ಮಹರ್ಷೇ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ—ನಾಗದ್ವೀಪ, ಸಾಮ್ಯಕ, ಗಂಧರ್ವ, ಚಾರುಣ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳು. ಈ ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಸಮುದ್ರವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಇದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಇದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯವನರು ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಯಜ್ಞ, ಯುದ್ಧ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಶತದ್ರೂ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪರ್ವತದಿಂದ ವೇದಸ್ಮೃತಿ, ಮುಖಾ ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿಗಳು ಉಗಮವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ನರ್ಮದಾ, ಮುರಸಾ ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಋಕ್ಷ ಪರ್ವತದಿಂದ ತಾಪಿ, ಪಯೋಷ್ಣೀ, ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ, ಪ್ರಸೂಖಾ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತದಿಂದ ಗೋದಾವರಿ, ಭೀಮರಥೀ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು ಹರಿದು, ಪಾಪಭಯವನ್ನು ದೂರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮಲಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಕೃತಮಾಲಾ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂಖಾ ನದಿಗಳು ಉಗಮವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದಿಂದ ತ್ರಿಸಾಮಾ, ಚರ್ಷಿಕುಲ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಶುಕ್ತಿಮಾನ ಪರ್ವತದಿಂದ ಋಷಿಕುಲ್ಯಾ, ಕುಮಾರಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಹರಿದು, ಸಾವಿರಾರು ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕುರು, ಪಂಚಾಲ, ಮಧ್ಯದೇಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಾಂಗಗಳವರೂ, ಪೂರ್ವದೇಶದವರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಪುಂಡ್ರ, ಕಲಿಂಗ, ಮಗಧ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಜನರು; ಅಪರಾಂತ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ, ಶೂರ, ಅಭೀರ, ಅರ್ಬುದ ಜನಾಂಗಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಕರೂಷ, ಮಾಲವ, ಪರಿಪಾತ್ರ ಪರ್ವತದ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಸೌವೀರ, ಸೈಂಧವ, ಹುಣ, ಸಾಲ್ವ, ಕೊಸಲದವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ. ಮದ್ರಕ, ರಾಮ, ಅಂಬಸ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಶಿಕಾದವರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜಲಪಾನ ಮಾಡಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾರತ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಿವೆ—ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯುಗಗಳಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಯಜಮಾನರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪುಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪುರುಷನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಜನರು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾರತವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕರ್ಮಭೂಮಿ, ಇತರ ಭಾಗಗಳು ಭೋಗಭೂಮಿ. ಇಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷೇ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ: "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರು ಧನ್ಯರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ; ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ." ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಸ್ವರ್ಗಫಲದ ಕರ್ಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯರು. ಮೈತ್ರೇಯ ಮಹರ್ಷೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಈ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳನ್ನು, ಸುಮಾರು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಬಗೆಗೆ, ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲದ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರವಿದೆ. ಪುನಃ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವಂತೆ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರವಿದೆ; ಅದರ ಹೊರಗಡೆ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವಿದೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಅಗಲ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ; ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಏಳು ಪುತ್ರರು: ಶಾಂತಹಯ, ಶಿಶಿರ, ಸುಖೋದಯ, ಆನಂದ, ಶಿವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ. ಇವರೇ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಪ್ರಭುಗಳು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶಾಂತಹಯ, ವರ್ಷ, ಶಿಶಿರ, ಸುಖ, ಆನಂದ, ಶಿವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಎಂಬ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಈ ಭಾಗಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಪರ್ವತಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಗೋಮದ, ಚಂದ್ರ, ನಾರದ, ದುಂದುಭಿ, ಸೋಮಕ, ಮುಮನಾ ಮತ್ತು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂಬ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು. ಈ ಸುಂದರ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪರಹಿತರು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆದು, ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಯಿಲೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತವೆ: ಅನುತಪ್ತಾ, ಶಿಖಿ, ವಿಪಾಶಾ, ತ್ರಿದಿವಾಕ್ಲಮಾ, ಅಮೃತಾ, ಸುಕೃತಾ ಮತ್ತು ಏಳನೇದು. ಈ ನದಿಗಳ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದರೂ ಪಾಪವಿನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾವಿರಾರು ಸಣ್ಣ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಇದ್ದು, ಜನರು ಆ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಪಸರ್ಪಿಣಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಸರ್ಪಿಣಿ ಯುಗಚಕ್ರವಿಲ್ಲ; ಆ ಏಳು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯುಗಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲವು ಸದಾ ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಂತೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಐದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು: ಆర్యಕ, ಕುರಾರ, ವಿದಿಶ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವಿನ. ಆ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮರಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಆ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷದಿಂದಲೇ ಆ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಮಹರ್ಷೇ. ಹೀಗೆ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಮತ್ತು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ವೈಭವವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ.