યથા ચ માહિષં સર્પિર્દધિચાપ્યુપહાર્ય વૈ । ગોપાસ્સમાનયંત્વાશુ તથા વાચ્યાસ્ત્વયા ચ તે
જેમ મહિષ માટે ઘી અને દહીં તરત લાવવામાં આવે છે, એમ તારે પણ તારા લોકો ને કહેજે કે ગોપિયોને તરત લાવે.
શ્રીપરાશર ઉવાચ। ઇત્યાજ્ઞપ્તસ્તદાઽક્રૂરો મહાભાગવતો દ્વિજ । પ્રીતિમાનભવત્કૃષ્ણં શ્વો દ્રક્ષ્યામીતિ સત્વરઃ
શ્રી પરાશરે કહ્યું: એમ આદેશ મળતાં જ અક્રૂર, જે મહાન ભક્ત અને દ્વિજ હતા, કૃષ્ણને આવતીકાલે જોવા મળશે એ આનંદથી ઉત્સાહિત થયા.
તથેત્યુક્ત્વા ચ રાજાનં રથમારુહ્ય શોભનમ્ । નિશ્ચક્રામ તતઃ પુર્ય્યા મથુરાયા મધુપ્રિયઃ
'જેમ તું કહ્યો તેમ' કહીને, તેણે રાજાને વિદાય આપી, સુંદર રથમાં બેસી, મધુપ્રિય મથુરા નગરીમાંથી બહાર નીકળી પડ્યો.
શ્રીપરાશર ઉવાચ । કેશી ચાપિ બલોદગ્રઃ કંસદૂતઃ પ્રચોદિતઃ । કૃષ્ણસ્ય નિધનાકાંક્ષી વૃંદાવનમુપાગમત્
શ્રી પરાશરે કહ્યું: પછી બળવાન કેશી, કંસનો દૂત બની, કૃષ્ણના વિનાશની ઈચ્છા રાખી, વ્રિંદાવન પહોંચ્યો.
સ ખુરક્ષતભૂપૃષ્ઠસ્સટાક્ષેપધુતાંબુદઃ । દ્રુતવિક્રાંતચંદ્રાર્કમાર્ગો ગોપાનુપાદ્રવત્
એના ખુરથી જમીન છિદ્રાયેલી, પૂંછડીના ઝાટકાથી વાદળો ઉડતા, ચાંદ્ર-સૂર્યના માર્ગે દોડતો, એ ગોપિયાઓ પર તૂટી પડ્યો.
તસ્ય હેષિતશબ્દેન ગોપાલા દૈત્યવાજિનઃ । ગોપ્યશ્ચ ભયસંવિગ્ના ગોવિંદં શરણં યયુઃ
એના હિંચકારા અવાજથી ગોપાલો અને દૈત્ય ઘોડાના સંભાળનાર, તેમજ ડરી ગયેલી ગોપીઓ, બધા ગોવિંદ પાસે આશરો લેવા દોડી ગયા.
ત્રાહિત્રાહીતિ ગોવિંદઃ શ્રુત્વા તેષાં તતો વચઃ । સતોયજલદધ્વાનગંભીરમિદમુક્તવાન્
'બચાવો, બચાવો' એમની બૂમો સાંભળી, ગોવિંદે મેઘઘનના ગાંભીર્ય જેવી અવાજે એમને કહ્યું.
અલં ત્રાસેન ગોપાલાઃ કેશિનઃ કિં ભયાતુરૈઃ । ભવદ્ભિર્ગોપજાતીયૈર્વીરવીર્યં વિલોપ્યતે
હવે ડરવાનું પૂરતું થયું, હે ગોપાલો! કેશીથી એટલું ડરવાનું શું છે? ગોપ જાતિના તમે, ડરવાથી તો વીરતા નાશ પામે છે.
કિમનેનાલ્પસારેણ હેષિતાટોપકારિણા । દૈતેયબલવાહ્યેન વલ્ગતા દુષ્ટવાજિના
આ તુચ્છ ઘોડામાં એવું શું છે, જેનું હિંચકારું ફક્ત ડર જ ફેલાવે છે? દૈત્યશક્તિથી ચાલતો, દુષ્ટ ઘોડો ફક્ત ફાંફા મારતો જ છે.
એહ્યેહિ દુષ્ટ કૃષ્ણોઽહં પૂષ્ણસ્ત્વિવ પિનાકધૃત્ । પાતયિષ્યામિ દશનાન્વદનાદખિલાંસ્તવ
આ, આવ દુષ્ટ! હું કૃષ્ણ છું, પૂષણ માટે જેમ પિનાકધારી હતો એમ. હવે હું તારા બધા દાંત તારા મોઢામાંથી તોડી નાખીશ.
ઇત્યુક્ત્વાઽસ્ફોટ્ય ગોવિંદઃ કેશિનસ્સંમુખં યયૌ । વિવૃતાસ્યશ્ચ સોપ્યેનં દૈતેયાશ્વ ઉપાદ્રવત્
આ રીતે બોલી અને તાળી વગાડી, ગોવિંદ કેશી સામે આગળ વધ્યો; તો દૈત્ય ઘોડો મોઢું ઊંડું ખોલી એની સામે દોડ્યો.
બાહુમાભોગિનં કૃત્વા મુખે તસ્ય જનાર્દનઃ । પ્રવેશયામાસ તદા કેશિનો દુષ્ટવાજિનઃ
જાનાર્દને પોતાનો હાથ સાપ જેવો વાળી, એ દુષ્ટ ઘોડા કેશીના મોઢામાં નાખી દીધો.
કેશિનો વદનં તેન વિશતા કૃષ્ણબાહુના । શાતિતા દશનાઃ પેતુઃ સિતાબ્ભ્રાવયવા ઇવ
કૃષ્ણનો હાથ કેશીના મોઢામાં ગયો ત્યારે, એના દાંત તૂટી પડ્યા અને સફેદ વાદળના ટુકડાં જેવાં નીચે ખસી ગયા.
કૃષ્ણસ્ય વવૃધે બાહુઃ કેશિદેહગતો દ્વિજ । વિનાશાય યથા વ્યાધિરાસંભૂતેરુપેક્ષિતઃ
કૃષ્ણનો હાથ કેશીના શરીરમાં ગયો ત્યારે, એમાં બળ વધતું ગયું, જેમ અવગણેલી બીમારી વધે છે, હે દ્વિજ.
વિપાટિતોષ્ઠો બહુલં સફેનં રુધિરં વમન્ । સોક્ષિણી વિવૃતે ચક્રે વિશિષ્ટે મુક્તબંધને
એના હોઠ ફાટી ગયા, અને એએ ઘણું લોહી અને ફીણ ઉગારી દીધું; એની આંખો ઉલટી ગઈ અને મોઢું ખુલ્લું રહી ગયું.
જઘાન ધરણીં પાદૈશ્શકૃન્મૂત્રં સમુત્સૃજન્ । સ્વેદાર્દ્ર ગાત્રશ્શાંતશ્ચ નિર્યત્નસ્સોઽભવત્તદા
એ જમીન પર પડી ગયો, પગથી માટી પર વિસર્જન કર્યું; આખું શરીર પસીનાથી ભીંજાઈ ગયું, થાકી ને નિષ્શક્ત બની ગયો.
વ્યાદિતાસ્યમહારંધ્રસ્સોઽસુરઃ કૃષ્ણબાહુના । નિપાતિતો દ્વિધા ભૂમૌ વૈદ્યુતેન યથા દ્રુમઃ
એ અસુરનું મોટું મોઢું અને ખાડો ખુલ્લું હતું, કૃષ્ણે પોતાના હાથથી એને જમીન પર ફાડી નાખ્યો, વીજળી પડવાથી વૃક્ષ બે ભાગ થાય એમ.
દ્વિપાદે પૃષ્ઠપુચ્છાર્દ્ધે શ્રવણૈકાક્ષિનાસિકે । કેશિનસ્તે દ્વિધા ભૂતે શકલે દ્વે વિરેજતુઃ
ઘોડાના બે પગ, પીઠ અને પૂંછડાનું અડધું, એક કાન, એક આંખ અને એક નાકનું છિદ્ર—જ્યારે એ બે ભાગ થયો, ત્યારે એના બંને ભાગ ચમકી ઉઠ્યા.
હત્વા તુ કેશિનં કૃષ્ણો ગોપલૈર્મુદિતૈર્વૃતઃ । અનાયસ્તતનુસ્સ્વસ્થો હસંસ્તત્રૈવ તસ્થિવાન્
કૃષ્ણે કેશીને મારીને, આનંદિત ગોપાળો વચ્ચે, નિરાંતે, હસતા હસતા, આરામથી ઊભો રહ્યો.
તતો ગોપ્યશ્ચ ગોપાશ્ચ હતે કેશિનિ વિસ્મિતાઃ । તુષ્ટુવુઃ પુંડરીકાક્ષમનુરાગમનોરમમ્
પછી ગોપીઓ અને ગોપાળોએ, કેશી મારાયો એ જોઈને, આશ્ચર્યથી કમળનેત્રવાળાની, પ્રેમથી ભરપૂર, સ્તુતિ કરી.
અથાહાંતર્હિતો વિપ્ર નારદો જલદે સ્થિતઃ । કેશિનં નિહતં દૃષ્ટ્વા હર્ષનિર્ભરમાનસઃ
પછી હું, હે મુનિ, નારદ, વાદળોમાં છુપાઈને ઊભો હતો, અને કેશી મારાયો એ જોઈને મારું મન આનંદથી ભરાઈ ગયું.
સાધુસાધુ જગન્નાથ લીલયૈવ યદચ્યુત । નિહતોઽયં ત્વયા કેશી ક્લેશદસ્ત્રિદિવૌકસામ્
શાબાશ, શાબાશ, જગન્નાથ! તું માત્ર રમતમાં જ, અચ્યૂત, દેવોને દુઃખ આપનાર કેશીને મારી નાખ્યો.
યુદ્ધોત્સુકોહમત્યર્થં નરવાજિમહાહવમ્ । અભૂતપૂર્વમન્યત્ર દ્રષ્ટું સ્વર્ગાદિહાગતઃ
મારે યુદ્ધ જોવા ખૂબ ઇચ્છા હતી, એટલે હું સ્વર્ગમાંથી અહીં આવ્યો, માણસો અને ઘોડાનો આવો અદભૂત યુદ્ધ ક્યાંય જોયું નહોતું.
કર્માણ્યઽત્રાવતારે તે કૃતાનિ મધુસૂદન । યાનિ તૈર્વિસ્મિતં ચેતસ્તોષમેતેન મે ગતમ્
મધુના વિધ્વંસક, તારા અવતારમાં કરેલા કાર્યો જોઈને મારું મન આશ્ચર્ય અને સંતોષથી ભરાઈ ગયું છે.
તુરંગસ્યાસ્ય શક્રોપિ કૃષ્ણ દેવાશ્ચ બિભ્યતિ । ધુતકેસરજાલસ્ય હ્રેષતોઽભ્રાવલોકિનઃ
કૃષ્ણ, આ ઘોડાને જોઈને, એ વાદળ તરફ જોઈને ડોકા હલાવતો અને હિંસક અવાજ કરતો, તો ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ પણ ડરી ગયા હતા.
યસ્માત્ત્વયૈષ દુષ્ટાત્મા હતઃ કેશી જનાર્દન । તસ્માત્કેશવનામ્ના ત્વં લોકે ખ્યાતો ભવિષ્યસિ
જનાર્દન, તું આ દુષ્ટ કેશીને મારી નાખ્યો છે, તેથી દુનિયામાં તું 'કેશવ' નામથી પ્રસિદ્ધ થશો.
સ્વસ્ત્યસ્તુ તે ગમિષ્યામિ કંસયુદ્ધેઽધુના પુનઃ । પરશ્વોઽહં સમેષ્યામિ ત્વયા કેશિનિષૂદન
તને શુભકામનાઓ; હવે હું જાઉં છું, કાંસાના યુદ્ધમાં ફરી આવીશ; કાલે હું તને ફરી મળવા આવીશ, કેશી વિધ્વંસક.
ઉગ્રસેનસુતે કંસે સાનુગે વિનિપાતિતે । ભારાવતારકર્ત્તા ત્વં પૃથિવ્યા પૃથિવીધર
જ્યારે ઉગ્રસેનપુત્ર કાંસો અને એના સાથીઓ મારાયા પછી, પૃથ્વીનો ભાર ઉતારનાર તું જ પૃથ્વીધારક બનશે.
તત્રાનેકપ્રકારાણિ યુદ્ધાનિ પૃથિવીક્ષિતામ્ । દ્રષ્ટવ્યાનિ મયા યુષ્મત્પ્રણીતાનિ જનાર્દન
ત્યાં અનેક પ્રકારના અદભૂત યુદ્ધો થશે, જનાર્દન, જે તું નેતૃત્વ કરશે, અને એ બધું મને જોવા મળશે.
સોઽહં યાસ્યામિ ગોવિંદ દેવકાર્યં મહત્કૃતમ્ । ત્વયૈવ વિદિતં સર્વં સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ વ્રજામ્યહમ્
હવે હું જાઉં છું, ગોવિંદ; દેવતાઓનું મોટું કાર્ય તારા દ્વારા પૂર્ણ થયું છે. તને બધું જ ખબર છે; તને શુભકામનાઓ, હું વિદાય લઉં છું.