પરાપરેશં શરણાં બ્રજધ્વમસુરાર્દ્દનમ્ । ઉત્પત્તિસ્થિતિનાશાનામહેતું હેતુમીશ્વરમ્
તમે બધા પરા અને અપરા જગતના આશ્રય, અસુરોનો વિનાશક, સર્જન-પોષણ-વિનાશના કારણ અને ઈશ્વર પાસે જાઓ.
પ્રજાપતિપતિં વિષ્ણુમનન્તમપરાજિતમ્ । પ્રધાનપુંસોરજયોઃ કારણં કાર્ય્ય ભૂતયોઃ
પ્રજાપતિઓના સ્વામી, અનંત અને અપરાજિત વિષ્ણુ, જે પ્રધાન અને પુરુષ, કારણ અને કાર્ય બંનેના કારણ છે, તેમના પાસે જાઓ.
પ્રણતાર્ત્તિહરં વિષ્ણું સ વઃ શ્ર યો વિધાસ્યતિ । એવભુતવા સુરાન્ સર્વ્વાન્ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ । ક્ષીરોદસ્યોત્તરે તીરં તૈરેવ સહિતો યયૌ
જે વિષ્ણુ શરણ આવેલાઓનું દુઃખ દૂર કરે છે, એ તમારો કલ્યાણ કરશે; એ રીતે લોકપિતામહ બ્રહ્મા બધા દેવતાઓ સાથે ક્ષીરસાગરના ઉત્તર કાંઠે ગયા.
સ ગત્વા ત્રિદશઃ સર્વ્વૈઃ સમવેતઃ પિતામહઃ । તુષ્ટાવ વાગુભિરિષ્ટાભિઃ પરાપરપતિં હરિમ્
બધા દેવતાઓ સાથે પિતામહ ત્યાં ગયા અને પસંદ કરેલા મીઠા શબ્દોથી પરા-અપરા જગતના સ્વામી હરિની સ્તુતિ કરી.
નમામ સર્વ્વ સર્વ્વશમનન્તમજમવ્યયમ્ । લોકધામધરાધારમપ્રકાશમભદિનમ્
અમે સર્વવ્યાપી, સર્વશાંત, અનંત, અજન્મા અને અવિનાશી, લોકાધાર, પૃથ્વીના આધાર, અપ્રગટ અને અખંડ સ્વરૂપને વંદન કરીએ છીએ.
નારાયણમણીયાંસમશેષાણાનણીયસામ્ । સમસ્તાનાં ગરિષ્ઠં યદૂ ભૂરાદીનાં ગરીયસામ્
અમે નારાયણને વંદન કરીએ છીએ, જે સર્વેમાં સૌથી સૂક્ષ્મ છે, બધામાં સૌથી મહાન છે, પૃથ્વી અને અન્ય બધાથી પણ મહાન છે.
યત્ર સર્વ્વ યતઃ સર્વ્વમુત્પન્નં સતુપુરઃસરમ્ । સર્વ્વભૂતશ્ચ યો દેવઃ પરાણામપિ યઃ પરઃ
જેમાં બધું છે, જેમાંથી બધું ઉત્પન્ન થયું છે, જે સર્વપ્રથમ છે, સર્વજીવોના દેવ છે અને સર્વોચ્ચ કરતાં પણ ઊંચા છે—
પરઃ પરસ્માત્ પુરુષાત્ પરમાત્મસ્વરૂપધૃક્ । યોગિભિશ્ચિન્ત્યતે યોઽસૌ મુક્તિહેતુર્મ્મુક્ષુભિઃ
જે પરમ પુરુષથી પણ પર છે, પરમાત્મા સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, યોગીઓ જેને ધ્યાન કરે છે, અને મુક્તિ ઇચ્છનારાઓ માટે મુક્તિનું કારણ છે—
સત્તાદયો ન સન્તીશે યત્ર ચ પ્રાકૃતા ગુણાઃ । સ શુદ્ધઃ સર્વ્વશુદ્ધ ભ્યઃ પુમાનાદ્યઃ પ્રસીદતુ
જેમા સત્તા વગેરે પ્રાકૃત ગુણો નથી, જે શુદ્ધ છે, સર્વેમાં સૌથી વધુ શુદ્ધ છે, પ્રાચીન પુરુષ છે—એ અમ પર કૃપા કરે.
કલા - કાષ્ઠા-નિમેષાદિકાલસૂત્રસ્ય ગોચરે । યસ્ય શક્તિર્ન શુદ્ધસ્ય પ્રસીદતુ સ નો હરિઃ
કલા, કાષ્ઠા, નિમેષ વગેરે સમયના માપમાં પણ જેના પર શક્તિ લાગુ પડતી નથી, જે શુદ્ધ છે, એ હરિ અમ પર કૃપા કરે.
પ્રોચ્યતે પરમેશો હિ યઃ શુદ્ધોઽપ્યુપચારતઃ । પ્રસીદતુ સ નો વિષ્ણુરાત્મા યઃ સર્વ્વદેહિનામ્
જે પરમેશ્વર તરીકે ઓળખાય છે, જે સ્વચ્છ છે, છતાં લોકપ્રમાણે વર્ણવાય છે—એ સર્વ જીવોમાં રહેલા આત્મા શ્રીવિષ્ણુ અમારે પર કૃપા કરે.
યઃ કારણઞ્ચ કાર્ય્ય ઞ્ચ કારણસ્યાપિ કારણમ્ । કાર્ય્યાપિ ચ યઃ કાર્ય્ય પ્રસીદતુ સ નો હરિઃ
જે કારણ અને કાર્ય બંને છે, કારણનું પણ કારણ છે, અને કાર્યનું પણ કાર્ય છે—એ હરિ અમારે પર કૃપા કરે.
કાર્ય્યકાર્ય્યશ્ય યઃ કાર્ય્ય તત્કાર્યસ્યાપિ યઃ સ્વયમ્ । તત્કાર્ય્યકાર્ય્યભૂતો યસ્તતશ્ચ પ્રણતાઃ સ્મ તમ્
જે કાર્યનું પણ કાર્ય અને કારણ છે, અને પોતે પણ એ કાર્યનું કાર્ય બને છે—કાર્ય અને કારણ રૂપ બનેલા એ ભગવાનને અમે નમન કરીએ છીએ.
કારણાં કારણસ્યાપિ તસ્ય કાંરણકારણમ્ । તત્કારણાનાં હેતું ત્વાં પ્રણતાઃ સ્મ સુરેશ્વરમ્
જે તમામ કારણોના પણ કારણ છે, અને એ કારણનું પણ કારણ છે, તથા એ બધા કારણોનું મૂળ કારણ છે—એ દેવોના સ્વામી તમને અમે નમન કરીએ છીએ.
ભોક્તારં ભોજ્યભૂતઞ્જ સ્ત્રષ્ટારં સૃસ્ટમેવ ચ । કાર્ય્ય કર્મ્મસ્વરૂપં તં પ્રણતાઃ સ્મ પરં પદમ્
જે ભોજન કરનાર, ભોજનરૂપ, સર્જનહાર અને સર્જાયેલું છે, અને જેનું સ્વરૂપ કર્મ અને ફળ બંને છે—એ પરમ પદને અમે નમન કરીએ છીએ.
વિશુદ્ધ બોધનં નિત્યમજમક્ષયમવ્યયમ્ । અવ્યક્તમવિકારં યત્ તદ્રિષ્ણોઃ પરમં પદમ્
જે શુદ્ધ ચેતન, શાશ્વત, અજન્મા, અક્ષય, અવિનાશી, અવ્યક્ત અને અપરિવર્તિત છે—એ જ વિષ્ણુનું પરમ પદ છે.
ન સ્થૂલં ન ચ સૂક્ષ્મં યન્ન વિશેષણગોચરમ્ । તત્પદં પરમં વિષ્ણોઃ પ્રણમામઃ સદામલમ્
જે ન તો સ્થૂળ છે, ન તો સૂક્ષ્મ છે, અને કોઈ પણ ગુણથી વર્ણવી શકાય તેમ નથી—એ વિષ્ણુનું હંમેશા પવિત્ર પરમ પદને અમે સદા નમન કરીએ છીએ.
યસ્યાયુતાયુતાંશાંશે વિશ્વશક્તિરિયં સ્થિતા । પરં બ્રહ્મસ્વરૂપં યત્ પ્રણમામસ્તમવ્યયમ્
જેનાં અનંત ભાગોમાંથી માત્ર એક અંશમાં આ સમગ્ર શક્તિ સ્થિત છે—એ અવિનાશી પરબ્રહ્મ સ્વરૂપને અમે નમન કરીએ છીએ.
યન્ન દેવા ન મુનયો ન ચાહં ન ચ શંકરઃ । જાનન્તિ પરમેશસ્ય તદ્રિષ્ણોઃ પરમ પદમ્
એ વિષ્ણુનું પરમ પદ, જેને દેવો, ઋષિઓ, હું કે શંકર પણ જાણતા નથી—
યદૂ યોગિનઃ સદોદૂયુક્તાઃ પુણ્યપાપક્ષયેઽક્ષયમ્ । પશ્યન્તિ પ્રણાવે ચિન્ત્યં તદ્રિષ્ણોઃ પરમં પદમ્
જે વિષ્ણુનું પરમ પદ યોગીઓ, સદા એકાગ્ર રહી, પુણ્ય અને પાપ નાશ પામ્યા પછી, પ્રણવમાં ધ્યાન કરીને અવિનાશી રૂપે જોતા છે—
શક્તયો યસ્ય દેવસ્ય બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદિકાઃ । ભવન્ત્યભૂતપૂર્વસ્ય તદ્રિષ્ણોઃ પરમં પદમ્
જે દેવના શક્તિઓ, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ વગેરેથી શરૂ થાય છે, અને જે પહેલાં ક્યારેય નહોતાં, એમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે—એ વિષ્ણુનું પરમ પદ છે.
સવ્વેશ સર્વ્વભૂતાત્મન્ સર્વ્વ સર્વાશ્રયાચ્યુત । પ્રસીદ વિષ્ણો ભક્તાનાં ભક્તાનાં વ્રરકજ નો દૃષ્ટિગોચરમ્
હે સર્વના સ્વામી, સર્વ જીવના આત્મા, સર્વમાં રહેલા, સર્વના આશ્રય, અક્ષય વિષ્ણુ, ભક્તો પર કૃપા કરો; અમને, તમારા ભક્તોને, તમારું સ્વરૂપ દર્શન થાય.
ઇત્યુદીરિતમાકર્ણ્ય બ્રહ્મણસ્ત્રિદશાસ્તતઃ । પ્રણમ્યોચુઃ પ્રસીદેતિ વ્રજ નો દૃષ્ટિગોચરમ્
આ રીતે બોલાયેલું સાંભળી, બ્રહ્મા અને દેવોએ નમન કરીને કહ્યું: 'કૃપા કરો, અમને દર્શન આપો.'
યન્નાય ભગવાન્ બ્રહ્મા જાનાતિ પરમં પદમ્ । તન્નતાઃ સ્મ જગદ્ધા તવ સર્વ્વ ગતાચ્યુત
એ પરમ પદ, જેને ભગવાન બ્રહ્મા પણ જાણતા નથી—એ જગતના આધાર, અક્ષય સ્વામી, તમને અમે નમન કરીએ છીએ.
ઇત્યન્તે વચસસ્તેષાં દેવાનાં બ્રહ્મણસ્તથા । ઊચુર્દેવર્ષયઃ સર્વ્વૈ બૃહસ્પતિપુરોગમાઃ
એમ તેમના વચન પૂરા થયા પછી, દેવો અને બ્રહ્મા, તથા બૃહસ્પતિને આગેવાન રાખી તમામ દેવઋષિઓએ એમ કહ્યું.
આદ્યો યજ્ઞપુમાનિડયો યઃ સર્વ્વેષાઞ્ચ પૂર્વ્વજઃ । તં નતાઃ સ્મ જગત્સ્ત્રષ્ટુઃ સ્ત્રષ્ટારમવિશેષણમ્
જે સર્વનો પ્રથમ, યજ્ઞનો મૂળ, સર્વનો પૂર્વજ છે—એ જગતના સર્જનહાર, નિર્વિશેષ સર્જનહારને અમે નમન કરીએ છીએ.
ભગવન્ ભૂતભવ્યેશ જગન્મૂર્ત્તિધરાવ્યય । પ્રસીદ પ્રણતાનાં ત્વં સર્વ્વેષાં દેહિ દર્શનમ્
હે ભગવાન, ભૂત-ભવિષ્યના સ્વામી, જગતરૂપ ધારણ કરનાર, અવિનાશી, નમન કરનારાઓ પર કૃપા કરો; સર્વને તમારું દર્શન આપો.
એષ બ્રહ્મા તથૈવાયં સહ રુદૈસ્ત્રિલોચનઃ । સર્વાદિત્યઃ સમં પૂષા પાવકોઽય સહાગ્નિભિઃ
આ રહી બ્રહ્મા, અને એ જ રીતે ત્રિનેત્રધારી રુદ્ર, સર્વ આદિત્યો, પુષા, અને અગ્નિદેવો સાથે પાવક પણ અહીં હાજર છે.
અશ્વિનૌ વસવશ્ચેમે સવ ચૈતે મરુદૂગણાઃ । સાધ્યા વિશ્વે તથા દેવા દેવેન્દ્રશ્ચાયમીશ્વરઃ
અશ્વિનીકુમાર, વસુઓ, સાવ, મરુતોના સમૂહ, સાધ્ય દેવતાઓ, વિશ્વદેવો અને દેવતાઓના રાજા ઇન્દ્ર અહીં હાજર છે.
પ્રણામપ્રવણા નાથ દૈત્યસૈન્યપરાજિતાઃ । શરણાં ત્વામનુપ્રાપ્તાઃ સમસ્તા દેવતાગણાઃ
હે પ્રભુ, દૈત્યોની સેના પાસે હારી ગયેલા બધા દેવતાઓ નમ્રતાથી તમારું શરણ લેવા આવ્યા છે.