तस्य तच्चेतसो देवः स्तुतिमित्थं प्रकूर्वतः । आविर्बभूव भगवान् पीताम्बरधरो हरिः
As he thus offered praise with such a mind, the blessed Lord Hari, clad in yellow garments, appeared before him.
ससम्भ्रमस्तमालोक्य समुत्थायाकुलाक्षरम् । नमोऽस्तु विष्णवेत्यतद व्याजहारासकृद द्रिज
Seeing Him, he rose with agitation and reverence, his words faltering, and repeatedly uttered, 'Salutations to Viṣṇu!'
देव प्रपन्नार्त्तिहर प्रसादं कुरु केशव । अवलोकनदानेन भूयो मां पावयाच्यत
O Lord, remover of the distress of those who seek refuge, show me Your favor, O Keśava; purify me again by granting me Your sight.
कुर्व्वतस्ते प्रसन्नोऽहं भक्तिमव्यभिचारिणीम् । यथाभिलषितो मत्तः प्रह्लाद व्रियतां वरः
Because you act thus, I am pleased with your unwavering devotion; ask from Me, Prahlāda, whatever boon you desire.
नाथ योनिसहस्त्रेषु येषु येषु व्रजाम्यहम् । तेषु तेष्वच्युता भक्तिरच्युतास्तु सदा त्वयि
O Lord, in whatever wombs I may be born, may my unwavering devotion to You, O Acyuta, remain in all of them.
या प्रीतिरविवेकानां विषयेष्वनपायिनी । त्वामनुस्मरतः सा मे ह्टदयान्माऽपसर्पतु
May the affection for sense objects, which never leaves the undiscerning, depart from my heart as I remember You.
मयि भक्तिस्तवास्त्येव भूयोऽप्येवं भविष्यति । वरस्तु मत्तः प्रह्लाद व्रियतां यस्तवेप्सितः
You already have devotion to Me, and it will remain so in the future; yet, Prahlāda, ask from Me whatever boon you desire.
मयि द्र षानुबन्धोऽभूत् संस्तूतावुद्यते तव । मतूपितुस्तत्कृतं पापं देव तस्य प्रणश्यतु
Because of my connection to You, my praise of You has arisen; O Lord, may the sin committed by my father be destroyed.
शस्त्राणि पातितान्यङ्ग क्षिप्तो यज्वाग्रिसंहतौ । दंशितश्चोरगैर्दृत्तं यद्रिषं मम भोजने
Weapons have been cast at me, I was thrown into sacrificial fire, bitten by serpents, and my food was poisoned.
बद्ध्वा समुद्र यत् क्षिप्तो यज्वितोऽस्मि शलोच्चयाः । अन्यानि चाप्यसाधूनि यानि यानि कृतानि मे
I was bound and cast into the ocean, hurled from mountain peaks, and many other wicked acts have been done to me.
त्वयि भक्तिमतो द्रेषादघं तत्सम्भवञ्च यत् । त्वतूप्रसादात् प्रभो सद्यस्तेन मुच्येत मेपिता
O Lord, whatever sin has arisen from the enmity of those devoted to You, may my father be instantly freed from it by Your grace.
प्रह्लाद सर्व्वमेतत् ते मत्प्रसादादू भविष्यति । अन्यञ्च ते वरं दह्मि व्रियतामसुरात्मज
Prahlāda, all this will come to pass for you by My grace; choose another boon, O son of an Asura, whatever you desire.
कृतकृत्योऽस्मि भगवन् वरेणानेन यत् त्वयि । भवित्री त्वत्प्रसादेन भक्तिरव्यभिचारिणी
O Lord, I am fulfilled by this boon, for unwavering devotion to You will exist by Your grace.
धर्म्मर्थकामैः किं तस्य मुक्तिस्तस्य करो स्थिता । समस्तजगतां मूले यस्य भक्तिः स्थिरा त्वयि
What use are righteousness, wealth, or desires to one whose liberation is assured, whose steadfast devotion to You is at the root of all worlds?
यथा ते निश्चलं चेतो मयि भक्तिसमन्वितम । तथा त्वं मत्प्रसादेन निव्वाणा परमाप्स्यसि
Just as your mind is unwavering and endowed with devotion to Me, so by My grace you shall attain the supreme liberation.
इत्युक्त्वान्तर्दृ धे विष्णुस्तस्य मैत्रेय ! पश्यतः । स चापि पुनरागम्य ववन्दे चरणौ पितुः
Having spoken thus, Viṣṇu disappeared while Maitreya was watching; and he, returning again, bowed at his father's feet.
तं पिता मूद्ध न्युपाघ्राय परिष्वज्य च पीडिताम् । जीवसीत्याह वत्सेति बाष्पार्द्र नयनो द्रिज
His father, overwhelmed, embraced and smelled him, distressed; with tear-filled eyes, he said, 'You live, my child.'
प्रीतिमांस्वाभवत् तस्मिन्ननुतापी महासुरः । गुरुपित्रोश्वकारैवं शुश्वूषां सोऽपि धर्म्मवित्
The great asura felt joy in him, though he had suffered; thus, he served his teacher and father, knowing righteousness.
पितर्य्युपरतिं नीते नरसिंहस्वरूपिणा । विष्णुना सोऽपिदैत्यानां मैत्रयाभूत् परिस्ततः
When his father was taken by Vishnu in the form of Narasimha, he too became friendly with the daityas all around.
ततो राज्यद्यु तिं प्राप्य कर्म्मशुद्धिकरीं द्रिज । पुत्रपौत्रांश्व सुबहुनवाप्यैश्वय्येमेव च
Then, having attained the royal day that purifies deeds, he enjoyed many sons, grandsons, and great prosperity.
क्षीणाधिकारःस यदा पुण्यपापविवर्जितः । तदासौ भगवदूध्यानात् परं निर्व्वणमाप्तवान
When his authority diminished, free from virtue and sin, through meditation on the Blessed Lord, he attained supreme liberation.
एवम्प्रभावो दैत्योऽसौ मैत्रेयासीनूमहामतिः । प्रह्लादो भगवदूभक्तो यं त्वं मामनुपृच्छसि
Such was the power of that daitya, O Maitreya, of great wisdom—Prahlada, devoted to the Blessed Lord, whom you ask me about.
यस्त्वेतच्चरितं तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः । श्वृणोति त्सय पापानि सद्या गच्छन्ति संक्षयम्
Whoever hears the deeds of that great-souled Prahlada, their sins are immediately destroyed.
अहोरात्रकृतं पापं प्रह्लादचरितं नरः । श्वृणवन् पठंश्व मैत्रेय व्यपोहति न संशयः
Any sin committed day or night is removed, O Maitreya, by hearing or reciting Prahlada's story—there is no doubt.
पौर्णामास्याममावस्यामष्टम्यामथवा पठन् । द्रादश्यां वा तदाप्नोति गोप्रदानफलं द्रिज
Reciting it on the full moon, new moon, eighth, or twelfth day, one attains the merit of gifting a cow, O twice-born.
प्रह्लादं सकलापत्सु यथा रक्षितवान् हरिः । तथा रक्षति यस्तस्य श्वृणोति चरितं सदा
Just as Hari protected Prahlada in every calamity, so does he protect whoever always hears his story.
प्रह्लादपुत्र आयुष्माञ्छिबिर्बाष्कल एव च विरोचनस्तु प्राह्लादिर्बलिर्जज्ञे विरोचनात् १ बलेः पुत्रशतं त्वासीद्बाणज्येष्ठं महामुने हिरण्याक्षसुताश्चासन्सर्व एव महा बलाः २ झर्झरः शकुनिश्चैव भूतसन्तापनस्तथा महानाभो महाबाहुः कालनाभस्तथापरः ३ अभवन्दनुपूत्राश्च द्विमूर्द्धा शंबरस्तथा अयोमुखः शंकुशिराः कपिलः शंकरस्तथा ४ एकचक्रो महाबाहुस्तारकश्च महाबलः स्वर्भानुर्वृषपर्वा च पुलोम च महाबलः ५ एते दनोः सुताः ख्याता विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् ६ स्वर्भानोस्तु प्रभा कन्या शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी उपदानी हयशिराः प्रख्याता वरकन्यकाः ७ वैश्वानरसुते चोभे पुलोमा कालका तथा उभे सुते महाभागे मारीचेस्तु परिग्रहः ८ ताभ्यां पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवसत्तमाः पौलोमाः कालकेयाश्च मारीचतनयाः स्मृताः ९ ततोऽपरेमहावीर्या दारुणास्त्वतिनिर्घृणाः सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रचित्तेः सुतास्तथा १० त्र्! यंशः शल्यश्च बलवान् नभश्चैव महाबलः वातापी नमुचिश्चैव इल्वलः खसृमस्तथा ११ आन्धको नरकश्चैव कालनाभस्तथैव च स्वर्भानुश्च महावीर्यो वक्त्रयोधी महासुरः १२ एते वै दानवाः श्रेष्ठा दनुवंशविवर्द्धनाः एतेषां पुत्रपौत्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः १३ प्रह्लादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले समुत्पन्नाः सुमहता तपसा भावितात्मनः १४ षट् सुताः सुमहासत्त्वास्ताम्रायाः परिकीर्त्तिताः शुकी श्येनी च भासी च सुग्रीवी शुचिगृद्ध्रका १५ शुकी शुकानजनयदुलूकप्रत्युलूकिकान् श्येनी श्येनांस्तथा भासी भासान्गृद्धांश्च गृद्ध्र्यपि १६ शुच्यौदकान्पक्षिगणान्सुग्रीवी तु व्यजायत अश्वानुष्ट्रान्गर्दभांश्च ताम्रावंशः प्रकीर्त्तितः १७ विनतायास्तु द्वौ पुत्रौ विरतौ गरुडारुणौ सुपर्णः पततां श्रेष्ठो दारुणः पन्नगाशनः १८ सुरसायां सहस्रं तु सर्पाणाममितौजसाम् अनेकशिरसां ब्रह्मन् खेचराणां महात्मनाम् १९ काद्र वेयास्तु बलिनः सहस्रममितौजसः सुपर्णवशगा ब्रह्मन् जज्ञिरे नैकमस्तकाः २० तेषां प्रधानभूतास्तु श्षोवासुकितक्षकाः शंखश्वेतो महापद्मः कम्बलाश्वतरौ तथा २१ एलापुत्रस्तथा नागः कर्कोटकधनञ्जयौ एते चान्ये च बहवो दन्दशूका विषोल्बणाः २२ गणं क्रोधवशं विद्धि तस्याः सर्वे च दंष्ट्रिणः स्थलजाः पक्षिणोब्जाश्च दारुणाः पिशिताशनाः २३ क्रोधात्तु पिशाचांश्च जनयामास महाबलान् गास्तु वै जनयामास सुरभीर्महिषीस्तथा इरावृक्षलतावल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः २४ स्वसा तु यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा अरिष्टा तु महासत्त्वान् गन्धर्वान्समजीजनत् २५ एते कश्यपदायादाः कीर्त्तिताः स्थाणुजङ्गमाः तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशोथ सहस्रशः २६ एष मन्वन्तरे सर्गो ब्रह्मन्स्वारोचिषे स्मृतः २७ वैवस्वते च महति वारुणे वितते कृतौ जुह्वानस्य ब्रह्मणो वै प्रजासर्ग इहोच्यते २८ पूर्वं यत्र तु सप्तर्षिनुत्पन्नान्सप्तमानसान् पुत्रत्वे कल्पयामास स्वयमेव पितामहः गन्धर्वभोगिदेवानां दानवानां च सत्तम २९ दितिर्विनष्टपुत्रा वै तोषयामास काश्यपम् तया चाराधितः सम्यक्काश्यपस्तपतां वरः ३० वरेण च्छन्दयामास सा च वव्रे ततो वरम् पुत्रमिन्द्र वधार्थाय समर्थममितौजसम् ३१ स च तस्मै वरं प्रादाद्भार्यायै मुनिसत्तमः दत्त्वा च वरमत्युग्रं कश्यपस्तामुवाच ह ३२ शक्रं पुत्रो निहन्ता ते यदि गर्भं शरच्छतम् समाहितातिप्रयता शौचिनी धारयिष्यसि ३३ इत्येवमुक्त्वा तां देवीं संगतः कश्यपो मुनिः दधार सा च तं गर्भं सम्यक्छोचसमन्विता ३४ गर्भमात्मवधार्थाय ज्ञात्वा तं मघवानपि शुश्रूषुस्तामथागच्छद्विनयादमराधिपः ३५ तस्याश्चैवान्तरप्रेप्सुरतिष्ठत्पाकशासनः ऊने वर्षशते चास्या ददर्शान्तरमात्मना ३६ अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत् निद्रा ं! चाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य सः ३७ वज्रपाणिर्महागर्भं चिच्छेदाथ स सप्तधा सम्पीड्यमानो वज्रेण स रुरोदातिदारुणम् ३८ मा रोदीरिति तं शक्रः पुनःपुनरभाषत सोऽभवत्सप्तधा गर्भस्तमिंद्र ः! कुपितः पुनः ३९ एकैकं सप्तधा चक्रे वज्रेणारिविदारिणा मरुतो नाम देवास्ते बभूवुरतिवेगिनः ४० यदुक्तं वै भगवता तेनैव मरुतोऽभवन् देवा एकोनपञ्चाशत्सहाया वज्रपाणिनः ४१ इति श्रीविष्णुपुराणे प्रथमेंशे एकविंशोऽध्यायः २१ संह्लादपुत्र आयुष्मान् शिविर्वाष्कल एव च । विरोचनस्तु प्राह्लादिर्बलिर्ज्जज्ञच विरोचनात्
बलेः पुत्रशतन्त्वासीदू बाणज्येष्ठं भहामुने । हिरणयाक्षसुताश्वासन् सर्व्व एव महाबलाः
Bali had a hundred sons, O great sage, with Bāṇa as the eldest; all the sons of Hiraṇyākṣa were exceedingly powerful.
उत्कुरः शकुनिश्चैव भूतसन्तापनस्तथा महानाभो महाबाबहु- कालनाभस्तथापरः
Jharjhara, Śakuni, Bhūtasantāpana, Mahānābha, Mahābāhu, and another named Kālanābha were among them.
अभवन् दनुपुत्राश्च द्रिमूर्द्धा शङ्करस्तथा । अयोमुखः शङ्कु शिराः कपिलः शम्बरस्तथा
There were also Anupu, Dvimūrdhā, Śambara, Ayomukha, Śaṃkuśirā, Kapila, and Śaṃkara.
The long-lived Śibi, Vāṣkala, and others were sons of Prahlāda; Virocana, also descended from Prahlāda, was born, and from Virocana came Bali.