શયનસમીપે મમોરણકદ્વયં પુત્રભૂતં નાપનેયમ્
"મારા પથારી પાસે મારા બે દૂધિયા વાછરડા છે, જે મને પુત્ર જેવા પ્રિય છે, તેમને કોઈએ દૂર ન કરવું."
ભવાંશ્ચ મયા ન નગ્નો દ્ર ષ્ટવ્યઃ
"અને તું ક્યારેય મને નગ્ન દેખાવું નહિ."
ઘૃતમાત્રં ચ મમાહાર ઇતિ
"મારે માત્ર ઘી જ ખાવું છે."
એવમેવેતિ ભૂપતિરપ્યાહ
"જેમ તું કહે તેમ જ થશે," એમ રાજાએ કહ્યું.
તયા સહ સ ચાવનિપતિરલકયાં ચૈત્રરથાદિવનેષ્વમલપદ્મખંડેષુ માનસાદિસરસ્સ્વતિરમણીયેષુ રમમાણ એકષષ્ટિવર્ષાણ્યનુદિનપ્રવર્દ્ધમાનપ્રમોદોઽનયત્
પછી રાજાએ ઉર્વશી સાથે અલકાનગરીમાં, ચૈત્રરથ અને બીજા વનોમાં, શુદ્ધ કમળના બાગોમાં અને માનસ સરોવર જેવા સુંદર તળાવોમાં, રોજ વધતા આનંદ સાથે સાઠ વર્ષ વિતાવ્યા.
ઉર્વશી ચ તદુપભોગાત્પ્રતિદિનપ્રવર્દ્ધમાનાનુરાગા અમરલોકવાસેઽપિ ન સ્પૃહાં ચકાર
ઉર્વશી પણ રોજ પુરૂરવાના સાથથી વધુ પ્રેમથી ભરાઈ ગઈ અને અમરલોકમાં રહેતી હોવા છતાં, ત્યાં જવાની કોઈ ઈચ્છા રહી નહોતી.
વિના ચોર્વશ્યા સુરલોકોઽપ્સરસાં સિદ્ધગંધર્વાણાં ચ નાતિરમણીયોઽભવત્
ઉર્વશી વિના, દેવલોક અપ્સરાઓ, સિદ્ધો અને ગંધર્વો માટે પણ ખાસ આનંદદાયક રહ્યો નહોતો.
તતશ્ચોર્વશી પુરૂરવસોસ્સમયવિદ્વિશ્વાવસુર્ગંધર્વસમવેતો નિશિ શયનાભ્યાશાદેકમુરણકં જહાર
પછી ઉર્વશીએ, પુરૂરવા સાથે કરેલા વચનને અવગણીને, વિશ્વાવસુ અને ગંધર્વો સાથે મળીને, રાત્રે પથારી પાસેના એક વાછરડાને લઈ ગઈ.
તસ્યાકાશો! નીયમાનસ્યોર્વશી શબ્દમશૃણોત્
જ્યારે તેને લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો, ત્યારે ઉર્વશીએ એ અવાજ સાંભળ્યો, આકાશ!
એવમુવાચ ચ મમાનાથાયાઃ પુત્રઃ કેનાપહ્રિયતે કં શરણમુપયામીતિ
તેણીએ કહ્યું: 'મારો દીકરો, જે બેધારી છે, કોઈક તેને લઈ જાય છે; હવે હું કોને આશરો માંગુ?'
તદાકર્ણ્ય રાજા માં નગ્નં દેવી વીક્ષ્યતીતિ ન યયૌ
આ સાંભળી રાજાએ વિચાર્યું, 'રાણી મને ઉઘાડી જોઈ જશે,' એટલે તે ગયો નહીં.
અથાન્યમપ્યુરણકમાદાય ગંધર્વા યયુઃ
પછી ગંધર્વોએ બીજું ઢોલ લીધો અને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
તસ્યાપ્યપહ્રિયમાણસ્યાકર્ણ્ય શબ્દમાકાશો! પુનરપ્યનાથાસ્મ્યહમભર્તૃકા કાપુરુષા શ્રયેત્યાર્ત્તરાવિણી બભૂવ
જ્યારે તેને પણ લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો, ત્યારે એ અવાજ સાંભળી, ઉર્વશીએ ફરીથી દુઃખથી બોલી: 'હું બેધારી છું, પતિ વિહોણી છું, અપૂરૂષાર્થવાળાઓમાં આશરો શોધું છું,' અને તેનું રડવું વધુ જ દુઃખદ બની ગયું.
રાજાપ્યમર્ષવશાદંધકારમેતદિતિ ખડ્ગમાદાય દુષ્ટદુષ્ટ હતોસીતિ વ્યાહરન્નભ્યધાવત્
રાજા ગુસ્સાથી અંધકાર માનતો, તલવાર લઈ 'દુષ્ટ! દુષ્ટ! તું મર્યો!' એમ બોલતો દોડ્યો.
તાવચ્ચ ગંધર્વૈરપ્યતીવોજ્જ્વલા વિદ્યુજ્જનિતા
એ દરમિયાન ગંધર્વો વીજળી જેવી તેજસ્વી ઝળહળી ઉઠ્યા.
તત્પ્રભયા ચોર્વશી રાજાનમપગતાંબરં દૃષ્ટ્વાપવૃત્તસમયા તત્ક્ષણાદેવાપક્રાન્તા
એ તેજથી ઉર્વશીએ રાજાને વસ્ત્ર વિના જોયો અને સમય વીતી ગયો સમજતાં જ તરત અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
પરિત્યજ્ય તાવપ્યુરણકૌ ગંધર્વાસ્સુરલોકમુપગતાઃ
બંને ઢોલ છોડી, ગંધર્વો દેવલોકે ચાલ્યા ગયા.
રાજાપિ ચ તૌ મેષાવાદાયાતિહૃષ્ટમનાઃ સ્વશયનમાયાતો નોર્વશીં દદર્શ
રાજા એ બે મેષાં લઈ, આનંદથી પોતાના શયનખંડે પાછા ફર્યો, પણ ઉર્વશી દેખાઈ નહીં.
તાં ચાપશ્યન્ વ્યપગતાંબર એવોન્મત્તરૂપો બભ્રામ
તેણે પણ તેને વસ્ત્ર વિના જોઈ અને પાગલ જેવી હાલતમાં ભટકતો રહ્યો.
કુરુક્ષેત્રે ચાંભોજસરસ્યન્યાભિશ્ચતસૃભિરપ્સરોભિસ્સમવેતામુર્વશીં દદર્શ
કુરુક્ષેત્રમાં, કમળોથી ભરેલા સરોવર પાસે, તેણે ઉર્વશીને ચાર અન્ય અપ્સરાઓ સાથે જોઈ.
તતશ્ચોન્મત્તરૂપો જાયે હે તિષ્ઠ મનસિ ઘોરે તિષ્ઠ વચસિ કપટિકે તિષ્ઠેત્યેવમનેકપ્રકારં સૂક્તમવોચત્
પછી પાગલપણે, તેણે અનેક રીતે બોલ્યો: 'હે પત્ની, ઉભી રહો! તારા ભયાનક મનમાં ઊભી રહો! તારી કપટી વાણીમાં ઊભી રહો! ઊભી રહો!'
મહારાજાલમનેનાવિવેકચેષ્ટિતેન
મહારાજા અલ્પ બુદ્ધિથી ગભરાઈ ગયો હતો.
અંતર્વત્ન્યહમબ્દાંતે ભવતાઽત્રાગંતવ્યં કુમારસ્તે ભબિષ્યતિ એકાં ચ નિશામહં ત્વયા સહ વત્સ્યામીત્યુક્તઃ પ્રહૃષ્ટસ્સ્વપુરં જગામ
તેણીએ કહ્યું: 'વર્ષના અંતે તું અંદર આવજે; તારો દીકરો જન્મશે. અને હું તારી સાથે એક રાત રહીશ.' આવું સાંભળી, રાજા આનંદથી પોતાના શહેરે પાછો ગયો.
તાસાં ચાપ્સરસામૂર્વશી કથયામાસ
ઉર્વશીએ અપ્સરાઓ વચ્ચે વાત કરી.
અયં સ પુરુષોત્કૃષ્ટો યેનાહમેતાવંતં કાલમનુરાગાકૃષ્ટમાનસા સહોષિતેતિ
'આ એ મહાન પુરુષ છે, જેના પ્રેમથી આટલો લાંબો સમય હું તેની સાથે રહી છું.'
એવમુક્તાસ્તાશ્ચાપ્સરસ ઊચુઃ
આવું સાંભળીને, અપ્સરાઓએ જવાબ આપ્યો.
સાધુસાધ્વસ્ય રૂપમપ્યનેન સહાસ્માકમપિ સર્વકાલમાસ્યા ભવેદિતિ
સાદુપણું અને નિર્ભયતા જેવું રૂપ અમારું પણ રહે, એ પણ હમેશા અને દરેક સમયે, એના સાથે જ રહે એવી પ્રાર્થના છે.
અબ્દે ચ પૂર્ણે સ રાજા તત્રાજગામ
એક વર્ષ પૂરું થયું ત્યારે એ રાજા ત્યાં આવ્યો.
કુમારં ચાયુષમસ્મૈ ચોર્વશી દદૌ
ઉર્વશીએ તેને દીકરો અને દીર્ઘ આયુષ્ય આપ્યું.
દત્ત્વા ચૈકાં નિશાં તેન રાજ્ઞા સહોષિત્વા પંચ પુત્રોત્પત્તયે ગર્ભમવાપ
એક રાત આપી, એ રાત રાજા સાથે વિતાવી અને પછી પાંચ પુત્રોના જન્મ માટે ઉર્વશીએ ગર્ભ ધારણ કર્યો.