मणीपुरपतिपुत्र्यां पुत्रिकाधर्मेण बब्रुवाहनं नाम पुत्रमर्जुनोऽजनयत् ॥ ४,२०.
मणिपुर के राजा की पुत्री से पुत्रिका धर्म के अनुसार अर्जुन ने बभ्रुवाहन नामक पुत्र को जन्म दिया।
सुभद्रायां चार्भकत्वेपि योसावतिबलपराक्रमःसमस्तारातिरथजेता सोऽभिमन्युरजायत ॥ ४,२०.
सुभद्रा से अर्जुन को अभिमन्यु नामक पुत्र हुआ, जो बचपन से ही अत्यंत बलवान और पराक्रमी था, और जिसने सभी शत्रु वीरों को पराजित किया।
अभिमन्योरुत्तरायां परिक्षीणेषु कुरुष्वश्वत्थामप्रयुक्तब्रह्मस्त्रेण गर्भ एव भस्मीकृतो भगवतःसकलसुरासुरवन्दितचरणयुगलस्यात्मेच्छया कारममानुषरूपधारीणोनुभावात्पुनर्जीवितमवाप्य परीक्षिज्जज्ञे ॥ ४,२०.
अभिमन्यु की पत्नी उत्तरा के गर्भ में जब पुत्र था, तब अश्वत्थामा द्वारा छोड़े गए ब्रह्मास्त्र से वह गर्भ में ही भस्म हो गया; परंतु भगवान, जिनके चरणों की पूजा सभी देवता और दैत्य करते हैं, की इच्छा और शक्ति से वह फिर से जीवित हुआ और परीक्षित का जन्म हुआ।
योऽयं सांप्रतमेदद्भूमण्डलमखण्डितायतिधर्मेण पालयतीति ॥ ४,२०.
वही परीक्षित अब इस पृथ्वी पर अखंड धर्म के साथ राज्य कर रहे हैं।
अतः परं भविष्यानहं भूमिपालान् कीर्त्तयिष्ये । योऽयं साम्प्रतमवनीपतिः,पराक्षित् तस्यापि जनमेजय - श्रुतसेनोग्रसेन-भीमसेनाः पुत्राश्वत्वारो भविष्यन्ति ।। ४-२०-
अब मैं आगे के भविष्य के राजाओं का वर्णन करूंगा। इस समय पृथ्वी के राजा परीक्षित हैं; इनके पुत्र जनमेजय, श्रुतसेन, उग्रसेन और भीमसेन होंगे।
जनमेजयस्यापि शतानीको भविष्यति । योऽसौ याज्ञवल्क्याद् वेदमधीत्य कृपादस्त्राण्यवाप्य विषमविषयविरक्तचित्तवृत्तिश्व शौनकोपदेशादात्मविज्ञानप्रवीणः परं निर्व्वाणमवाप्स्यति ।। ४-२०-
जनमेजय का पुत्र शतानिक होगा, जो याज्ञवल्क्य से वेद पढ़कर, कृपाचार्य से अस्त्र-शस्त्र सीखकर, सुख-दुःख से विरक्त चित्त वाला और शौनक के उपदेश से आत्मज्ञान में निपुण होकर परम निर्वाण को प्राप्त करेगा।
तस्माच्च उदयनः, उदयनाद्विहीनरः, ततश्च दण्डपाणिः, ततो निरमित्रः, तस्माच्च क्षेमकः । तत्रायं श्लोकः । ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर्वंशो राजर्षिसत्कृतः । क्षेमकं प्राप्य राजानं संस्थानं प्राप्स्यते कलौ ।। ४-२०-
उनसे उदयन, उदयन से विहीनर, फिर दण्डपाणि, फिर निरमित्र, उनसे क्षेमक होंगे। इस वंश के बारे में यह श्लोक है— 'जो वंश ब्राह्मण और क्षत्रिय दोनों का मूल है, जिसे राजर्षियों ने सम्मानित किया है, वह वंश जब राजा क्षेमक तक पहुंचेगा, तब कलियुग में समाप्त हो जाएगा।'
श्रीपराशर उवाच अतश्चेक्ष्वाकवो भविष्याः पार्थिवाः कथ्यन्ते ॥ ४,२२.
श्री पराशर बोले— अब मैं इक्ष्वाकु वंश के आगे के राजाओं का वर्णन करता हूँ।
बृहद्बलस्य पुत्रो बृहत्क्षणः ॥ ४,२२.
बृहद्बल के पुत्र बृहद्क्षण होंगे।
तस्मादुरुक्षयस्तस्माच्च वत्सव्यूहस्ततश्च प्रतिव्योमस्तस्मादपि दिवाकरः ॥ ४,२२.
उनसे उरुक्षय, उनसे वत्सव्यूह, फिर प्रतिव्योम, उनसे दिवाकर उत्पन्न होंगे।
तस्मात्सहदेवः सहदेवाद्बृहदश्वस्तत्सूनुर्भानुरथस्तस्य च प्रतीताश्वस्तस्यापि सुप्रतीकस्ततश्च मरुदेवस्ततः सुनक्षत्रस्तमात्किन्नरः ॥ ४,२२.
उनसे सहदेव, सहदेव से बृहदश्व, उनके पुत्र भानुरथ, उनसे प्रतीताश्व, उनसे सुप्रतीक, फिर मरुदेव, उनसे सुनक्षत्र, उनसे किन्नर होंगे।
किन्नरादन्तरिक्षस्तस्मात्सुपर्णस्ततश्चामित्रजित् ॥ ४,२२.
किन्नर से अंतरिक्ष, उनसे सुपर्ण, फिर अमित्रजित होंगे।
ततश्च बृहद्भाजस्तस्यापि धर्मी धर्मीणः कृतञ्जयः ॥ ४,२२.
फिर बृहद्भाज, उनके पुत्र धर्मी, धर्मी से कृतंजय होंगे।
कृतञ्जयाद्रणञ्जयः ॥ ४,२२.
कृतंजय से रणंजय उत्पन्न होंगे।
रणञ्जयात्संजयस्तस्माच्छाक्यश्छाक्याच्छुद्धोदनस्तस्माद्राहुलस्ततः प्रसेनजित् ॥ ४,२२.
रणंजय से संजय, उनसे शाक्य, शाक्य से शुद्धोधन, उनसे राहुल, फिर प्रसैनजित होंगे।
ततश्च क्षुद्रकस्ततश्चज कुण्डकस्तस्मादपि सुरथः ॥ ४,२२.
फिर क्षुद्रक, फिर कुण्डक, उनसे सुरथ होंगे।
तत्पुत्रश्च सुमित्रः ॥ ४,२२.
उनके पुत्र सुमित्र होंगे।
इत्येते चेक्ष्वाकवो बृहद्बलान्वयाः ॥ ४,२२.
इस प्रकार ये बृहद्बल के वंशज इक्ष्वाकु वंश के राजा हैं।
अत्रानुवंशश्लोकः ॥ ४,२२.
यहाँ वंश के बारे में श्लोक है।
इक्ष्वाकूणामयं वंशःसुमित्रान्तो भविष्यति । यतस्तं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ ॥ ४,२२.
इक्ष्वाकु वंश का यह क्रम सुमित्र तक पहुंचेगा; जब वह राजा आएंगे, तब कलियुग में यह वंश समाप्त हो जाएगा।
मागधानां बार्हद्रथानां भविष्याणामनुक्रमं कथयामि ।। ४-२३-
अब मैं मगध के बर्हद्रथ वंश के आगे के राजाओं का क्रम बताता हूँ।
अत्र हि वंशे महाबला जरासन्धप्रधानां बङूवुः ।। ४-२३-
इस वंश में बड़े बलशाली राजा हुए, जिनमें जरासंध सबसे प्रमुख थे।
श्रीपराशर उवाच । योऽयं रिपुंजयो नाम बार्हद्रथोंत्यः तस्यामात्यो मुनिको नाम भविष्यति
श्रीपराशर ने कहा — यह रिपुंजय, जो बर्हद्रथ वंश का अंतिम राजा है, इसका एक मंत्री मुनीक नाम का होगा।
स चैनं स्वामिनं हत्वा स्वुपुत्रं प्रद्योतनामानमभिषेक्ष्यति
वह अपने स्वामी को मारकर अपने ही पुत्र प्रद्योत को राजा बनाएगा।
तस्यापि बलाकनामा पुत्रो भविता
उसके भी बालक नाम का एक पुत्र होगा।
ततश्च विशाखयूपः
उसके बाद विषाखयूप राजा बनेगा।
तत्पुत्रो जनकः
उसका पुत्र जनक होगा।
तस्य च नंदिवर्द्धनः
उसका पुत्र नंदिवर्धन होगा।
शतानीकादश्वमेधदत्तो भविता तस्मादप्यधिसीमकृष्णः, अधिसीमकृष्णाद् निचक्षुः, यो गङ्गयापहृते हस्तिनापुरे कौशाम्ब्यां निवत्स्यति । तस्याप्युष्णः पुत्रो भविता । उष्णाद्विचिित्ररथः, ततः शुचिरथः, तस्माद् वृष्णि मान्, ततः सुषेणः, तस्मादपि सुनीथः, सुनीथादृचः, ततो नृचक्षुः, तस्यापि सुखाबलः, तस्मात् परिप्लवः, ततश्व सुनयः, ततो मेधावी, मेधाविनो नृपञ्जयः, ततो मृदुः, तस्मात् तिग्मः, वसुदानः, ततोऽप्यपरः शतानीकः ।। ४-२०-
शतानिक से अश्वमेधदत्त उत्पन्न होंगे, उनसे अधिसीमकृष्ण, अधिसीमकृष्ण से निचक्षु होंगे। जब गंगा द्वारा हस्तिनापुर बह जाएगा, तब निचक्षु कौशांबी में निवास करेंगे। उनके पुत्र उष्ण होंगे। उष्ण से विचित्ररथ, फिर शुचिरथ, उनसे वृष्णिमान, फिर सुसेण, उनसे सुनीथ, सुनीथ से ऋच, फिर नृचक्षु, उनके पुत्र सुखाबल, उनसे परिप्लव, फिर सुनय, फिर मेधावी, मेधावी से नृपंजय, फिर मृदु, उनसे तिग्म, फिर वसुदान, और उनके बाद एक और शतानिक होंगे।
जरासचन्धसुतात् सहदेवचात सोमापिः, तस्मात् श्रुतवान्, तस्याप्ययुतायुः, ततश्व निरमित्रः तत्तनयः सुक्षत्रः, तस्मादपि बृहत्कर्म्मा, ततश्व सेनजित्, तस्माज्व श्रुतञ्जयः, ततो विप्रः, तस्य च पुत्रः शुचिनामा भविष्यति । तस्यापि क्षेम्यः, ततश्व सुव्रतादू धर्म्मः, ततः सुश्रमः, ततो दृढ़सेनः, ततः सुमतिः, तस्मात् सुबलः, तस्य सुनीतो भविता । ततः सत्यजित्, सत्यजितो विशजित्, तस्यापि रिपुञ्जयः पुत्रः, इत्येते बाहद्रथा भूपतयो वर्षसहस्त्रमेकं भविष्यन्ति ।। ४-२३-
जरासंध के पुत्र से सहदेव, फिर सोमापि; उनसे श्रुतवान, उनके पुत्र अयुतायु, फिर निरमित्र, उनके पुत्र सुक्षत्र; उनसे बृहद्कर्मा, फिर सेनाजित, उनसे श्रुतंजय, फिर विप्र, उनके पुत्र शुचि होंगे। उनसे क्षेम्य, फिर सुव्रत से धर्म, फिर सुश्रमा, फिर दृढ़सेन, फिर सुमति, उनसे सुबल, उनके पुत्र सुनीत होंगे। फिर सत्यजित, सत्यजित से विशजित, उनके पुत्र रिपुंजय होंगे। ये बर्हद्रथ वंश के राजा एक हजार वर्ष तक राज्य करेंगे।