ભર્તૃ બહુમહાગર્વાદ્રુણદ્ધ્યેનમથો શચી । તત્કથ્યતામલં ક્ષાન્ત્યા સત્વા હારયતિ દ્રુમમ્ ॥ ૫,૩૦.
પતિના ઘમંડને કારણે શચીએ એને રોક્યો છે; હવે ધીરજ પૂરતી થઈ, વૃક્ષને બળથી લઈ જવું જોઈએ.
કથ્યતાં ચ દ્રુતં ગત્વા પૌલોમ્યા વચનં મમ । સત્યભામા વદત્યેતદિતિગર્વોદ્ધતાક્ષરમ્ ॥ ૫,૩૦.
હવે તું જલદી જઈને પૌલોમીને મારા શબ્દો કહી દેજે: 'સત્યભામા આ રીતે ગર્વભેર બોલી છે.'
યદિ ત્વં દયિતા ભર્તુર્યદિ વશ્યઃ પતિસ્તવ । મદ્ભર્તુર્હરતો વૃક્ષં તત્કારય નિવારણમ્ ॥ ૫,૩૦.
જો તું પતિની પ્રિય છે અને પતિ તારા વશમાં છે, તો મારા પતિએ વૃક્ષ લઈ જાય એ રોકી બતાવ.
જાનામિ તે પતિં શક્રં જાનામિ ત્રિદશેશ્વરમ્ । પારિજાતં તથાપ્યેનં માનુષી હારયામિ તે ॥ ૫,૩૦.
મને ખબર છે કે તારો પતિ શક્ર છે, દેવતાઓનો રાજા છે; છતાં, તું દેવ હોય અને હું માનવી, તો પણ હું તારો પારિજાત વૃક્ષ લઈ જઈશ.
શ્રીપરાશર ઉવાચ ઇત્યુક્તા રક્ષિણો ગત્વા શચ્યાઃ પ્રોચુર્યથોદિતમ્ । શ્રુત્વા ચોત્સાહયામાસ શચી ચક્રં સુરાધિપમ્ ॥ ૫,૩૦.
શ્રી પરાશરે કહ્યું: એમ કહીને રક્ષકો ગયા અને શચીને જે કહ્યું હતું તે કહી દીધું; આ સાંભળીને શચીએ ચક્રધારી દેવરાજને ઉશ્કેર્યો.
તતઃસમસ્તદેવાનાં સૈન્યૈઃ પરિવૃતો હરિમ્ । પ્રયયૌ પારિજાતાર્થમિન્દ્રોયોદ્ધું દ્વિજોત્તમ ॥ ૫,૩૦.
પછી બધા દેવતાઓની સેના સાથે ઇન્દ્ર, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, પારિજાત માટે હરિ સાથે યુદ્ધ કરવા નીકળી પડ્યા.
તતઃ પરિઘનિસ્ત્રિંશગદાશૂલવરાયુધાઃ । બભૂવુસ્ત્રિદસાઃસજ્જાઃ શક્રે વજ્રકરે સ્થિતે ॥ ૫,૩૦.
પછી શક્ર, જે વજ્રધારી છે, તેની સાથે બધા દેવતાઓ લોખંડની ગદા, તલવાર, ગદા, શૂળ અને શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ ઊભા રહ્યા.
તતો નિરિક્ષ્ય ગોવિન્દો નાગરાજોપરિ સ્થિતમ્ । શક્રં દેવપરિવારં યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્ ॥ ૫,૩૦.
પછી ગોવિંદે, જે નાગરાજ પર ઊભેલા હતા, શક્ર અને દેવસમૂહને યુદ્ધ માટે તૈયાર જોઈને તેમને નિહાળ્યા.
ચકાર શઙ્ખનિર્ઘોષં દિશઃ શબ્દેન પૂરયન્ । મુમોચ શરસંઘાતાન્ સહસ્રાયુતશઃ શિતાન્ ॥ ૫,૩૦.
ત્યારે તેણે શંખનો ઘોંઘાટ કર્યો, જે અવાજથી દિશાઓ ગૂંજી ઉઠી, અને હજારો-લાખો તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવ્યા.
તતો દિશો નભશ્ચૈવ દૃષ્ટ્વા શરશતૈશ્ચિતમ્ । મુમુચુસ્ત્રિદશાઃસર્વે હ્યસ્ત્રશસ્ત્રામ્યનેકશઃ ॥ ૫,૩૦.
પછી દિશાઓ અને આકાશમાં સૈંકડો બાણોથી ભરાયેલા જોઈ, બધા દેવોએ પણ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો છોડ્યા.
એકૈકમસ્ત્રં શસ્ત્રં ચ દૈવૈર્મુક્તં સહસ્રશઃ । ચિચ્છેદ લીલયૈવેશો જગતાં મધુસૂદનઃ ॥ ૫,૩૦.
દેવતાઓએ હજારો અસ્ત્રો અને શસ્ત્રો ફેંક્યા, પણ જગતના ઈશ્વર, મધુસૂદને એ બધાને સરળતાથી તોડી નાખ્યા.
પાશં સલિલરાજસ્ય સમાકૃષ્યીરગાત્પુનઃ । ચકાર ખણ્ડશશ્ચઞ્ચ્વા બાલપન્નગદેહવત્ ॥ ૫,૩૦.
પાણીના રાજાનો પાશ પકડીને તેણે દૂર ફેંકી દીધો; અને પોતાના ચાંચથી, જાણે નાનકડો સાપ હોય એમ, તેને ટુકડે ટુકડે કરી નાખ્યો.
યમેન પ્રહિતં દણ્ડં ગદાવિક્ષેપખણ્ડિતમ્ । પૃથિવ્યાં પાતયામાસ ભગવાન્ દેવકીસુતઃ ॥ ૫,૩૦.
યમરાજે મોકલેલો દંડ, જે ગદાના ઘા થી તૂટી ગયો હતો, તેને ભગવાન દેવકીપુત્રે જમીન પર ફેંકી દીધો.
શિબિકાં ચ ધનેશસ્ય ચક્રેણ તિલશો વિભુઃ । ચકાર શૌરિરર્કં ચ દૃષૃદૃષ્ટહતૌજસમ્ ॥ ૫,૩૦.
મહાન શૌરીએ પોતાના ચક્રથી ધનના દેવની શિબિકાને રજકણ કરી નાખી, અને સૂર્યને પણ ઘા મારી તેની તેજસ્વિતા ઓછી કરી દીધી.
નીતોઽગ્નિઃ શીતતાં બાણૈર્દ્રાવિતા વસવો દિશઃ । ચક્રવિચ્છિન્નશુલાગ્રા રુદ્રા ભુવિ નિપાતિતાઃ ॥ ૫,૩૦.
અગ્નિને બાણોથી ઠંડો કરી દીધો, વસુઓ દિશાઓમાં ભાગી ગયા, અને રુદ્રો, જેમના શૂળના અગ્ર ભાગ ચક્રથી કપાઈ ગયા હતા, તેઓ જમીન પર પડી ગયા.
સાધ્યા વિશ્વેઽથ મરુતો ગન્ધર્વાશ્ચૈવ સા યકૈઃ । શાર્ઙ્ગિણા પ્રેરિતૈરસ્તા વ્યોમ્નિ શાલ્મલિતૂલવત્ ॥ ૫,૩૦.
સાધ્ય, વિશ્વે, મરૂત અને ગંધર્વો યક્ષો સાથે, શારંગધારીના બાણોથી આકાશમાં શાલમલીના રૂવાં જેવું ઉડી ગયા.
ગરુત્માનપિ તુણ્ડેન પક્ષાભ્યાં ચ નખાઙ્કુરૈઃ । ભક્ષયંસ્તાડયન્ દેવાન્ દારયંશ્ચ ચચાર વૈ ॥ ૫,૩૦.
ગરુડએ પોતાના ચાંચ, પાંખ અને નખોથી દેવતાઓને માર્યા, ફાડી નાખ્યા અને ખાઈ નાખ્યા.
તતઃ શતસહસ્રેણ દેવેન્દ્રમધુસૂદનૌ । પરસ્પરં વવર્ષાતે ધારાભિરિવ તોયદૌ ॥ ૫,૩૦.
પછી મધુસૂદન અને દેવરાજે એકબીજા પર લાખો ઘા વરસાવ્યા, જાણે મેઘો વરસાદની ધારા વરસાવે એમ.
ઐરાવતેન ગરુડો યુયુધે તત્ર સંકુલે । દેવૈઃ સમસ્તૈર્યુયુધે શક્રેણ ચ જનાર્દનઃ ॥ ૫,૩૦.
આ ઘમાસાન યુદ્ધમાં ગરુડએ ઐરાવત સાથે લડાઈ કરી, અને જનાર્દને શક્ર તથા બધા દેવતાઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
ભિન્નેષ્વશેષબાણેષુ શસ્ત્રેષ્વસ્ત્રેષુ ચ ત્વરન્ । જગ્રાહ વાસવો વજ્રં કૃષ્ણશ્ચક્રં સુદર્શનમ્ ॥ ૫,૩૦.
જ્યારે બધા બાણો, હથિયારો અને શસ્ત્રો ખૂટી ગયા, ત્યારે ઇન્દ્રે ઝડપથી વજ્ર ઉપાડ્યો અને કૃષ્ણે સુદર્શન ચક્ર હાથમાં લીધું.
તતો હાહાકૃતં સર્વં ત્રૈલોક્યં દ્વિજસત્તમ । વજ્રચક્રકરૌ દૃષ્ટ્વા દેવારાજજનાર્દનૌ ॥ ૫,૩૦.
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, ત્યારે ત્રણેય લોકમાં હાહાકાર મચી ગયો, કારણ કે દેવરાજ અને જનાર્દન વજ્ર અને ચક્ર ધારણ કરીને ઉભા હતા.
ક્ષિપ્તં વજ્રમથેન્દ્રેણ જગ્રાહ ભગવાન્હરિઃ । ન મુમોચ તદા ચક્રં શક્રં તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥ ૫,૩૦.
જ્યારે ઇન્દ્રે વજ્ર ફેંક્યો, ત્યારે ભગવાન હરિએ તેને પકડી લીધો; એ સમયે તેણે ચક્ર છોડ્યું નહીં અને શક્રને કહ્યું, 'તુ અહીં જ ઊભો રહેજે.'
પ્રણષ્ટવજ્રં દેવેન્દ્રં ગરુડક્ષતવાહનમ્ । સત્યભામાબ્રવીદ્વીરં પલાયનપરાયણમ્ ॥ ૫,૩૦.
વજ્ર વિના અને ઘાયલ ગરુડ પર સવાર એવા દેવરાજને ભાગવા તત્પર જોઈને, સત્યભામાએ એ વીરને કહ્યું.
ત્રૈલોક્યેશ ન તે યુક્તં શચીભર્તુઃ પલાયનમ્ । પારિજાતસ્રગાભોગા ત્વામુપસ્થાસ્યતે શચી ॥ ૫,૩૦.
'ત્રણેય લોકના સ્વામી, શચીપતિને ભાગવું યોગ્ય નથી; શચી તો પારિજાતની વણમાલા પહેરીને તારી પાસે આવશે.'
કીદૃશં દેવરાજ્યં તે પારિજાતસ્રગુજ્જ્વલામ્ । અપશ્યતો યથાપૂર્વં ગ્રણયાભ્યાગતાં શચીમ્ ॥ ૫,૩૦.
'તને જો શચી પહેલા જેવી દેખાતી નથી અને હવે તે તેજસ્વી પારિજાતમાળા પહેરીને આવે છે, તો આવી દેવરાજ્યની શું કિંમત?'
અલં શક્ર પ્રયાસેન ન વ્રીડાં ગન્તુમર્હસિ । નીયતાં પારિજાતોયં દેવાઃસંતુ ગતવ્યથાઃ ॥ ૫,૩૦.
'બસ, શક્ર, હવે વધુ પ્રયત્નની જરૂર નથી; તને શરમાવું નહીં જોઈએ. પારિજાત લઈ જવામાં આવે અને બધા દેવતાઓ નિરભય થાય.'
પરિગર્વાવલેપેન બહુમાનપુરઃસરમ્ । ન દદર્શ ગૃહં યાતામુપચારેણ માં શચી ॥ ૫,૩૦.
'ગર્વ અને અહંકારથી ભરેલી, અને પોતાને વધારે માનતી શચીએ, જ્યારે હું ઘરમાં આવી, ત્યારે મારી તરફ જોયું પણ નહીં, કે કોઈ સન્માન આપ્યું.'
સ્ત્રીત્વાદગુરુચિત્તાહં સ્વભર્તૃશ્લાઘનાપરા । તતઃ કૃતવતી શક્ર ભવતા સહ વિગ્રહમ્ ॥ ૫,૩૦.
'સ્ત્રીત્વને લીધે મારું મન અસ્થિર હતું અને હું મારા પતિની જ પ્રશંસા કરવા તત્પર હતી; તેથી, શક્ર, હું તારા સાથે વિવાદમાં ઉતરી.'
તદલં પારિજાતેન પરસ્વેન હૃતેન મે । રૂપેણ ગર્વિતા સા તુ ભર્ત્રા કા સ્ત્રી ન ગર્વિતા ॥ ૫,૩૦.
'હવે પારિજાતની જરૂર નથી, જે બીજાએ લઈ ગયો છે. તે પોતાની સુંદરતાનો ગર્વ કરે છે, પણ પતિના ગૌરવથી કઈ સ્ત્રી ગર્વ કરતી નથી?'
શ્રીપરાશર ઉવાચ ઇત્યુક્તો વૈ નિવવૃતે દેવરાજસ્તયા દ્વિજ । પ્રાહ ચૈનામલં ચણ્ડિ સખ્યુઃ ખેદોક્તિવિસ્તરૈઃ ॥ ૫,૩૦.
શ્રી પરાશરે કહ્યું: આમ કહીને, દેવરાજ એના કહેવા પર પાછો ફર્યો, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, અને તેણે કહ્યું, 'બસ, ચંડિ, હવે તારા સખીની નિંદા પૂરતી છે.'