వాయుపురాణమ్

సురాణామసురాణాఞ్చ శ్రుత్వా వాక్యం పితామహః। ప్రత్యువాచ మహాతేజా లోకానాం హితకామ్యయా ।। ౫౪.

దేవతలు, దానవులు చెప్పిన మాటలు విని, లోకాల మేలుకోసం, మహాతేజస్సుతో కూడిన పితామహుడు సమాధానం చెప్పాడు.

శ్రృణుధ్వం దేవతాః సర్వే ఋషయశ్చ తపోధనాః। యత్తదగ్రే సముత్పన్నం మథ్యమానే మహోదధౌ ।। ౫౪.

అందరు దేవతలూ, తపస్సు చేసిన మహర్షులూ వినండి. మహాసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు మొదటగా ఏది పుట్టిందో చెబుతాను.

విషం కాలానలప్రఖ్యం కాలకూటేతి విశ్రుతమ్। యేన ప్రోద్భూతమాత్రేణ కృతకృష్ణో జనార్దనః ।। ౫౪.

కాలాగ్ని వంటి విషం, 'కాలకూటం' అని పేరుగాంచింది, బయటపడిన వెంటనే జనార్దనుడు నల్లగా మారిపోయాడు.

తస్య విష్ణురహఞ్చాపి సర్వే తే సురపుఙ్గవాః। న శక్నువన్తి వై సోఢుం వేగమన్యే తు శఙ్కరాత్ ।। ౫౪.

ఆ విషపు ప్రభావాన్ని నేను, విష్ణువు, ఇతర ముఖ్యమైన దేవతలు కూడా తట్టుకోలేకపోయాం. ఒక్క శంకరుడే దాన్ని భరించగలిగాడు.

ఇత్యుక్త్వా పఝగర్భాభః పఝయోనిరయోనిజః । తతః స్తోతుం సమారబ్ధో బ్రహ్మా లోకపితామహః ।। ౫౪.

ఇలా చెప్పిన తరువాత, పద్మంలో జన్మించిన, స్వయంభువుడైన బ్రహ్మను స్తుతించేందుకు ప్రారంభించాడు.

నమస్తుభ్యం విరూపాక్ష నమస్తేఽనేకచక్షుషే। నమః పినాకహస్తాయ వజ్రహస్తాయ వై నమః ।। ౫౪.

ఓ విరూపాక్షా! నీకు నమస్కారం. అనేక కళ్లున్నవాడా! నీకు నమస్కారం. పినాకాన్ని పట్టినవాడా, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.

నమస్త్రైలోక్యనాథాయ భూతానామ్పతయే నమః। నమః సురారిసంహర్త్రే తాపసాయ త్రిచక్షుషే ।। ౫౪.

మూడు లోకాల అధిపతీ, భూతగణాల పాలకుడా! దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడా, తపస్వీ, మూడు కళ్లున్నవాడా! నీకు నమస్కారం.

బ్రహమణే చైవ రుద్రాయ విష్ణవే చైవ తే నమః। సాఙ్ఖ్యాయ చైవ యోగాయ భూతగ్రామాయ వై నమః ।। ౫౪.

బ్రహ్మగా, రుద్రుడిగా, విష్ణువుగా ఉన్న నీకు నమస్కారం. సాంఖ్యంగా, యోగంగా, భూతగణాల రూపంగా ఉన్న నీకు నమస్కారం.

మన్మతాఙ్గవినాశాయ కాలకాలాయ వై నమః। రుద్రాయ చ సురేశాయ దేవదేవాయ తే నమః। ౫౪.

మన్మథుడిని, ఏనుగును నాశనం చేసినవాడా, మరణానికే మరణమైనవాడా! రుద్రుడా, దేవతల అధిపతీ, దేవదేవుడా! నీకు నమస్కారం.

కపర్దినే కరాలాయ శఙ్కరాయ కపాలినే। విరూపాయైకరూపాయ శివాయ వరదాయ చ ।। ౫౪.

జటాజూటాన్ని ధరించినవాడా, ఉగ్రుడు, శంకరుడా, కపాలాన్ని పట్టినవాడా! విరూపుడా, ఏకరూపుడా, శివుడా, వరమిచ్చేవాడా! నీకు నమస్కారం.

త్రిపురఘ్నాయ వన్ద్యాయ మాతౄణామ్పతయే నమః। బుద్ధాయ చైవ శుద్ధాయ ముక్తాయ కేవలాయ చ ।। ౫౪.

త్రిపురాసురుడిని సంహరించినవాడా, పూజ్యుడా, మాతృదేవతల అధిపతీ! జ్ఞానవంతుడా, పవిత్రుడా, ముక్తుడా, ఏకాంతుడా! నీకు నమస్కారం.

నమః కమలహస్తాయ దిగ్వాసాయ శిఖణ్డినే । లోక త్రయవలిధాత్రే చ చన్ద్రాయ వరుణాయ చ ।। ౫౪.

కమలాన్ని చేతిలో పట్టినవాడా, దిక్కులే వస్త్రమైనవాడా, శిఖరాన్ని ధరించినవాడా! మూడు లోకాలను పోషించే వాడా, చంద్రుడా, వరుణుడా! నీకు నమస్కారం.

అగ్రాయ చైవ చోగ్రాయ విప్రాయానేకచక్షుషే। రజసే చైవ సత్త్వాయ తమసేఽవ్యక్తయోనయే ।। ౫౪.

ముందున్నవాడా, ఉగ్రుడా, బ్రాహ్మణుడా, అనేక కళ్లున్నవాడా! రజోగుణంగా, సత్త్వగుణంగా, తమోగుణంగా, అవ్యక్త మూలంగా ఉన్నవాడా! నీకు నమస్కారం.

నిత్యాయానిత్యరూపాయ నిత్యానిత్యాయ వై నమః। వ్యక్తాయ చైవావ్యక్తాయ వ్యక్తావ్యక్తాయ వై నమః ।। ౫౪.

శాశ్వతమైన రూపానికీ, అశాశ్వతమైన రూపానికీ, శాశ్వతమైనదానికీ, అశాశ్వతమైనదానికీ నమస్కారం. వ్యక్తమైనదానికీ, అవ్యక్తమైనదానికీ, వ్యక్తావ్యక్తమైనదానికీ నమస్కారం.

చిన్త్యాయ చైవాచిన్త్యాయ చిన్త్యాచిన్త్యాయ వై నమః। భక్తానామార్తినాశాయ నరనారాయణాయ చ ।। ౫౪.

ఆలోచించదగినవాడికీ, ఆలోచించలేని వాడికీ, ఆలోచించదగినదానికీ, ఆలోచించలేనిదానికీ నమస్కారం. భక్తుల బాధను తొలగించేవాడా, నరనారాయణుడా! నీకు నమస్కారం.

ఉమాప్రియాయ శర్వాయ నన్దిచక్రాఙ్కితాయ చ। పక్షమాసార్ద్ధమాసాయ నమః సంవత్సరాయ చ ।। ౫౪.

ఉమాదేవికి ప్రియుడా, శర్వుడా, నంది చక్రాన్ని ధరించినవాడా! పక్షం, మాసం, అర్ధమాసం, సంవత్సరంగా ఉన్నవాడా! నీకు నమస్కారం.

బహురూపాయ ముణ్డాయ దణ్డినేఽథ వరూథినే। నమః కపాలహస్తాయ దిగ్వాసాయ శిఖణిడనే ।। ౫౪.

అనేక రూపాలున్నవాడా, ముండుడా, దండాన్ని పట్టినవాడా, నాయకుడా! కపాలాన్ని చేతిలో పట్టినవాడా, దిక్కులే వస్త్రమైనవాడా, శిఖరాన్ని ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.

ధ్వజినే రథినే చైవ యమినే బ్రహ్మచారిణే। ఋగ్యజుః సామవేదాయ పురుషాయేశ్వరాయ చ। ఇత్యేవమాదిచరితైస్తుభ్యం దేవ నమోఽస్తు తే ।। ౫౪.

ధ్వజాన్ని ధరించినవాడా, రథాన్ని నడిపేవాడా, నియమాన్ని పాటించేవాడా, బ్రహ్మచారిగా ఉన్నవాడా! ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదంగా ఉన్నవాడా, పురుషుడా, ఈశ్వరుడా! ఇలాంటి మహిమలతో కూడిన దేవా, నీకు నమస్కారం.

ఏవం స్తుతస్తతో దేవైః ప్రణిపత్య వరాననే ।। ౫౪.

దేవతలు ఇలా స్తుతించి, నమస్కరించగా, ఓ అందమైన ముఖమున్నవాడా!

జ్ఞాత్వా తు భక్తిం మమ దేవదేవో గఙ్గాజలాప్లావితకేశదేశః। సూక్ష్మోఽతియోగాతిశయాదచిన్త్యో న హి ప్లుతో వ్యక్తముపైతి చన్ద్రః ।। ౫౪.

నా భక్తిని తెలిసిన దేవదేవుడు, గంగాజలంతో తలస్నానం చేసినవాడు, ఎంతో సూక్ష్మంగా, అపారంగా, ఊహించలేనివాడిగా ఉంటాడు. చంద్రుడు నీటిలో మునిగినా స్పష్టంగా కనిపించని విధంగా, ఆయన కూడా అందరికీ స్పష్టంగా తెలియడు.

ఏవం భగవతా పూర్వం బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా। స్తుతోఽహం వివిధైః స్తోత్రై ర్వేదవేదాఙ్గసమ్భవైః ।। ౫౪.

అలా, పూర్వం లోకాలను సృష్టించే భగవంతుడైన బ్రహ్మ నాకు వేదాలు, వాటి ఉపవేదాల నుండి వచ్చిన అనేక స్తోత్రాలతో స్తుతించారు.

తతః ప్రీతో హ్యహం తస్మై బ్రహ్మణే సుమహాత్మనే। తతోఽహం సూక్ష్మయా వాచా పితామహమథాబ్రువమ్ ।। ౫౪.

ఆ మహాత్ముడైన బ్రహ్మపై నేను సంతోషించి, అతనితో మృదువైన మాటలతో మాట్లాడాను.

భగవన్ భూతభవ్యేశ లోకనాథ జగత్పతే। కిం కార్యే తే మయా బ్రహ్మన్ కర్త్తవ్యం వద సువ్రత ।। ౫౪.

భగవంతుడా, భూతభవ్యాల అధిపతీ, లోకాల పాలకా, జగత్తు యజమానా! బ్రహ్మా, నీ కోసం నేను ఏ పని చేయాలి? నీవు చెప్పు, ఓ ధైర్యవంతుడా.

శ్రుత్వా వాక్యం తతో బ్రహ్మా ప్రత్యువాచామ్బుజేక్షణః । భూతభవ్యభవన్నాథ శ్రూయతాం కారణేశ్వర ।। ౫౪.

ఆ మాటలు విని, కమలనేత్రుడైన బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'భూత, భవిష్యత్, వర్తమానకాలాల అధిపతీ, కారణాల అధిపతీ, విను.'

సురాసురైర్మథ్యమానే పయోధావమ్బుజేక్షణ। భగవన్మేఘ సఙ్కాశం నీలజీమూతసన్నిభమ్ ।। ౫౪.

దేవతలు, అసురులు సముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, కమలనేత్రుడా, మేఘంలా నీలంగా, గర్జించే మేఘంలా ఉన్న ఒక రూపం బయటపడింది.

ప్రాదుర్భూతం విషఙ్ఘోరం సంవర్త్తాగ్నిసమప్రభమ్। కాలమృత్యురివోద్భూతం యుగాన్తాదిత్యవర్చ్చసమ్ ।। ౫౪.

అప్పుడు భయంకరమైన విషం, ప్రళయాగ్నిలా మండుతూ, కాలమృత్యువులా ఉద్భవించి, యుగాంతపు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ బయటపడింది.

త్రైలోక్యోత్సాది సూర్యాభం విస్ఫురన్తం సమన్తతః। అగ్రే సముత్థితం తస్మిన్ విషఙ్కాలానలప్రభమ్ ।। ౫౪.

అది మూడు లోకాలను నాశనం చేయబోయే సూర్యుడిలా అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తూ, ముందుగా ఆ కాలాగ్ని వంటి విషం ఉద్భవించింది.

తం దృష్ట్వా తుం వయం సర్వే భీతాః సమ్భ్రాన్తచేతసః। తత్ పిబస్వ మహాదేవ లోకానాం హితకామ్యయా । భవానగ్ర్యస్య భోక్తా వై భవాంశ్వైవ వరః ప్రభుః ।। ౫౪.

అది చూసి మేమంతా భయంతో మనసు గందరగోళంగా అయ్యాం. 'మహాదేవా! లోకాల మంగళం కోసం దయచేసి ఈ విషాన్ని త్రాగు. నీవే దీనికి యోగ్యుడవు, నీవే పరమేశ్వరుడవు.' అని చెప్పాము.

త్వామృతేఽన్యో మహాదేవ విషం సోఢుం న విద్యతే । నాస్తి కశ్చిత్ పుమాన్ శక్తస్త్రైలోక్యేషు చ గీయతే ।। ౫౪.

'మహాదేవా! నిన్ను తప్ప మరెవ్వరూ ఈ విషాన్ని భరించలేరు. మూడు లోకాలలో ఎవ్వరూ దీనిని తట్టుకునే శక్తి కలవారు కారు.'