌದಾರ್ಯಗುಣಾನ್ವಿತಾ । ಮನಃ ಪ್ರೀತಿಕರೀ ನೄಣಾಂ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ಭವಿಷ್ಯಸಿ ॥ ೧,೧೫.
'ನೀನು ಕೂಡ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದವಳಾಗಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆಗುತ್ತೀಯೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾನ್ತರ್ದಧೇ ದೇವಸ್ತಾಂ ವಿಶಾಲವಿಲೋಚನಾಮ್ । ಸಾ ಚೇಯಂ ಮಾರಿಷಾ ಜಾತಾ ಯುಷ್ಮತ್ಪತ್ನೀ ನೃಪಾತ್ಮಜಾಃ ॥ ೧,೧೫.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ದೇವರು ಆ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳವಳಾದ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಡಗಿದರು. ಆ ಮಾರಿಷೆ ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ರಾಜಕುಮಾರರೆ.
ಶ್ರೀಪರಾಶರ ಉವಾಚ ತತಃ ಸೋಮಸ್ಯ ವಚನಾಜ್ಜಗೃಹುಸ್ತೇ ಪ್ರಚೇತಸಃ । ಸಂಹೃತ್ಯ ಕೋಪಂ ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯಃ ಪತ್ನೀಧರ್ಮೋಣ ಮಾರೀಷಾಮ್ ॥ ೧,೧೫.
ಶ್ರೀ ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದರು: ಆಗ ಸೋಮನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಚೇತಸರು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಾರಿಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.
ದಶಭ್ಯಸ್ತು ಪ್ರಚೇತೋಭ್ಯೋ ಮಾರೀಷಾಯಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಜಜ್ಞೇ ದಕ್ಷೋ ಮಹಾಭಾಗೋ ಯಃ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಭವತ್ ॥ ೧,೧೫.
ಆ ಹತ್ತು ಪ್ರಚೇತಸರಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾರಿಷೆಯಿಂದ, ಮಹಾ ಧನ್ಯನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
ಸ ತು ದಕ್ಷೋ ಮಹಾಭಾಗಃಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಂ ಸುಮಹಾಮತೇ । ಪುತ್ರಾನುತ್ಪಾದಯಾಮಾಸ ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೧,೧೫.
ಆ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ದಕ್ಷನು, ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ತನ್ನಿಂದ ಮಗ들을 ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುಂದಾದನು.
ಅವರಾಂಶ್ಚ ವರಾಂಶ್ಚೈವ ದ್ವಿಪದೋಥ ಚತುಷ್ಪದಾನ್ । ಆದೇಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕುರ್ವನ್ ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಂ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ ॥ ೧,೧೫.
ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರನ್ನೂ, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದವರನ್ನೂ, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರನ್ನೂ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಸ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಮನಸಾ ದಕ್ಷಃ ಪಶ್ಚಾದಸೃಜತ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ದದೌ ಸ ದಶ ಧರ್ಮಾಯ ಕಶ್ಯಪಾಯ ತ್ರಯೋದಶ । ಕಾಲಸ್ಯ ನಯನೇ ಯುಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಮಿನ್ದವೇ ॥ ೧,೧೫.
ದಕ್ಷನು ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದನು, ನಂತರ ಹೆಂಗಸರು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಹತ್ತು ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಹದಿಮೂರನ್ನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ, ಕಾಲದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂವತ್ತೇಳನ್ನು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ತಾಸು ದೇವಾಸ್ತಥಾ ದೈತ್ಯಾ ನಾಗಾ ಗಾವಸ್ತಥಾ ಖಗಾಃ । ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಶ್ಚೈವ ದಾನವಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ ॥ ೧,೧೫.
ಆ ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ನಾಗಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರೆಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಮತ್ತಿತರರು ಅವಳಿಂದ ಜನಿಸಿದರು.
ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಮೈತ್ರೇಯ ಪ್ರಜಾ ಮೈಥುನಸಮ್ಭವಾಃ । ಸಂಕಲ್ಪಾದ್ದರ್ಶನಾತ್ಸ್ಪರ್ಶಾತ್ಪೂರ್ವೇಷಾಮಭವನ್ ಪ್ರಜಾಃ । ತಪೋವಿಶೇಷೈಃ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ತದಾತ್ಯನ್ತತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ॥ ೧,೧೫.
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಮುಂದು, ಮೈತ್ರೇಯ, ಜನರು ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಮೊದಲು, ಮಹಾತ್ಮರು ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕೇವಲ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ, ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಜನರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯ ಉವಾಚ ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾದ್ದಕ್ಷಿಣಾದ್ದಕ್ಷಃ ಪೂರ್ವಂ ಜಾತೋ ಮಯಾ ಶ್ರುತಃ । ಕಥಂ ಪ್ರಾಚೇತಸೋ ಭೂಯಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಮಹಾಮುನೇ ॥ ೧,೧೫.
ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯನು ಕೇಳಿದನು: ಡಕ್ಷನು ಮೊದಲು ಬಲಗಾಲಿನ ಬೆರಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು?
ಏಷ ಮೇ ಸಂಶಯೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಸುಮಹಾನ್ಹೃದಿ ವರ್ತತೇ । ಯದ್ದೈಹಿತ್ರಶ್ಚ ಸೋಮಸ್ಯ ಪುನಃ ಶ್ವಶುರತಾಂ ಗತಃ ॥ ೧,೧೫.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಸಂಶಯ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ: ಚಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಡಕ್ಷನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಮಾವನಾದನು?
ಶ್ರೀರಾಶರ ಉವಾಚ ಉತ್ಪತ್ತಿಶ್ಚ ನಿರೋಧಶ್ಚ ನಿತ್ಯೋ ಭೂತೇಷು ಸರ್ವಾದ । ಋಷಯೋತ್ರ ನ ಸುಹ್ಯನ್ತಿ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಷಃ ॥ ೧,೧೫.
ಶ್ರೀಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು: ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಯುಗೇಯುಗೇ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ದಕ್ಷಾದ್ಯಾ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ಪುನಶ್ಚೈವಂ ನಿರುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ವಿದ್ವಾಂಸ್ತತ್ರ ನ ಮುಹ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೫.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಈ ಡಕ್ಷನು ಮತ್ತು ಇತರರು ಹುಟ್ಟಿ ಮತ್ತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.