પીતનીલામ્બરધરૌ તૌ દૃષ્ટ્વાતિમનોહરૌ । સ તર્કયામાસ તદા ભુવં દેવાવુપાગતૌ ।। ૫-૧૯-
પીળા અને નીલા કપડા પહેરેલા, ખૂબ જ આકર્ષક એવા એ બંનેને જોઈને, તેણે એ સમયે વિચાર્યું કે આ તો જરૂર દેવતાઓ ધરતી પર આવ્યા છે.
વિકાશિમુખપદ્માભ્યાં તાભ્યાં પુષ્પાણિ યાચિતઃ । ભુવં વિષ્ટભ્ય હસ્તાભ્યાં પસ્પર્શ શિરસા મહીમ્ ।। ૫-૧૯-
એ બંનેના કમળ જેવા ખિલેલા ચહેરા જોઈને, જ્યારે તેમણે ફૂલ માંગ્યાં, ત્યારે તેણે હાથથી જમીન ટેકવી અને માથું ઝુકાવી ધરાને સ્પર્શ કરી.
પ્રસાદપરમૌ નાથૌ મમ ગેહમુપાગતૌ । ધન્યોઽહમર્જ્જયિષ્યામીત્યાહ તૌ માલ્યજીવકઃ ।। ૫-૧૯-
માલાવાળાએ એ બંનેને કહ્યું: 'કૃપાળુ સ્વામીઓ મારા ઘરમાં આવ્યા છે, હું ધન્ય છું—હવે મને સુખ-સમૃદ્ધિ મળશે.'
તતઃ પ્રહ્ટશ્ટવદનસ્તયોઃ પુષ્પાણિ કામતઃ । ચારૂણ્યેતાન્યથૈતાનિ પ્રદદૌ સ વિલોભયન ।। ૫-૧૯-
પછી, આનંદિત ચહેરા સાથે, તેણે મનગમતાં સુંદર અને બીજા પણ ઘણાં ફૂલ ખુશીથી તેમને આપી દીધાં.
પુનઃ પુનઃ પ્રણમ્યાસૌ માલાકારૌ નરોત્તમૌ । દદૌ પુષ્પાણિ ચારૂણિ ગન્ધવન્ત્યમલાનિ ચ ।। ૫-૧૯-
એ માલાવાળો વારંવાર નમન કરીને, એ શ્રેષ્ઠ પુરુષોને સુંદર, સુગંધિત અને નિષ્કળંક ફૂલ આપતો રહ્યો.
માલાકારાય કૃષ્ણોઽપિ પ્રસન્નઃ પ્રદદૌ વરાન । શ્રીસ્ત્વાં મતૂસંશ્રયા ભદ્ર! ન કદાચિત્ પ્રહાસ્તયિ ।। ૫-૧૯-
કૃષ્ણે પ્રસન્ન થઈને એ માલાવાળાને આશીર્વાદ આપ્યા: 'હે ભદ્ર, જયાં સુધી તું મારું શરણ લે છે, ત્યાં સુધી તારી પાસે લક્ષ્મી ક્યારેય છોડીને નહીં જાય.'
બલહાનિર્ન તે સૌમ્ય! ધનહાનિસ્થથૈવ ચ । યાવદ્દિનાનિ તાવજ્વ ન નશિષ્યતિ સન્તતિઃ ।। ૫-૧૯-
'હે સૌમ્ય, તને ક્યારેય બળની કે ધનની હાનિ નહીં થાય; અને જેટલા દિવસ તું જીવશે, તારી વંશ પરંપરા અખંડિત રહેશે.'
બુક્ત્વા ચ વિપુલાન્ ભોગાંસ્તમન્તે મતૂપ્રસાદજમ્ । મમાનુસ્મરણાં પ્રાપ્ય દિવ્યં લોકમવાપ્સ્યસિ ।। ૫-૧૯-
'તને વિશાળ સુખો મળ્યા પછી, અંતે મારા આશીર્વાદથી મારી સ્મૃતિ પ્રાપ્ત કરીને તું દિવ્ય લોકમાં પહોંચશે.'
ધર્મ્મે મનશ્વ તે ભદ્ર!સર્વ્વકાલં ભવિષ્યતિ । યુષ્મત્સન્તતિજાતાનાં દીર્ઘમાયુર્ભવિષ્યતિ ।। ૫-૧૯-
'હે ભદ્ર, તારો મન હંમેશા ધર્મમાં રહે; અને તારા વંશજોને દરેક સમયે દીર્ઘ આયુષ્ય મળશે.'
નોપસર્ગાદિકં દોષં યુષ્મત્સન્તતિસમ્ભવઃ । સમ્પ્રાપ્સ્યતિ મહાભાગ!યાવત્ સૂર્ય્યો ધરિષ્યતિ ।। ૫-૧૯-
'હે મહાભાગ્યશાળી, તારા વંશમાં જન્મેલા કોઈને પણ, જ્યાં સુધી સૂર્ય છે, ત્યાં સુધી ક્યારેય કોઈ દુઃખ કે દોષ લાગશે નહીં.'
ઇતુક્ત્વા તદૂગૃહાત્ કૃષ્ણો બલદેવસહાયવાન્ । નિર્જ્જગામ મુનિશ્વેષ્ઠ! માલાકારેણ પૂજિતઃ ।। ૫-૧૯-
આ રીતે કહીને, બલરામ સાથે કૃષ્ણ, એ માલાવાળાની પૂજા મેળવીને, એ સ્થાનેથી વિદાય થયો, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ!
શ્રીપરાશર ઉવાચ। રાજમાર્ગે તતઃ કૃષ્ણસ્સાનુલેપનભાજનામ્ । દદર્શ કુબ્જામાયાંતીં નવયૌવનગોચરામ્
શ્રી પરાશરે કહ્યું: પછી, રાજમાર્ગ પર કૃષ્ણે નવયૌવનથી ઉજ્જવળ, સુગંધિત દ્રવ્યના વાસણો લઈ આવતી કુબ્જાને જોઈ.
તામાહ લલિતં કૃષ્ણઃ કસ્યેદમનુલેપનમ્ । ભવત્યા નીયતે સત્યં વદેંદીવરલોચને
કૃષ્ણે તેને મીઠા શબ્દોમાં પૂછ્યું: 'હે કમળનેત્ર, આ સુગંધિત દ્રવ્ય તું કોના માટે લઈ જઈ રહી છે? સાચું કહેજે.'
સકામેનેવ સા પ્રોક્તા સાનુરાગા હરિં પ્રતિ । પ્રાહ સા લલિતં કુબ્જા તદ્દર્શનબલાત્કૃતા
કુબ્જા, હરિ માટે પ્રેમથી ભરેલી અને તેને જોઈને મોહિત થઈ, મીઠા શબ્દોમાં જવાબ આપી.
કાંત કસ્માન્ન જાનાસિ કંસેન વિનિયોજિતામ્ । નૈકવક્રેતિ વિખ્યાતામનુલેપનકર્મણિ
'પ્રિય, તને ખબર નથી? હું કન્સ દ્વારા નિમણૂક કરાઈ છું, અને ત્રિવક્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ છું, સુગંધિત દ્રવ્ય બનાવવાનું કામ કરું છું.'
નાન્યપિષ્ટં હિ કંસસ્ય પ્રીતયે હ્યનુલેપનમ્ । ભવામ્યહમતીવાસ્ય પ્રસાદધનભાજનમ્
'કન્સને પોતાના આનંદ માટે બીજું કોઈ દ્રવ્ય પસંદ નથી; હું તો તેની કૃપાથી ધન અને સન્માન મેળવતી મુખ્ય વ્યક્તિ છું.'
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ। સુગંધમેતદ્રા જાર્હં રુચિરં રુચિરાનને । આવયોર્ગાત્ર સદૃશં દીયતામનુલેપનમ્
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: 'આ દ્રવ્ય ખૂબ સુગંધિત અને યોગ્ય છે, હે સુંદર ચહેરાવાળી. અમારે બંનેના શરીર માટે યોગ્ય દ્રવ્ય આપ.'
શ્રીપરાશર ઉવાચ। શ્રુત્વૈતદાહ સા કુબ્જા ગૃહ્યતામિતિ સાદરમ્ । અનુલેપનં ચ પ્રદદૌ ગાત્રયોગ્યમથોભયોઃ
શ્રી પરાશરે કહ્યું: આ સાંભળીને, કુબ્જાએ આદરપૂર્વક કહ્યું: 'લઈ જાવ,' અને બંનેના શરીર માટે યોગ્ય દ્રવ્ય આપી દીધું.
ભક્તિચ્છેદાનુલિપ્તાંગૌ તતસ્તૌ પુરુષર્ષભૌ । સેંદ્ર ચાપૌ વ્યરાજેતાં સિતકૃષ્ણાવિવાંબુદૌ
પછી ભક્તિની ધૂળથી લપેટાયેલા એ બે પુરુષશ્રેષ્ઠો, એક સફેદ અને એક કાળો ધનુષ ધારણ કરીને, આકાશમાં બે વાદળો જેમ તેજસ્વી દેખાતા હતા.
તતસ્તાં ચુબુકે શૌરિરુલ્લાપન વિધાનવિત્ । ઉત્પાટ્ય તોલયામાસ દ્વ્યંગુલેનાગ્રપાણિના
પછી શૌરીએ, જે સારવારની કળામાં નિપુણ હતો, તેણીના ચહેરા પર હાથ મૂકીને, બે આંગળીઓથી ધીમે ધીમે ચીન ઉપાડી અને હલાવી.
ચકર્ષ પદ્ભ્યાં ચ તદા ઋજુત્વં કેશવોઽનયત્ । તતસ્સા ઋજુતાં પ્રાપ્તા યોષિતામભવદ્વરા
પછી કેશવે પોતાના પગથી તેણીને સીધી ઊભી કરી, તેને યોગ્ય આકાર આપ્યો; આમ તે સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને સુંદર બની.
વિલાસલલિતં પ્રાહ પ્રેમગર્ભભરાલસમ્ । વસ્ત્રે પ્રગૃહ્ય ગોવિંદં મમ ગેહં વ્રજેતિ વૈ
પ્રેમથી ભરેલી, રમૂજી અને લાજવાબ અદાથી, તેણીએ ગોવિંદના વસ્ત્ર પકડીને કહ્યું: 'મારા ઘેર આવો.'
એવમુક્તસ્તયા શૌરી રામસ્યાલોક્ય ચાનનમ્ । પ્રહસ્ય કુબ્જાં તામાહ નૈકવક્રામનિંદિતામ્
એવી રીતે તેણી દ્વારા બોલાવવામાં આવ્યા પછી, શૌરીએ રામનું મુખ જોઈને હસતાં કૂબજાને કહ્યું, જે હવે વાંકડી રહી નહોતી કે નિંદનીય રહી નહોતી.
આયાસ્યે ભવતીગેહમિતિ તાં પ્રહસન્હરિઃ । વિસસર્જ જહાસોચ્ચૈ રામસ્યાલોક્ય ચાનનમ્
હરિએ હસતાં કહ્યું: 'હું તારા ઘેર આવીશ,' અને પછી રામનું મુખ જોઈને ઉંચે અવાજે હસતાં તેણીને વિદાય આપી.
ભક્તિભેદાનુલિપ્તાંગૌ નીલપીતાંબરૌ તુ તૌ । ધનુશ્શાલાં તતો યાતૌ ચિત્રમાલ્યોપશોભિતૌ
ભક્તિની ધૂળથી લપેટાયેલા, નીલા અને પીળા વસ્ત્ર પહેરેલા એ બે જણ સુંદર માળાઓથી શોભાયમાન થઈ ધનુષશાળામાં ગયા.
આયાગં તદ્ધનૂરત્નં તાભ્યાં પૃષ્ટૈસ્તુ રક્ષિભિઃ । આખ્યાતે સહસા કૃષ્ણો ગૃહીત્વા પૂરયદ્ધનુઃ
પછી રક્ષકોએ જ્યારે એ બેને અમૂલ્ય ધનુષ વિશે પૂછ્યું, ત્યારે કૃષ્ણે તરત જ એ ધનુષ પકડીને તેને તાણવાનું શરૂ કર્યું.
તતઃ પૂરયતા તેન ભજ્યમાનં બલાદ્ધનુઃ । ચકાર સુમહચ્છબ્દં મથુરા યેન પૂરિતા
પછી જ્યારે તેણે જોરથી ધનુષ તાણ્યું, ત્યારે એ તૂટી ગયું અને એટલો મોટો અવાજ થયો કે આખી મથુરા ગૂંજી ઉઠી.
અનુયુક્તૌ તતસ્તૌ તુ ભગ્ને ધનુષિ રક્ષિભિઃ । રક્ષિસૈન્યં નિહત્યોભૌ નિષ્ક્રાંતૌ કાર્મુકાલયાત્
પછી ધનુષ તૂટી ગયા પછી, રક્ષકોએ એ બંનેને રોક્યાં; બંનેએ રક્ષકોને હરાવીને ધનુષશાળામાંથી બહાર નીકળી ગયા.
અક્રૂરાગમવૃત્તાંતમુપલભ્ય મહદ્ધનુઃ । ભગ્નં શ્રુત્વા ચ કંસોઽપિ પ્રાહ ચાણૂરમુષ્ટિકૌ
અક્રૂરના આગમન અને મોટું ધનુષ તૂટી ગયાનું જાણીને, કંસએ ચાણૂર અને મુષ્ટિકાને બોલાવ્યા.
કંસ ઉવાચ। ગોપાલદારકૌ પ્રાપ્તૌ ભવદ્ભ્યાં તુ મમાગ્રતઃ । મલ્લયુદ્ધેન હંતવ્યૌ મમ પ્રાણહરૌ હિ તૌ
કંસે કહ્યું: 'ગોપાળના છોકરાઓ મારા સામે આવ્યા છે; તમારે મલ્લયુદ્ધમાં તેમને મારી નાખવા જોઈએ, કેમ કે એ બંને મારા જીવને જોખમ છે.'