યસ્યાવતારરૂપાણિ સમર્ચન્તિ દિવૌકસઃ । અપશ્યન્તઃ પરં રૂપં નમસ્તસ્મૈ મહાત્મને
જે મહાન આત્માને દેવતાઓ પણ અવતારરૂપે પૂજે છે, પણ તેમનું પરમ સ્વરૂપ જોઈ શકતા નથી, એ મહાત્માને મારું વંદન છે.
યોન્તસ્તિષ્ઠન્નશેષસ્ય પશ્યતીશઃ શુભાશુભમ્ । તં સર્વસાક્ષિણં વિશ્વં નમસ્યે પરમેશ્વરમ્
જે સર્વના અંતરમાં રહીને શુભ-અશુભ બધું જોતાં રહે છે, સર્વનો સાક્ષી અને સમગ્ર જગત સ્વરૂપ પરમેશ્વરને હું વંદન કરું છું.
નમોસ્તુ વિષ્ણવે તસ્મૈ યસ્યા ભિન્નમિદં જગત્ । ધ્યેયઃ સ જગતામાદ્યઃ સ પ્રસીદતુ મેઽવ્યયઃ
જે વિષ્ણુના બળથી આ જગત વિવિધ રૂપ ધરાવે છે, જે સર્વનો આદિ છે અને ધ્યાન કરવા યોગ્ય છે, એ અવિનાશી મને કૃપા કરે એવી મારી પ્રાર્થના છે.
યત્રોતમેતત્પ્રોતં ચ વિશ્વમક્ષરમવ્યયમ્ । આધારભૂતઃ સર્વસ્ય સ પ્રસીદતુ મે હરિઃ
જેમાં આ અક્ષય અને અવિનાશી જગત ગૂંથાયેલું છે અને જે સર્વનો આધાર છે, એ હરિ મને કૃપા કરે.
ૐ નમો વિષ્ણવે તસ્મૈ નમસ્તસ્મૈ પુનઃ પુનઃ । યત્ર સર્વં યતઃ સર્વં યઃ સર્વસંશ્રયઃ
ૐ, એ વિષ્ણુને વારંવાર વંદન છે, જેમાં સર્વ છે, જેમાંથી સર્વ નીપજ્યું છે અને જે સર્વનો આશ્રય છે.
સર્વગત્વાદનન્તસ્ય સ એવાહમવસ્થિતઃ । મત્તઃ સર્વમહં સર્વં મયિ સર્વં સનાતને
અનંતની સર્વવ્યાપકતાથી હું એકલોજ સ્થિર છું; બધું મારામાંથી છે, હું બધું છું અને સર્વે સનાતન રૂપે મારામાં છે.
અહમેવાક્ષયો નિત્યઃ પરમાત્માત્મસંશ્રયઃ । બ્રહ્મસંજ્ઞોઽહમેવાગ્રે તથાન્તે ચ પરઃ પુમાન્
હુંજ અક્ષય, નિત્ય અને પરમાત્મા છું, આત્માનો આશ્રય છું; આરંભે મને બ્રહ્મ કહે છે અને અંતે પણ હું પરમ પુરુષ છું.
એવં સઞ્ચિન્તયન્ વિષ્ણુમભોદેનાત્મનો દ્રિજ । ત્મયત્વમવાપ્યાગ્રય મેને ચાત્માનમચ્યુતમ્
પવિત્ર મનથી વિષ્ણુનું ચિંતન કરતાં, હે બ્રાહ્મણ, તેણે એકરૂપતા પામી અને પોતાને અચ્યૂત સ્વરૂપે જ માન્યો.
વિસસ્માર તથાત્માનં નાન્યત્ કિઞ્ચિદજાનત । અહમેવાવ્યયોઽનન્તઃ પરમાત્મેત્યચિન્તયત્
તે પોતાનું અંગત સ્વરૂપ ભૂલી ગયો અને બીજું કશું જ જાણ્યું નહીં; વિચાર્યું—'હુંજ અવિનાશી, અનંત અને પરમાત્મા છું.'
તસ્ય તદભાવનાયોગાત્ ક્ષીણાપાપસ્ય વે ક્રમાત્ । શુદ્ધ ઽન્તઃ કરણો વિષ્ણુસ્તસ્થૌ જ્ઞાનમયેઽચ્યુતઃ
આવી ચિંતનક્રિયા અને પાપો ઓગળી જવાથી તેનું અંતઃકરણ શુદ્ધ થયું, અને અચ્યૂત વિષ્ણુ જ્ઞાનરૂપે પ્રગટ થયા.
યોગપ્રભાવાત્ પ્રહ્લાદિ જાતે વિષ્ણુમયેઽસુરે । ચલત્યુરગબન્ધૈસ્તૈર્મ્મૈત્રય ત્રટિતં ક્ષણાત્
યોગશક્તિના પ્રભાવથી, જ્યારે પ્રહલાદ વિષ્ણુમય થયો, ત્યારે હે મૈત્રેય, સાપોના બંધન તરત તૂટી ગયા.
ભ્રાન્તગ્રાહગણઃ સોર્મ્મર્યયૌ ક્ષોભ મહાર્ણવઃ । ચચાલ ચ મહી સર્વા સશૌલવનકાનના
મહાસાગર તરંગોની ગતિથી ઉથલપાથલ થયો; સમગ્ર ધરતી, પર્વતો, જંગલ અને વન સાથે ધ્રૂજી ઉઠી.
સ ચ તં શેલમમ્પાતં દૈત્યૈર્ન્યસ્તમથોપરિ । પ્રક્ષિપ્ય તસ્માત્ સલિલાન્નિશ્ચક્રામ મહામતિઃ
પછી, દૈત્યો દ્વારા ઉપર મુકાયેલો મોટો પથ્થર દૂર કરીને, તે વિદ્વાન પાણીમાંથી બહાર આવ્યો.
દૃષ્ટ્વા ચ સ જગદૂ ભૂયો ગગનાદ્યુ પલક્ષણમ્ । પ્રહ્લદોઽસ્મીતિ સસ્માર પુનરાત્માનમાત્મના
પછી, ફરીથી જગત, આકાશ અને તેની ચિહ્નો જોઈને, પ્રહલાદે પોતાને ફરી યાદ કર્યા.
તુષ્ટાવ ચ પુનર્ધીમાનનાદિં પુરુષોત્તમમ્ । એકાગ્રમતિરવ્યગ્રો યતવાક્કાયમાનસઃ
અને પછી, એ ધીમાન પુરુષે મન એકાગ્ર રાખીને, વાણી, શરીર અને મનને સંયમમાં રાખી, અનાદિ પુરુષોત્તમની સ્તુતિ કરી.
ઊઁ નમઃ પરમાર્થાર્થ સ્થૂલસૂક્ષ્મક્ષરાક્ષર । વ્યક્તાવ્યક્ત કલાતીત સકલેશ નિરંઞ્જન
ૐ, પરમ તત્ત્વના અર્થરૂપ, સ્થૂલ-સૂક્ષ્મ, નાશવાન અને અવિનાશી, પ્રગટ અને અપ્રગટ, ભેદથી પર, સર્વના સ્વામી અને નિર્મળ એવા તને વંદન.
ગુણાઞ્જન ગુણાધાર નિર્ગુણાત્મન્ ગુણસ્થિર । મૂર્ત્તામૂર્ત્ત મહામૂર્ત્તે સૂક્ષ્મમૂર્ત્તે સ્ફુટાસ્ફુટ
ગુણોના આધાર, ગુણોના આધારભૂત, ગુણાતીત સ્વરૂપ, ગુણોમાં સ્થિર; સ્વરૂપવાળા અને નિર્વિકાર, મહાન સ્વરૂપવાળા, સૂક્ષ્મ સ્વરૂપવાળા, સ્પષ્ટ અને અસ્પષ્ટ સ્વરૂપ ધરાવનાર.
કરાલસૌમ્યરૂપાત્મન્ વિદ્યાવિદ્યાલયાચ્યુત । સદસદ્રૂપ સદ્ભાવ સદસદ્ભાવભાવન
કઠોર અને કોમળ સ્વરૂપ ધરાવનાર, જ્ઞાન અને અજ્ઞાનના નિવાસ, હે અચ્યૂત; સત્ય અને અસત્ય સ્વરૂપ, સદ્ભાવ અને અસદ્ભાવના સર્જનહાર.
નિત્યાનિત્યપ્રપઞ્જાત્મન્ નિષ્પ્રપઞ્ચામાલશ્રિત । એકાનિક નમસ્તુભ્યં વાસુદેવાદિકારણ
હે વાસુદેવ, જેનું સ્વરૂપ સદા અને અસદા બંને છે, જે માયાથી અસ્પર્શ અને પવિત્ર છે, જે એકમાત્ર અને અનન્ય છે, એ સર્વના મૂળ કારણને હું વંદન કરું છું.
યઃ સ્થૂલસૂક્ષ્મઃ પ્રકટઃ પ્રકાશો યઃસર્વ્ભૂતો ન ચ સર્વ્વભૂતઃ । વિશ્વં યતશ્ચૈતદવિશ્વહેતો ર્નમોઽસ્તુ તસ્મૈ પુરુષોત્તમાય
જે સ્થૂળ અને સૂક્ષ્મ છે, સ્પષ્ટ અને પ્રકાશરૂપ છે, જે સર્વ જીવોમાં છે પણ સર્વ જીવ નથી, જેમાંથી આ જગત ઉત્પન્ન થયું છે અને અજગતનું પણ કારણ છે, એ પરમ પુરુષને હું વંદન કરું છું.
તસ્ય તચ્ચેતસો દેવઃ સ્તુતિમિત્થં પ્રકૂર્વતઃ । આવિર્બભૂવ ભગવાન્ પીતામ્બરધરો હરિઃ
જ્યારે તેણે આવા ભાવથી સ્તુતિ કરી, ત્યારે પીળાં વસ્ત્રધારી ભગવાન હરિ પ્રગટ થયા.
સસમ્ભ્રમસ્તમાલોક્ય સમુત્થાયાકુલાક્ષરમ્ । નમોઽસ્તુ વિષ્ણવેત્યતદ વ્યાજહારાસકૃદ દ્રિજ
તેને જોઈ, તે સંકોચ અને ભયમિશ્ર ભાવથી ઊભો થયો, આંખોમાં ગભરાટ હતો અને વારંવાર 'વિષ્ણુને વંદન' એમ બોલવા લાગ્યો.
દેવ પ્રપન્નાર્ત્તિહર પ્રસાદં કુરુ કેશવ । અવલોકનદાનેન ભૂયો માં પાવયાચ્યત
હે દયાળુ, આશ્રય લેનારના દુઃખ દૂર કરનાર, કૃપા કરો, હે કેશવ, તમારા દર્શનથી મને ફરીથી પવિત્ર કરો.
કુર્વ્વતસ્તે પ્રસન્નોઽહં ભક્તિમવ્યભિચારિણીમ્ । યથાભિલષિતો મત્તઃ પ્રહ્લાદ વ્રિયતાં વરઃ
તારા આવા વર્તનથી હું પ્રસન્ન છું અને તારી અડગ ભક્તિથી ખુશ છું. હે પ્રહલાદ, મારી પાસેથી જે ઈચ્છો તે વર માંગ.
નાથ યોનિસહસ્ત્રેષુ યેષુ યેષુ વ્રજામ્યહમ્ । તેષુ તેષ્વચ્યુતા ભક્તિરચ્યુતાસ્તુ સદા ત્વયિ
હે પ્રભુ, હું જે-જે યોનિમાં જન્મું, દરેક જન્મમાં તારી અડગ ભક્તિ અવિચલિત રહે.
યા પ્રીતિરવિવેકાનાં વિષયેષ્વનપાયિની । ત્વામનુસ્મરતઃ સા મે હ્ટદયાન્માઽપસર્પતુ
જે વિષયોમાં અજ્ઞાનીઓને અટૂટી મમતા રહે છે, તે મમતા, હું તારો સ્મરણ કરું ત્યારે, મારા હૃદયમાંથી દૂર થઈ જાય.
મયિ ભક્તિસ્તવાસ્ત્યેવ ભૂયોઽપ્યેવં ભવિષ્યતિ । વરસ્તુ મત્તઃ પ્રહ્લાદ વ્રિયતાં યસ્તવેપ્સિતઃ
તને મારી ભક્તિ પહેલેથી જ છે અને આગળ પણ રહેશે; છતાં, હે પ્રહલાદ, મારી પાસેથી જે ઈચ્છે છે તે વર માંગ.
મયિ દ્ર ષાનુબન્ધોઽભૂત્ સંસ્તૂતાવુદ્યતે તવ । મતૂપિતુસ્તત્કૃતં પાપં દેવ તસ્ય પ્રણશ્યતુ
મારો તારો સંબંધ હોવાથી, તારી સ્તુતિ કરવાનું મન થયું છે; હે દયાળુ, મારા પિતાએ જે પાપ કર્યું છે તે નાશ પામે.
શસ્ત્રાણિ પાતિતાન્યઙ્ગ ક્ષિપ્તો યજ્વાગ્રિસંહતૌ । દંશિતશ્ચોરગૈર્દૃત્તં યદ્રિષં મમ ભોજને
મારા પર શસ્ત્રો ફેંકાયા, યજ્ઞ અગ્નિમાં નાખવામાં આવ્યો, સાપોએ દંશ માર્યો અને ભોજનમાં ઝેર આપ્યું.
બદ્ધ્વા સમુદ્ર યત્ ક્ષિપ્તો યજ્વિતોઽસ્મિ શલોચ્ચયાઃ । અન્યાનિ ચાપ્યસાધૂનિ યાનિ યાનિ કૃતાનિ મે
મને બાંધીને દરિયામાં ફેંકવામાં આવ્યો, પર્વતની ટોચ પરથી ફેંકાયો અને અનેક અન્ય દુષ્કર્મો પણ મારા પર થયા.