త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కారస్త్వమోఙ్కారః పరం పదమ్। స్వాహాకారో నమస్కారః సంస్కారః సర్వకర్మణామ్ ।। ౫౫.
నీవే యజ్ఞము, నీవే వషట్కారము, నీవే ఓంకారము, పరమ పదము. నీవే స్వాహా, నమస్కారం, అన్ని కర్మలకు సంస్కారం.
స్వధాకారశ్చ జాప్యశ్చ వ్రతాని నియమాస్తథా। వేదా లోకాశ్చ దేవాశ్చ భగవానేవ సర్వశః ।। ౫౫.
నీవే స్వధా, నీవే జపము, నీవే వ్రతాలు, నియమాలు. నీవే వేదాలు, లోకాలు, దేవతలు — భగవానుడా! నీవే అన్నీ.
ఆకాశస్య చ శబ్దస్త్వం భూతానాం ప్రభవావ్యయమ్। భూమేర్గన్ధో రసశ్వాపాం తేజోరూపం మహేశ్వర ।। ౫౫.
ప్రభువా! నీవే ఆకాశానికి శబ్దం, భూతాలకు ఆదికారణం, నశించని తత్వం. భూమికి పరిమళం, నీళ్లకు రుచి, అగ్నికి రూపం నీవే.
వాయోః రుపర్శశ్చ దేవశ్చ వపుశ్చన్ద్రమసస్తథా । బుధో జ్ఞానఞ్చ దేవేశ ప్రకృతౌ బీజమేవ చ ।। ౫౫.
దేవా! గాలికి రూపం, స్పర్శ, చంద్రునికి అందం, బుధునికి జ్ఞానం, ప్రకృతిలో విత్తనం అన్నీ నీవే.
త్వం కర్త్తా సర్వభూతానాం కాలో మృత్యుర్యమోఽన్తకః। త్వం ధారయసి లోకాస్త్రీంస్త్వమేవ సృజసి ప్రభో ।। ౫౫.
ప్రభూ! సమస్త జీవులకు సృష్టికర్త నీవే, కాలం, మరణం, యముడు నీవే. మూడు లోకాలను నీవే నిలబెడతావు, నీవే సృష్టిస్తావు.
పూర్వేణ వదనేన త్వమిన్ద్రత్వఞ్చ ప్రకాశసే। దక్షిణేన చ వక్రేణ లోకాన్ సంక్షీయసే ప్రభో ।। ౫౫.
తూర్పు ముఖంతో ఇంద్రుని స్థానం చూపిస్తావు, దక్షిణ ముఖంతో లోకాలను తగ్గిస్తావు ప్రభూ.
పశ్చిమేన తు వక్రేణ వరుణత్వం కరోషి వై। ఉత్తరేణ తు వక్రేణ సౌమ్యత్వఞ్చ వ్యవస్థితమ్ ।। ౫౫.
పశ్చిమ ముఖంతో వరుణుని రూపాన్ని ధరించావు, ఉత్తర ముఖంతో శాంతిని స్థాపించావు.
రాజసే బహుధా దేవ లోకానాం ప్రభవావ్యయః। ఆదిత్యా వసవో రుద్రా మరుతశ్చాశ్వినీసుతౌ ।। ౫౫.
దేవా! నీవే అనేక రూపాల్లో లోకాలకు ఆదికారణం, నశించని తత్వం. ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మరుతులు, అశ్వినీ కుమారులు నీవే.
సాధ్యా విద్యాధరా నాగాశ్వారణాశ్చ తపోధనాః. వాలఖిల్యా మహాత్మానస్తపః సిద్ధాశ్చ సువ్రతాః ।। ౫౫.
సాధ్యులు, విద్యాధరులు, నాగులు, అశ్వారోహకులు, తపస్సు చేసే వారు, వాలఖిల్యులు, మహాత్ములు, సిద్ధులు, సత్ప్రవర్తన గలవారు నీవే.
త్వత్తః ప్రసూతా దేవేశ యే చాన్యే నియతవ్రతాః। ఉమా సీతా సినీ వాలీ కుహూర్గాయత్రిరేవ చ ।। ౫౫.
దేవేశా! నీవు, మరియూ నిశ్చయంగా వ్రతాలు పాటించే వారు, ఉమా, సీత, సినీ, వాలి, కుహూ, గాయత్రీ — వీరంతా నీవు ప్రసాదించినవారు.
లక్ష్మీః కీర్త్తిర్ధృతిర్మేధా లజ్జా క్షాన్తిర్వపుః స్వధా। తుష్టిః పుష్ఠిః క్రియా చైవ వాచాం దేవీ సరస్వతీ। త్వత్తః ప్రసూతా దేవేశ సన్ధ్యా రాత్రిస్తథైవ చ ।। ౫౫.
లక్ష్మి, కీర్తి, ధైర్యం, బుద్ధి, లజ్జ, సహనం, అందం, స్వధా, సంతృప్తి, పోషణ, క్రియ, వాక్కు దేవత సరస్వతి, సంధ్య, రాత్రి — ఇవన్నీ నీవు ప్రసాదించినవే దేవేశా.
సూర్యాయుతానామయుతప్రభా చ నమోఽస్తు తే చన్ద్రసహస్రగోచర। నమోఽస్తు తే పర్వతరూపధారిణే నమోఽస్తు తే సర్వగుణాకరాయ ।। ౫౫.
పది వేల సూర్యుల తేజస్సుతో, వెయ్యి చంద్రుల ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉన్న వాడవైన నీకు నమస్సులు. పర్వత రూపాన్ని ధరించినవాడవైన నీకు నమస్సులు. సమస్త గుణాల నిలయమైన నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే పట్టిశరూపధారిణే నమోఽస్తు తే చర్మవిభూతిధారిణే । నమోఽస్తు తే రుద్రపినాకపాణయే నమోఽస్తు తే సాయకచక్రధారిణే ।। ౫౫.
కటారి రూపాన్ని ధరించినవాడవైన నీకు నమస్సులు. కవచంతో అలంకృతుడవైన నీకు నమస్సులు. రుద్రా! పినాకధనుర్ధారుడవైన నీకు నమస్సులు. బాణం, చక్రం ధరించిన నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే భస్మవిభూషితాఙ్గ నమోఽస్తు తే కామశరీరనాశన। నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యవాససే నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యబాహవే ।। ౫౫.
భస్మంతో అలంకరించబడిన అవయవాలయిన నీకు నమస్సులు. కామదేహాన్ని నాశనం చేసినవాడవైన నీకు నమస్సులు. స్వర్ణ వస్త్రధారి దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారు చేతులు కలిగిన దేవా! నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యరూప నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యనాభ। నమోఽస్తు తే నేత్రసహస్రచిత్ర నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యరేతః ।। ౫౫.
బంగారు వర్ణముతో ఉన్న దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారు నాభి కలిగిన దేవా! నీకు నమస్సులు. వెయ్యి రకరకాల కళ్ళతో ఉన్నవాడవైన నీకు నమస్సులు. బంగారు వీర్యముతో ఉన్న దేవా! నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యవర్ణ నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యగర్భ। నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యచీర నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యదాయినే ।। ౫౫.
బంగారు రంగుతో ఉన్న దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారు గర్భాన్ని కలిగిన దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారు వస్త్రాలు ధరించిన దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారం ఇచ్చే దేవా! నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యమాలినే నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యవాహినే। నమోఽస్తు తే దేవ హిరణ్యచీర నమోఽస్తు తే భైరవనాదనాదినే ।। ౫౫.
బంగారు హారాన్ని ధరించిన దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారం మోసుకొనిపోతున్న దేవా! నీకు నమస్సులు. బంగారు వస్త్రధారి దేవా! నీకు నమస్సులు. భైరవ నాదాన్ని ఉద్భవింపజేసిన దేవా! నీకు నమస్సులు.
నమోఽస్తు తే భైరవవేగవేగ నమోఽస్తు తే శఙ్కర నీలకణ్ఠ। మనోఽస్తు తే దివ్యసహస్రబాహో నమోఽస్తు తే నర్త్తనవాదనప్రియ ।। ౫౫.
భైరవా! వేగవంతుడవైన నీకు నమస్సులు. శంకరా! నీలకంఠుడవైన నీకు నమస్సులు. దివ్యమైన వెయ్యి చేతులు కలిగిన నీకు నమస్సులు. నాట్యం, సంగీతాన్ని ఇష్టపడే నీకు నమస్సులు.
ఏవం సంస్తూయమానస్తు వ్యక్తో భూత్వా మహామతిః। భాతి దేవో మహాయోగీ సూర్యకోటిసమప్రభః ।। ౫౫.
ఇలా స్తుతించబడినప్పుడు, మహామతి దేవుడు ప్రత్యక్షమై, మహాయోగి సూర్య కోటుల తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.
అభిభాష్యస్తదా హృష్టో మహాదేవో మహేశ్వరః। వక్రకోటిసహస్రేణ గ్రసమాన ఇవాపరమ్ ।। ౫౫.
అప్పుడు ఆనందంతో మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడు, వెయ్యి వంకర ముఖాలతో ఎదుటివానిని మింగుతున్నట్టు కనిపిస్తూ మాట్లాడాడు.
ఏకగ్రీవస్త్వేకజటో నానాభూషణ్భూషితః। నానాచిత్రవిచిత్రాఙ్గో నానామాల్యానులేపనః ।। ౫౫.
ఒక మెడతో, ఒక జటాతో, అనేక రకాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, అతని శరీరం విచిత్రమైన రంగులతో అలంకరించబడి, ఎన్నో పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసబడి ఉన్నాడు.
పినాకపాణిర్భగవాన్ వృషభాసనశూలధృక్ । దణ్డకృష్ణాజినధరః కపాలీ ఘోరరూపధృక్ ।। ౫౫.
పినాకం అనే విల్లు చేతిలో పట్టుకుని, వృషభంపై కూర్చొని, త్రిశూలాన్ని ధరించి, దండం, నల్ల కృష్ణాజినాన్ని వేసుకుని, కపాలాన్ని మస్తకంపై పెట్టుకుని, భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించాడు.
వ్యాలయజ్ఞోపవీతీ చ సురాణామభయఙ్కరః। దున్దుభిస్వననిర్ఘోషపర్జన్యనినదోపమః। ముక్తో హాసస్తదా తేన నభః సర్వమపూరయత్ ।। ౫౫.
పాము యజ్ఞోపవీతంగా వేసుకుని, దేవతలకు భయాన్ని తొలగించేవాడై, అతని గర్జన డుండుభి మ్రోగడం, మేఘగర్జన లాగా వినిపించింది. ఆ సమయంలో అతని నవ్వు ఆకాశమంతా నింపింది.
తేన శబ్దేన మహతా వయం భీతా మహాత్మనః। తదోవాచ మహాయోగీ ప్రీతోఽహం సురసత్తమౌ ।। ౫౫.
ఆ మహాత్ముడి గొప్ప శబ్దం విని మేమంతా భయపడ్డాము. అప్పుడు ఆ మహాయోగి, 'నేను మీ ఇద్దరిపై సంతోషంగా ఉన్నాను, దేవతలలో ఉత్తములారా!' అని అన్నాడు.
పశ్యేతాఞ్చ మహామాయాం భయం సర్వం ప్రముచ్యతామ్ । యువాం ప్రసూతౌ గాత్రేషు మమ పూర్వసనాతనౌ ।। ౫౫.
'ఈ మహామాయను చూడండి, మీ భయాలన్నీ పోయిపోవాలి. మీరు ఇద్దరూ నా పురాతన అవయవాల నుండి పుట్టారు.'
అయం మే దక్షిణో బాహుర్బ్రహ్మా లోకపితామహః। వామో బాహుశ్చ మే విష్ణుర్నిత్యం యుద్ధేషు తిష్ఠతి। ప్రీతోఽహం యువయోః సమ్యగ్వరం దఝి యథేప్సితమ్ ।। ౫౫.
'నా కుడి చేయి బ్రహ్మ, లోకాలకు పితామహుడు. నా ఎడమ చేయి విష్ణువు, యుద్ధాలలో ఎప్పుడూ నిలిచే వాడు. మీ ఇద్దరిపై నేను సంతోషంగా ఉన్నాను. మీరు కోరిన వరాన్ని అడగండి.'
తతః ప్రహృష్టమనసౌ ప్రణతౌ పాదయోః పునః । ఊచతుశ్చ మహాత్మానౌ పునరేవ తదానఘౌ ।। ౫౫.
ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు ఆనందంతో ఆయన పాదాలకు మళ్లీ నమస్కరించి, పవిత్రంగా, నిర్దోషంగా మళ్లీ మాట్లాడారు.
యది ప్రీతిః సముత్పన్నా యది దేయో వరశ్చ నౌ। భక్తిర్భవతు నౌ నిత్యం త్వయి దేవ సురేశ్వర ।। ౫౫.
'మీరు నిజంగా సంతోషంగా ఉంటే, మాకు వరం ఇవ్వదలచుకుంటే, దేవా! దేవతలాధిపతీ! మీపై మా భక్తి ఎప్పుడూ ఉండాలి.'
ఏవమస్తు మహాభాగౌ సృజతాం వివిధాః ప్రజాః। ఏవముక్త్వా స భగవాంస్తత్రైవాన్తరధీయత ।। ౫౫.
'అలా జరగాలి, మహాభాగులారా! మీరు అనేక ప్రజలను సృష్టించండి.' అని చెప్పి, ఆ భగవంతుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఏవమేష మయోక్తో వః ప్రభావస్తస్య యోగినః। తేన సర్వమిదం సృష్టం హేతుమాత్రా వయన్త్విహ ।। ౫౫.
'ఆ యోగికి ఉన్న తేజస్సును నేను మీకు వివరించాను. ఆయన ద్వారానే ఈ సృష్టి అంతా జరిగింది. మేము ఇక్కడ కారణమాత్రులం.'