ઇત્યુક્તાસ્તે કુમારાસ્તુ આચચક્ષુર્યથાતથમ્ । ઉગ્રસેનાય મુસલં જજ્ઞે સાંબસ્ય ચોદરાત્
આ સાંભળીને, યુવાનો બધું સાચું ઉગ્રસેનને કહ્યું; અને સાંબના ગર્ભમાંથી મસલુ જન્મ્યું.
તદુગ્રસેનો મુસલમયશ્ચૂર્ણમકારયત્ । જજ્ઞે તદેરકાચૂર્ણં પ્રક્ષિપ્તં તૈર્મહોદધૌ
ઉગ્રસેને એ મસલાને પીસી પાઉડર બનાવ્યું; એ પાઉડર યાદવો દ્વારા મહાસાગરમાં ફેંકાઈ ગયું.
મુસલસ્યાથ લોહસ્ય ચૂર્ણિતસ્ય તુ યાદવૈઃ । ખંડં ચૂર્ણિતશેષં તુ તતો યત્તોમરાકૃતિ
યાદવો દ્વારા પીસવામાં આવેલું લોખંડનું મસલુ, તેમાંનું એક ટુકડો બચી ગયો, જે ભાલાની આકારનું હતું.
તદપ્યંબુનિધૌ ક્ષિપ્તં મત્સ્યો જગ્રાહ જાલિભિઃ । ઘાતિતસ્યોદરાત્તસ્ય લુબ્ધો જગ્રાહ તજ્જરાઃ
એ ટુકડો પણ દરિયામાં ફેંકાયો, એક માછલીએ તેને પકડી લીધો; માછલી માર્યા પછી, એ ટુકડો એક શિકારીએ તેના પેટમાંથી કાઢ્યો.
વિજ્ઞાતપરમાર્થોપિ ભગવાન્મધુસૂદનઃ । નૈચ્છત્તદન્યથા કર્ત્તું વિધિના યત્સમીહિતમ્
ભગવાન મધુસૂદને બધું સાચું જાણતાં છતાં, જે વિધિએ નક્કી કર્યું હતું, એ પ્રમાણે જ વર્ત્યા, બીજું કંઈ કર્યું નહીં.
દેવૈશ્ચ પ્રહિતો વાયુઃ પ્રણિપત્ત્યાહ કેશવમ્ । રહસ્યેવમહં દૂતઃ પ્રહિતો ભગવન્સુરૈઃ
દેવતાઓએ મોકલેલો વાયુ, કેશવ પાસે જઈ, નમન કરીને ગુપ્ત રીતે કહ્યું: 'હે ભગવાન, હું દેવોનો દૂત છું.'
વસ્વશ્વિમરુદાદિત્યરુદ્ર સાધ્યાદિભિસ્સહ । વિજ્ઞાપયતિ શક્રસ્ત્વાં તદિદં શ્રૂયતાં વિભો
વસુ, અશ્વિનીકુમાર, મરુત, આદિત્ય, રુદ્ર, સાધ્ય વગેરે સાથે ઇન્દ્રે તમને સંદેશ આપ્યો છે; હે પ્રભુ, એ સાંભળો.
ભારાવતરણાર્થાય વર્ષાણામધિકં શતમ્ । ભગવાનવતીર્ણોત્ર ત્રિદશૈસ્સહ ચોદિતઃ
ધરતીનો ભાર ઉતારવા માટે, ભગવાને દેવતાઓના ઉદ્દેશથી, અહીં સો વર્ષથી પણ વધુ સમય સુધી અવતાર લીધો હતો.
દુર્વૃત્તા નિહતા દૈત્યા ભુવો ભારોઽવતારિતઃ । ત્વયા મનાથાસ્ત્રિદશા ભવંતુ ત્રિદિવે સદા
દુષ્ટ દૈત્યોનો નાશ કરીને, પૃથ્વીનો ભાર તારી કૃપાથી ઉતરી ગયો છે; હવે દેવતાઓ અનાથ થયા છે, તેઓ હંમેશા સ્વર્ગમાં સુખથી વસે એવી મારી શુભેચ્છા છે.
તદતીતં જગન્નાથ વર્ષાણામધિકં શતમ્ । ઇદાનીં ગમ્યતાં સ્વર્ગો ભવતા યદિ રોચતે
હે જગન્નાથ, હવે તો સો વર્ષથી પણ વધારે સમય વીતી ગયો છે; જો તને મન ભાવે, તો હવે સ્વર્ગે જા.
દેવૈર્વિજ્ઞાપ્યતે દેવ તથાત્રૈવ રતિસ્તવ । તત્સ્થીયતાં યથાકાલમાસ્થેયમનુજીવિભિઃ
હે દેવ, દેવતાઓ તને વિનંતી કરે છે કે તું અહીં જેટલો સમય ઇચ્છે તેટલો રહી જા; તારા આશ્રિતો સાથે યોગ્ય રીતે અહીં નિવાસ કર.
શ્રીભગવાનુવાચ। યત્ત્વમાત્થાખિલં દૂત વેદ્મ્યેતદહમપ્યુત । પ્રારબ્ધ એવ હિ મયા યાદવાનાં પરિક્ષયઃ
શ્રીભગવાને કહ્યું: દૂત, તું જે કઈ કહ્યું તે બધું મને પણ ખબર છે; હું તો પહેલેથી જ યાદવોના વિનાશની શરૂઆત કરી દીધી છે.
ભુવો નાદ્યાપિ ભારોઽયં યાદવૈરનિબર્હિતૈઃ । અવતાર્ય કરોમ્યેતત્સપ્તરાત્રેણ સત્વરઃ
હજી પણ પૃથ્વીનો ભાર યાદવોના કારણે ઉતર્યો નથી; હવે હું સાત દિવસમાં જ ઝડપથી આ ભાર ઉતારી દઈશ.
યથા ગૃહીતમંભોધેર્દત્ત્વાહં દ્વારકાભુવમ્ । યાદવાનુપસંહૃત્ય યાસ્યામિ ત્રિદશાલયમ્
જેમ મેં દરિયાથી દ્વારકા લઇ જમીન પર સ્થાપી, એમ હવે યાદવોને વિદાય આપી, પછી હું દેવલોકે જઈશ.
મનુષ્યદેહમુત્સૃજ્ય સંકર્ષણસહાયવાન્ । પ્રાપ્ત એવાસ્મિ મંતવ્યો દેવેંદ્રે ણ તથાઽમરૈઃ
માણસનો શરીર છોડી, સંકર્ષણ સાથે હું દેવરાજે, એટલે કે ઇન્દ્રે, મને આવી ગયો એવો માનવો, બીજાં અમર દેવતાઓ નહીં.
જરાસંધાદયો યેઽન્યે નિહતા ભારહેતવઃ । ક્ષિતેસ્તેભ્યઃકુમારોઽપિ યદૂનાં નાપચીયતે
જરસંધ અને બીજા ઘણા પૃથ્વી પર ભાર બનનારાં માર્યા ગયા, છતાંયે યાદવોનું વંશ તો એક પણ બાળક જેટલું પણ ઓછું થયું નથી.
તદેતં સુમહાભારમવતાર્ય ક્ષિતેરહમ્ । યાસ્યામ્યમરલોકસ્ય પાલનાય બ્રવીહિ તાન્
હવે હું આ મોટો ભાર પૃથ્વી પરથી ઉતારીને અમરલોકની રક્ષા માટે ત્યાં જઇશ; તું તેમને આ વાત કહી દેજે.
શ્રીપરાશર ઉવાચ। ઇત્યુક્તો વાસુદેવેન દેવદૂતઃ પ્રણમ્ય તમ્ । મૈત્રેય દિવ્યયા ગત્યા દેવરાજાંતિકં યયૌ
શ્રીપરાશરે કહ્યું: જયારે વાસુદેવએ એમ કહ્યું, ત્યારે દેવદૂતએ તેમને વંદન કરીને, હે મૈત્રેય, દિવ્ય ગતિથી દેવરાજ પાસે ગયો.
ભગવાનપ્યથોત્પાતાન્દિવ્યભૌમાંતરિક્ષજાન્ । દદર્શ દ્વારકાપુર્ય્યાં વિનાશાય દિવાનિશમ્
ભગવાને પછી દિવસ-રાત દ્વારકામાં, પૃથ્વી પર અને આકાશમાં વિનાશના અદભુત સંકેતો જોયા.
તાન્દૃષ્ટ્વા યાદવાનાહ પશ્યધ્વમતિદારુણાન્ । મહોત્પાતાઞ્છમાયૈષાં પ્રભાસં યામ મા ચિરમ્
આ બધું જોઈને, તેમણે યાદવોને કહ્યું: 'આ બહુ ભયાનક અપશકુન જુઓ; તમારે કલ્યાણ માટે, હવે તરત જ પ્રભાસ જઇએ.'
શ્રીપરાશર ઉવાચ। એવમુક્તે તુ કૃષ્ણેન યાદવપ્રવરસ્તતઃ । મહાભાગવતઃ પ્રાહ પ્રણિપત્યોદ્ધવો હરિમ્
શ્રીપરાશરે કહ્યું: કૃષ્ણે આમ કહ્યું ત્યારે, યાદવોમાં શ્રેષ્ઠ અને મહાન ભક્ત ઉદ્ધવે હરિને વંદન કરીને કહ્યું.
ભગવન્યન્મયા કાર્યં તદાજ્ઞાપય સાંપ્રતમ્ । મન્યે કુલમિદં સર્વં ભગવાન્સંહરિષ્યતિ
હે ભગવાન, હવે મને શું કરવું તે આજ્ઞા આપો; મને તો લાગે છે કે ભગવાન આ આખું વંશ ટૂંક સમયમાં વિદાય કરશે.
નાશાયાસ્ય નિમિત્તાનિ કુલસ્યાચ્યુત લક્ષયે
હે અચ્યૂત, હું તો વંશના વિનાશના સંકેતો સ્પષ્ટ જોઈ રહ્યો છું.
શ્રીભગવાનુવાચ। ગચ્છ ત્વં દિવ્યયા ગત્યા મત્પ્રસાદસમુત્થયા । યદ્બદર્યાશ્રમં પુણ્યં ગંધમાદનપર્વતે । નરનારાયણસ્થાને તત્પવિત્રં મહીતલે
શ્રીભગવાને કહ્યું: તું મારી કૃપાથી પ્રાપ્ત દિવ્ય માર્ગે, ગંધમાદન પર્વત પર આવેલા પવિત્ર બદરી આશ્રમમાં જા, જ્યાં નર અને નારાયણ નિવાસ કરે છે.
મન્મના મત્પ્રસાદેન તત્ર સિદ્ધિમવાપ્સ્યસિ । અહં સ્વર્ગં ગમિષ્યામિ હ્યુપસંહૃત્ય વૈ કુલમ્
મારો સ્મરણ રાખીને અને મારી કૃપાથી તું ત્યાં સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરીશ; હું વંશને વિદાય આપી પછી સ્વર્ગે જઇશ.
દ્વારકાં ચ મયા ત્યક્તાં સમુદ્ર ઃ! પ્લાવયિષ્યતિ । મદ્વેશ્મ ચૈકં મુક્ત્વા તુ ભયાન્મત્તો જલાશયે । તત્ર સન્નિહિતશ્ચાહં ભક્તાનાં હિતકામ્યયા
જ્યારે હું દ્વારકા છોડીને જઇશ, ત્યારે, હે સમુદ્ર, તું આખી દ્વારકા ડૂબાડી દે; મારા ઘર સિવાય બધું પાણીમાં સમાઈ જાય, કારણ કે મારા ભયથી જળ ત્યાગ કરશે; ત્યાં હું મારા ભક્તોના કલ્યાણ માટે હાજર રહીશ.
શ્રીપરાશર ઉવાચ। ઇત્યુક્તઃ પ્રણિપત્યૈનં જગામાશુ તપોવનમ્ । નરનારાયણસ્થાનં કેશવેનાનુમોદિતઃ
શ્રી પરાશર કહે છે: આમ કહેતાં, તેણે તેમને વંદન કર્યું અને તરત જ તપોવન તરફ, નર અને નારાયણના નિવાસસ્થાન તરફ, કેશવની મંજૂરીથી રવાના થયો.
તતસ્તે યાદવાસ્સર્વે રથાનારુહ્ય શીઘ્રગાન્ । પ્રભાસં પ્રયયુસ્સાર્દ્ધં કૃષ્ણરામાદિભિર્દ્વિજ
પછી બધા યાદવોએ ઝડપથી દોડતાં રથોમાં ચઢીને કૃષ્ણ, રામ અને બીજાઓ સાથે પ્રભાસ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
પ્રભાસં સમનુપ્રાપ્તાઃ કુકુરાંધકવૃષ્ણયઃ । ચક્રુસ્તત્ર મહાપાનં વાસુદેવેન ચોદિતાઃ
પ્રભાસ પહોંચ્યા પછી, કુકુર, આંધક અને વૃષ્ણિએ, વાસુદેવના પ્રેરણે, ત્યાં ભારે દારૂ પીવાનું શરૂ કર્યું.
પિબતાં તત્ર ચૈતેષાં સંઘર્ષેણ પરસ્પરમ્ । અતિવાદેંધનો જજ્ઞે કલહાગ્નિઃ ક્ષયાવહઃ
ત્યાં તેઓ દારૂ પીતા હતા ત્યારે, એકબીજામાં ઝઘડો થયો; વધારે ગર્વથી બોલતાં બોલતાં ઝઘડાનો અગ્નિ પ્રગટ્યો, જે વિનાશ લાવ્યો.