వాయుపురాణమ్

ఏతాన్ దేవాసురే యుద్ధే జయార్థే జగృహుః సురాః। కృతార్థైశ్చ విసృష్టాస్తైః పూర్వోక్తాః ప్రయయుర్దిశః ॥ ౮.

దేవతలు, అసురులతో యుద్ధంలో విజయాన్ని సాధించేందుకు వీరిని తీసుకున్నారు. తమ కార్యం పూర్తయ్యాక, ముందు చెప్పినవారిని దిక్కులకు పంపించారు.

ఏతేషామన్వయే జాతాన్ వినీతాంస్త్రిదశా దదుః । అఙ్గాయ లోమపాదాయ సూత్రకారాయ వై ద్విపాన్ ॥ ౮.

వారి వంశంలో పుట్టిన, బాగా శిక్షణ పొందిన ఏనుగులను దేవతలు, అంగుడు, లోమపాదుడు, సూత్రకారునికి ఇచ్చారు.

ద్విరదో ద్విరదాభ్యాఞ్చ హస్తాద్ధస్తీ కరాత్కరీ। వరణాద్వారణో దన్తీ దన్తాభ్యాం గర్జనాద్గజః ॥ ౮.

రెండు దంతాలు ఉన్నందున ద్విరదుడు, చేతి వలన హస్తి, కరము వలన కరీ, రక్షణకోసం వరణుడు, దంతాల వలన దంతి, గర్జన వలన గజుడు అని పిలుస్తారు.

కుఞ్జరః కుఞ్జచారిత్వాన్నాగో నగవిరోధతః । మతఙ్గాదితి మాతఙ్గో ద్విపో ద్వాభ్యామపి స్మృతః। సామజః సామజాతత్వాదితి నిర్వచనక్రమః ॥ ౮.

అడవుల్లో తిరుగుతున్నందున కుంజరుడు, పర్వతాలకు వ్యతిరేకంగా ఉండే వలన నాగుడు, మతంగుడి వలన మాతంగుడు, రెండు వలన ద్విపుడు, సామ్న నుండి పుట్టిన వలన సామజుడు అని పేర్లకు అర్థాలు.

ఏషాం జిహ్వాపరావృత్తిరివాక్తం హ్యగ్నిశాపజమ్। బలస్యానవతో యా తు యా చైషాం గూఢముష్కతా। ఉభయం దన్తినామేతత్స్వయమ్భూసూరశాపజమ్ ॥ ౮.

వారికి నాలుక వెనక్కి తిరిగినట్టు ఉంటుంది, అది అగ్ని శాపం వల్ల. బలహీనత, అంతర్లీనంగా ఉండే పురుషాంగం కూడా స్వయంభువు, దేవతల శాపం వల్లే.

దేవదానవగన్ధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః। కన్యాసు జాతా దిఙ్నాగైర్నానాసాత్త్వాస్తతో గజాః ॥ ౮.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, సర్పాలు, రాక్షసులు—వారి కుమార్తెలలో వివిధ వంశాల ఏనుగులు పుట్టాయి.

సమ్భూతిశ్చ ప్రభూతిశ్చ నామనిర్వచనం తథా। ఏతద్గజానాం విజ్ఞేయం యేషాం రాజా విభావసుః ॥ ౮.

ఈ ఏనుగులకు సంభవం, ప్రబవం, పేర్ల అర్థాలు—all తెలుసుకోవాలి. వీరికి విభావసు రాజు.

కౌశికాద్యాః సముద్రాత్తు గఙ్గాయాస్తదనన్తరమ్। అఞ్జనస్యైకమూలస్య ప్రాచ్యాన్నాగవనన్తు తత్ ॥ ౮.

కౌశికులు మొదలైన వారు సముద్రం నుండి, తరువాత గంగ నుండి పుట్టారు. అంజన ఒకే మూలం నుండి, ఆగ్నేయ దిశలోని నాగవనం ఏర్పడింది.

ఉత్తరా తస్య విన్ధ్యస్య గఙ్గాయా దక్షిణఞ్చ యత్। గఙ్గోద్భేదాత్కరూషేభ్యః సుప్రతీకస్య తద్వనమ్ ॥ ౮.

వింధ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా, గంగా నదికి దక్షిణంగా, గంగ ప్రవాహం కరూష ప్రాంతంలో కలిసిన చోట, సుప్రతీకుని వనం ఉంది.

అపరేణోత్కలాచ్చైవ హ్యావేదిభ్యశ్చ పఞ్చమమ్। ఏకభూతాత్మనోస్యైతద్వామనస్య వనం స్మృతమ్ ॥ ౮.

ఇంకొక సరిహద్దుతో, ఉత్తర దిక్కున ఆవేది ప్రాంతం దగ్గర, ఇది వామనుడి అడవి అని గుర్తించబడింది.

అపరేణ తు లౌహిత్యమాసిన్ధోః పశ్చిమేన తు। యమస్యైతద్వనం ప్రోక్తమనుపర్వతమేవ తత్ ॥ ౮.

మరొక వైపు లౌహిత్య నది, సముద్రానికి పడమరగా, యముని అడవి పర్వతాల వెంట విస్తరించి ఉందని చెబుతారు.

భూతిర్విజజ్ఞే భూతాంశ్చ రుద్రస్యానుచరాన్ ప్రభోః। స్థూలాన్ కృశాంశ్చ దీర్ఘాంశ్చ వామనాన్ హ్రస్వకాన్ సమాన్ ॥ ౮.

భూతి అనేక జీవులను, రుద్రుని అనుచరులను ప్రసవించింది. వారిలో కొందరు పొడవుగా, కొందరు బలిష్టంగా, కొందరు సన్నగా, కొందరు చిన్నగా, కొందరు సమానంగా ఉన్నారు.

లమ్బకర్ణాన్ ప్రలమ్బోష్ఠాన్ లమ్బజిహ్వాస్తనోదరాన్। ఏకరూపాన్ ద్విరూపాంశ్చ లమ్బస్ఫిక్స్థూలపిణ్డికాన్ ॥ ౮.

కొందరికి వేలాడే చెవులు, పొడవైన పెదాలు, వేలాడే నాలుకలు, ఊరిగిన వక్షోజాలు, పొట్టలు ఉన్నాయి. కొందరు ఒక రూపంలో, కొందరు రెండు రూపాల్లో, కొందరు బరువైన నితంబాలు, మందమైన కాళ్లు కలిగి ఉన్నారు.

సరోవరసముద్రాదినదీపులినవాసినః। కృష్ణాన్ గౌరాంశ్చ నీలాంశ్చ శ్వేతాంశ్చ లోహితారుణాన్ ॥ ౮.

వారు చెరువులు, కుంటలు, సముద్రాలు, నదీ తీరాలలో నివసించేవారు. వారిలో నల్లగా, తెల్లగా, నీలంగా, ఎర్రగా ఉండేవారు.

బభ్రూన్ వై శబలాన్ ధూమ్రాన్ కద్రూన్ రాసభదారూణాన్। ముఞ్జకేశాన్ హృషీకేశాన్ సర్పయజోపవీతినః ॥ ౮.

వారిలో కొందరు గోధుమవర్ణం, మచ్చలు ఉన్నవారు, పొగ వర్ణం, ముదురు రంగు, గాడిదల వలె కఠినంగా ఉన్నారు. కొందరికి ముఞ্জ గడ్డి లాంటి జుట్టు, కొందరికి నిక్కారంగా ఉన్న జుట్టు, కొందరు పాములను యజ్ఞోపవీతంగా ధరించేవారు.

విసృష్టాక్షాన్ విరూపాక్షాన్ కృశాక్షానేకలోచనాన్। బహుశీర్షాన్ విశీర్షాంశ్చ ఏకశీర్షాంశ్చ శీర్షకాన్ ॥ ౮.

కొందరికి బయటకు పొంగిన కళ్ళు, వంకర కళ్ళు, చిన్న కళ్ళు, అనేక కళ్ళు ఉన్నాయి. కొందరికి అనేక తలలు, కొందరికి తలలే లేవు, కొందరికి ఒక్క తల మాత్రమే ఉంది.

చణ్డాంశ్చ వికటాంశ్చైవ విరోమాన్ రోమశాంస్తథా। అన్ధాంస్వ జటిలాంశ్చైవ కుఞ్జాన్ హేషకవామనాన్ ॥ ౮.

వారిలో కొందరు భయంకరులు, విచిత్రాకారులు, గుబ్బగా ఉన్నవారు, మిక్కిలి జుట్టు ఉన్నవారు, అంధులు, జటలు, చిన్నవారు, గుర్రంలా అరుస్తూ ఉండేవారు.

సరోవరసముద్రాదినదీపులినసేవినః। ఏకకర్ణాన్ మహాకర్ణాన్ శఙ్కుకర్ణానకర్ణికాన్ ॥ ౮.

వారు చెరువులు, కుంటలు, సముద్రాలు, నదీ తీరాలలో నివసించేవారు. కొందరికి ఒక్క చెవి, కొందరికి పెద్ద చెవి, కొందరికి శంఖాకార చెవి, కొందరికి చెవులే లేవు.

దంష్ట్రిణో నఖినశ్చైవ నిర్ద్దన్తాంశ్చ ద్విజిహ్వకాన్। ఏకహస్తాన్ ద్విహస్తాంశ్చ త్రిహస్తాంశ్చాప్యహస్తకాన్ ॥ ౮.

కొందరికి దంతాలు, కొందరికి గోర్లు, కొందరికి పళ్ళు లేవు, కొందరికి రెండు నాలుకలు. కొందరికి ఒక్క చేయి, కొందరికి రెండు చేతులు, కొందరికి మూడు చేతులు, కొందరికి చేతులే లేవు.

ఏకపాదాన్ ద్విపాదాంశ్చ త్రిపాదాన్ బహుపాదకాన్ । మహాయోగాన్ మహాసత్త్వాన్ సుతపక్వాన్ మహాబలాన్ ॥ ౮.

కొందరికి ఒక్క కాలు, కొందరికి రెండు కాళ్లు, కొందరికి మూడు కాళ్లు, మరికొందరికి అనేక కాళ్లు ఉన్నాయి. వారు మహాయోగశక్తి, గొప్ప బలము, తీవ్రమైన తపస్సు కలవారు.

సర్వత్రగానప్రతిఘాన్ బ్రహ్మజ్ఞాన్ కామరూపిణః । ఘోరాన్ క్రూరాంశ్చ మేధ్యాంశ్చ శివాన్ పుణ్యాన్ సవాదినః ॥ ౮.

వారు ఎక్కడికైనా వెళ్ళగలరు, ఎవరూ అడ్డుకోలేరు, బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్నవారు, కావలసిన రూపం ధరించగలరు. కొందరు భయంకరులు, కొందరు క్రూరులు, కొందరు పవిత్రులు, శుభకరులు, పుణ్యాత్ములు, వాగ్ములు.

కుశహస్తాన్ మహాజిహ్వాన్ మహాకర్ణాన్మహాననాన్। హస్తాదాంశ్చ ముఖాదాంశ్చ శిరోదాంశ్చ కపాలినః ॥ ౮.

కొందరు చేతిలో కుశ గడ్డి, కొందరు పెద్ద నాలుకలు, పెద్ద చెవులు, పెద్ద నోళ్ళు కలవారు. కొందరు చేతితో, కొందరు నోటితో, కొందరు తలతో తినేవారు, కొందరు ఖపాలాలతో అలంకరించుకున్నవారు.

ధన్వినో ముద్గరధరానసిశూలధరాంస్తథా। దీప్తాస్యాన్ దీప్తనేత్రాంశ్చ చిత్ర మాల్యానులేషనాన్ ॥ ౮.

కొందరు విల్లు, కొందరు గదలు, కొందరు ఖడ్గాలు, కొందరు శూలాలు ధరించేవారు. కొందరికి అగ్నివ్వే నోళ్ళు, అగ్నివ్వే కళ్ళు, కొందరు విచిత్రమైన పుష్పమాలలు, అంగరాగాలు ధరించేవారు.

అన్నాదాన్ పిశితాదాంశ్చ బహురూపాన్ సురూపకాన్ । రాత్రిసన్ధ్యాచరాన్ ఘోరాన్ వ్కచిత్సౌమ్యాన్ దివాచరాన్। నక్తఞ్చరాన్ సుదుష్ప్రేక్ష్యాన్ ఘోరాంస్తాన్ వై నిశాచరాన్ ॥ ౮.

కొందరు అన్నం తినేవారు, కొందరు మాంసం తినేవారు, అనేక రూపాలు, అందమైన రూపాలు కలవారు. కొందరు రాత్రి, సంధ్య సమయాల్లో సంచరిస్తారు, భయంకరులు, కొందరు శాంత స్వభావం కలవారు, కొందరు పగలు తిరుగుతారు, కొందరు రాత్రిపూట తిరుగుతారు, చూడడానికి భయంకరమైన వారు.

పరత్వే చ భయం దైవ సర్వే తే గతమానసాః। నైషాం భార్యాఽస్తి పుత్రో వా సర్వే తే హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః ॥ ౮.

వారికి భయం, పరుల పట్ల ఆసక్తి ఉండదు. వారు మనసు విరక్తులతో ఉంటారు. వారికి భార్యా, కుమారులు ఉండరు. అందరూ ఊర్ధ్వరేతసులు.

శతన్తాని సహస్రాణి భూతానామాత్మయోగినామ్। ఏతే సర్వే మహాత్మానో భూత్యాః పుత్రాః ప్రకీర్త్తితాః ॥ ౮.

వందలు, వేలాది జీవులు, తమ స్వశక్తితో నియంత్రించుకునేవారు. వీరందరూ మహాత్ములు, భూతి కుమారులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

కపిశా చైవ కూష్మాణ్డీకూష్మాణ్డాఞ్జజ్ఞిరే పునః । మిథునాని పిశాచానాం వర్ణేన కపిశేన చ। కపిశత్వాత్ పిశాచాస్తే సర్వే చ పిశితాశనాః ॥ ౮.

తర్వాత గోధుమవర్ణమైన కూష్మాండులు, కూష్మాండ జంటలు, అలాగే గోధుమవర్ణం కలిగిన పిశాచులు పుట్టారు. ఆ గోధుమ రంగు వల్ల, ఆ పిశాచులు అందరూ మాంసాహారులు.

యుగ్మాని షోడశాన్యాని వర్త్తమానాస్తదన్వయాః। నామతస్తాన్ ప్రవక్ష్యామి పురుషాదాంస్తదన్వయాన్ ॥ ౮.

ప్రస్తుతం ఉన్న పదహారు జంటలు, వాటి వంశాలతో కలిపి, నేను ఇప్పుడు పేర్లు చెబుతాను. అవి మాంసాహారులు మొదలైన వారి వంశాలు.

ఛగలశ్ఛగలీ చైవ వక్రో వక్రముఖీ తథా। షోడశానాం గణాశ్చైవ సూచీ సూచీముఖస్తథా ॥ ౮.

చగలుడు, చగలిదె, వక్రుడు, వక్రముఖి, సూచి, సూచీముఖి — ఇవి పదహారు గుంపుల్లో కొన్ని.