ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣಮ್

ಬಲರಾಮನು ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಮದ್ಯದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಬಹುಕಾಲದ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಲುಗೋಡಲು ಹಿಡಿಯುವ ಬಲರಾಮನು, ಹಳೆಯ ಕದಂಬ ಮರದಿಂದ ಮದ್ಯದ ಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾನ್ಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಅವನು ಗೋಪರು ಮತ್ತು ಗೋಪಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು, ಆನಂದದಿಂದ ಆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕುಶಲ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರು ಮನಮೋಹಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸುತ್ತಲೂ ಉರಿಯುವ ತಾಪ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಇದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮನು, ಮನಸ್ಸು ಮದ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, “ಯಮುನೇ, ಬಾ! ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು,” ಎಂದು ಆಳವಾದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಅವನ醉ನಾದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಯಮುನಾನದಿ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಹಾಲುಗೋಲು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಆ ಯಮುನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನು ಮದ್ಯದ ನಶೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯನ್ನು ಎಳೆದು ತೀರಕ್ಕೆ ತಂದನು; “ದುಷ್ಟಳೇ, ನೀನು ಬರದೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತೀಯಲ್ಲ, ಈಗ ಬಾ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹೀಗೆ ಆತನಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಯಮುನಾನದಿ, ತನ್ನ ಮುಗಿಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಲರಾಮನು ಇದ್ದ ಕಡೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹರಿದು, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿತು. ಆಗ ಯಮುನಾ ದೇಹಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಭಯದಿಂದ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ, “ಹಲಾಯುಧ! ದಯಮಾಡಿ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡು!” ಎಂದು ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಬಲರಾಮನು, “ನೀನು ನನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನೀನನ್ನು ಹಾಲುಗೋಲಿನಿಂದ ಸಾವಿರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತೇನೆ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಭಯಭೀತಳಾದ ಯಮುನಾ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಆ ಪ್ರದೇಶ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾಗ, ಬಲರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಬಿಡಿದನು. ಆ ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬಲರಾಮನ ತೇಜಸ್ಸು ಮರಳಿ ಬಂತು; ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಕಮಲವನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡನು. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ, ವರుణನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಕಮಲಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ನೀಲವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. ಹೀಗೆ ಕಮಲ ಆಭರಣ, ಸುಂದರ ಕಿವಿಯೋಲೆ, ನೀಲವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲರಾಮನು ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಬಲರಾಮನು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಿಹರಿಸಿದನು; ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಪುನಃ ದ್ವಾರಕಾಪುರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಬಲರಾಮನು ರಾಜ ರೇವತನು ಪುತ್ರಿಯಾದ ರೇವತಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಅವಳಿಂದ ನಿಶಥ ಮತ್ತು ಉಲ್ಮುಕ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ವಿದರ್ಭದ ಕುಂಡಿನದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮಕ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ಮಗನು ರುಕ್ಮಿ, ಪುತ್ರಿಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರುಕ್ಮಿಣಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದಿತು; ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಿತು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ, ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ, ಅವಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಭೀಷ್ಮಕನು ರುಕ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಜರಾಸಂಧನ ಸಲಹೆಯಂತೆ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಮದುವೆಗಾಗಿ ಜರಾಸಂಧನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಜರು ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಲು ಭೀಷ್ಮಕನ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಕೃಷ್ಣನು, ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ, ಆ ಮದುವೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಕುಂಡಿನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಅದ್ಭುತ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹರಿಯು ಆ ಯುವತಿಯನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡನು; ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಪೌಂಡ್ರಕ, ದಂತವಕ್ರ, ವಿದೂರಥ, ಶಿಶುಪಾಲ, ಜರಾಸಂಧ, ಶಾಲ್ವ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಹರಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಭಾರೀ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು; ಆದರೆ, ಸೋತುಹೋಗಿ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ರುಕ್ಮಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು: “ನಾನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಲ್ಲದೆ ಕುಂಡಿನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಬಲರಾಮನ ಸೇನೆ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಕಾಲಾಳು, ರಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿತನಾದ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಹರಿಯು ಅವನನ್ನು ಬಿಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. “ನನಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಹೋದರ ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡ. ದೇವದೇವಾ, ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಣದಾನವನ್ನಪ್ಪು,” ಎಂದು ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಹೀಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ, ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳ ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು. ನಂತರ, ರುಕ್ಮಿ ಭೋಜಕಟ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟನು. ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಧುಸೂದನನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಮನ್ಮಥನ ಅಂಶ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ. ಅವನನ್ನು ಶಂಭರಾಸುರನು ಅಪಹರಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಮಹರ್ಷೇ, ಆ ಶೂರಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಶಂಭರಾಸುರನಿಂದ ಹೇಗೆ ಅಪಹೃತನಾದನು? ಅವನು ಶಂಭರಾಸುರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಪರಾಶರನು ಹೀಗಂದನು: ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಜನಿಸಿದ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ, ಕಾಲಶಂಭರನು ಅವನನ್ನು ತಾಯಿಯ ಪಾಳಿಯಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿ, “ನಾನು ಈ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲೇಬೇಕು,” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯಾನಕವಾದ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಜಲಚರಗಳು ಇರುವ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಭ್ರಮಣಗಳಿರುವ ಜಲಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು. ಆಗ ಒಂದು ಮೀನು, ಆ ಮಗು ಬಿದ್ದಂತೆ ಅದನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಿತು; ಆದರೆ ಮೀನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಏನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೀನು, ಇತರ ಮೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೀನುಗಾರರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಹಾಸುರ ಶಂಭರನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಶಂಭರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಯಾವತಿ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ, ಎಲ್ಲ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳು ದೋಷರಹಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯು ಆ ಮೀನು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲೇ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನ್ಮಥನ ಮೊದಲ ಮೊಗ್ಗಿನಂತಿರುವ ಸುಂದರ ಮಗುವನ್ನು ಕಂಡಳು. ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, “ಇವನು ಯಾರು? ಮೀನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದನು?” ಎಂದು ಆಕೆಯು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾರದನು ಆಕೆಗೆ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು: “ಇವನು ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನು; ಶಂಭರನು ಅವನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು, ಮೀನು ನುಂಗಿತು, ಈಗ ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಸುಂದರಭ್ರುವೇ, ಈ ಮಗುವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರು,” ಎಂದು ನಾರದನು ತಿಳಿಸಿದನು.