వాయుపురాణమ్

హ్రస్వజఙ్ఘైశ్చ లమ్బోష్ఠైస్తాలజఙ్ఘైస్తథాపరైః। గౌకర్ణైరేకకర్ణైశ్చ మహాకర్ణైరకర్ణకైః ।। ౫౪.

చిన్న కాళ్లు, మందమైన పెదవులు, తాటి కాళ్లు, ఆవు చెవులు, ఒక్క చెవి, పెద్ద చెవులు, చెవుల్లేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహుపాదైర్మహాపాదైరేకపాదైరపాదకైః। బహుశీర్షైర్మహాశీర్షైరేకశీర్షైరశీర్షకైః ।। ౫౪.

చాలా కాళ్లు ఉన్నవారు, పెద్ద కాళ్లు ఉన్నవారు, ఒక్క కాలు ఉన్నవారు, కాళ్లులేనివారు, ఎన్నో తలలు ఉన్నవారు, పెద్ద తలలు ఉన్నవారు, ఒక్క తల ఉన్నవారు, తలలేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహునేత్రైర్మహానేత్రైరేకనైత్రైరనైత్రకైః । ఏవంవిధైర్మహాయోగిభూతైర్భూతపతిర్వృతః ।। ౫౪.

చాలా కళ్ళు ఉన్నవారు, పెద్ద కళ్ళు ఉన్నవారు, ఒక్క కన్ను ఉన్నవారు, కన్నులేనివారు— ఇలాంటి మహాయోగులు, భూతగణాలతో భూతపతి అక్కడ ఉన్నాడు.

విశుద్ధముక్తామణిరత్నభూషితే శిలాతలే హేమమయే మనోరమే। సుఖోపవిష్టం మదనాఙ్గనాశనం ప్రోవాచ వాక్యం గిరిరాజపుత్రీ ।। ౫౪.

పవిత్రమైన ముత్యాలూ, రత్నాల అలంకారాలతో మెరిసే, బంగారు రాయిపై అందంగా కూర్చున్న హిమవంతుని కుమార్తె, మన్మథుని శత్రువైన పరమేశ్వరునితో ఇలా మాట్లాడింది.

భగవన్ భూతభవ్యేశ గోవృషాఙ్కితశాసన। తవ కణ్ఠే మహాదేవ భ్రాజతేఽమ్బుదశన్నిభమ్ ।। ౫౪.

భగవంతుడా! భూతభవిష్యత్తుల అధిపతీ, నీవు వాహనంగా ఎద్దును ధరించేవాడవు. మహాదేవా! నీ మెడలో మేఘంతో పోలిన ఒకటి ప్రకాశిస్తోంది.

నాత్యుల్బణం నాతిశుబ్రం నీలాఞ్జనచయోపమమ్। కిమిదం దీప్యతే దేవ కణ్ఠే కామాఙ్గ నాశన ।। ౫౪.

అది ఎక్కువగా ముదురు కాదు, ఎక్కువగా తెలుపు కూడా కాదు. నీలంమణి గడ్డల వలె ఉంది. దేవా! మన్మథుని సంహారకా! నీ మెడలో ప్రకాశిస్తున్నది ఏమిటి?

కో హేతుః కారణం కిఞ్చ కణ్ఠే నీలత్వమీశ్వరః । ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం బ్రూహి కౌతూహలం హిమే ।। ౫౪.

ఈశ్వరా! నీ మెడ నీలంగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి? దానికి కారణం ఏంటి? ఈ సంగతులన్నీ నాకు సరిగ్గా చెప్పు. నాకు తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉంది.

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్యాః పార్వత్యాః పార్వతీప్రియః । కథాం మఙ్గలసంయుక్తాం కథయామాస శఙ్కరః ।। ౫౪.

పార్వతీ మాటలు విని, పార్వతీ ప్రియుడైన శంకరుడు, మంగళకరమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

మథ్యమానేఽమృతే పూర్వం క్షీరోదే సురదానవైః। అగ్రే సముత్థితం తస్మిన్ విషం కాలానలప్రభమ్ ।। ౫౪.

పూర్వం దేవతలు, దానవులు పాలసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, మొదటగా కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన విషం బయటకు వచ్చింది.

తం దృష్ట్వా సురసఙ్ఘాశ్చ దైత్యాశ్చైవ వరాననే। విషణ్ణవదనాః సర్వే గతాస్తే బ్రహ్మణోఽన్తికమ్ ।। ౫౪.

అదిని చూసి, అందరు దేవతలు, దానవులు, అందమైనవాడా! భయంతో ముఖాలు వాడిపోయి, బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్లారు.

దృష్ట్వా సురగణాన్ భీతాన్ బ్రహ్మో వాచ మహాద్యుతిః। కిమర్థం భో మహాభాగా భీతా ఉద్విగ్నచేతసః ।। ౫౪.

భయంతో ఉన్న దేవతలను చూసి, తేజోవంతుడైన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అడిగాడు: 'మహాభాగులారా! మీరు ఎందుకు భయంతో, కలవరంతో ఉన్నారు?'

మయాష్టగుణమైశ్వర్యం భవతాం సమ్ప్రకల్పితమ్। కేన వ్యావర్త్తితైశ్వర్యా యూయం వై సురసత్తమాః ।। ౫౪.

'మీ కోసం నేను ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యాన్ని ఏర్పాటు చేశాను. దేవతలలో శ్రేష్ఠులైన మీ ఐశ్వర్యాన్ని ఎవరు తగ్గించారు?'

త్రైలోక్యస్యేశ్వరా యూయం సర్వే వై విగతజ్వరాః। ప్రజాసర్గే న సోఽస్తీహ ఆజ్ఞాం యో మే నివర్త్తయేత్ ।। ౫౪.

'మీరు ముగ్గురు లోకాల అధిపతులు, బాధలు లేని వారు. సృష్టిలో నా ఆజ్ఞను ఎవరూ తిరస్కరించలేరు.'

విమానగామినః సర్వే సర్వే స్వచ్ఛన్దగామినః। అధ్యాత్మే చాధిభూతే చ అధిదైవే చ నిత్యశః। ప్రజాః కర్మవిపాకేన శక్తా యూయం ప్రవర్త్తితుమ్ ।। ౫౪.

'మీరు అందరూ ఆకాశంలో సంచరిస్తారు, మీ ఇష్టానుసారం తిరుగుతారు. ఆధ్యాత్మిక, భౌతిక, దైవిక విషయాలలో ఎప్పుడూ, కర్మఫలంతో ప్రజలను నడిపించగలరు.'

తత్కిమర్థం భయోద్విగ్నా మృగాః సింహార్దితా ఇవ। కిం దుఃఖం కేన సన్తాపః కులో వా భయమాగతమ్। ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం శీగ్రమాఖ్యాతుమర్హథ ।। ౫౪.

'అయితే మీరు సింహాన్ని చూసిన జింకలవలె ఎందుకు భయంతో ఉన్నారు? ఏ బాధ, ఏ కష్టం, లేదా ఏ ప్రమాదం మీ వంశానికి వచ్చింది? ఈ సంగతులన్నీ త్వరగా, సరిగ్గా చెప్పండి.'

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్య బ్రహ్మణో వై మహాత్మనః। ఊచుస్తే ఋషిభిః సార్ధ్ధం సురదైత్యేన్ద్రదానవాః ।। ౫౪.

బ్రహ్మదేవుని ఆ మాటలు విని, ఋషులతో కలిసి దేవతలు, దానవులు, ఇంద్రులు, దానవేంద్రులు మాట్లాడారు.

సురాసురైర్మథ్యమానే పాథోధౌ చ మహాత్మభిః। భుజఙ్గభృఙ్గసఙ్కాశం నీలజీమూతసన్నిభమ్। ప్రాదుర్భూతం విషం ఘోరం సంవర్తాగ్నిసమప్రభమ్ ।। ౫౪.

మహాత్ములైన దేవతలు, దానవులు పాలసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, పాముల గుంపుల్లా, నీలి మేఘంలా, సంహారాగ్నిలా ప్రకాశించే ఘోరమైన విషం బయటకు వచ్చింది.

కాలమృత్యురివోద్భూతం యుగాన్తాదిత్యవర్చసమ్। త్రైలోక్యోత్సాది సూర్యాభం ప్రస్ఫురన్తం సమన్తతః ।। ౫౪.

అది కాలమృత్యువులా ఉద్భవించింది. యుగాంతపు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, మూడు లోకాల్ని నాశనం చేయబోయేలా చుట్టూ మండిపడింది.

విషేణోత్తిష్ఠమానేన కాలానలసమత్విషా। నిర్దగ్ధో రక్తగౌరాఙ్గః కృతకృష్ణో జనార్దనః ।। ౫౪.

ఆ విషం కాలాగ్ని తేజస్సుతో పైకి వచ్చి, జనార్దనుడు ఎర్రని శరీరంతో ఉండగా, దహించబడి నల్లగా మారిపోయాడు.

దృష్ట్వా తం రక్తగౌరాఙ్గం కృతకృష్ణం జనార్దనమ్। భీతాః సర్వే వయం దేవాస్త్వామేవ శరణం గతాః ।। ౫౪.

ఎర్రని శరీరంతో ఉన్న జనార్దనుడు నల్లగా మారినదాన్ని చూసి, మేమందరం దేవతలు భయంతో నీ శరణు వేడుకున్నాము.

సురాణామసురాణాఞ్చ శ్రుత్వా వాక్యం పితామహః। ప్రత్యువాచ మహాతేజా లోకానాం హితకామ్యయా ।। ౫౪.

దేవతలు, దానవులు చెప్పిన మాటలు విని, లోకాల మేలుకోసం, మహాతేజస్సుతో కూడిన పితామహుడు సమాధానం చెప్పాడు.

శ్రృణుధ్వం దేవతాః సర్వే ఋషయశ్చ తపోధనాః। యత్తదగ్రే సముత్పన్నం మథ్యమానే మహోదధౌ ।। ౫౪.

అందరు దేవతలూ, తపస్సు చేసిన మహర్షులూ వినండి. మహాసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు మొదటగా ఏది పుట్టిందో చెబుతాను.

విషం కాలానలప్రఖ్యం కాలకూటేతి విశ్రుతమ్। యేన ప్రోద్భూతమాత్రేణ కృతకృష్ణో జనార్దనః ।। ౫౪.

కాలాగ్ని వంటి విషం, 'కాలకూటం' అని పేరుగాంచింది, బయటపడిన వెంటనే జనార్దనుడు నల్లగా మారిపోయాడు.

తస్య విష్ణురహఞ్చాపి సర్వే తే సురపుఙ్గవాః। న శక్నువన్తి వై సోఢుం వేగమన్యే తు శఙ్కరాత్ ।। ౫౪.

ఆ విషపు ప్రభావాన్ని నేను, విష్ణువు, ఇతర ముఖ్యమైన దేవతలు కూడా తట్టుకోలేకపోయాం. ఒక్క శంకరుడే దాన్ని భరించగలిగాడు.

ఇత్యుక్త్వా పఝగర్భాభః పఝయోనిరయోనిజః । తతః స్తోతుం సమారబ్ధో బ్రహ్మా లోకపితామహః ।। ౫౪.

ఇలా చెప్పిన తరువాత, పద్మంలో జన్మించిన, స్వయంభువుడైన బ్రహ్మను స్తుతించేందుకు ప్రారంభించాడు.

నమస్తుభ్యం విరూపాక్ష నమస్తేఽనేకచక్షుషే। నమః పినాకహస్తాయ వజ్రహస్తాయ వై నమః ।। ౫౪.

ఓ విరూపాక్షా! నీకు నమస్కారం. అనేక కళ్లున్నవాడా! నీకు నమస్కారం. పినాకాన్ని పట్టినవాడా, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.

నమస్త్రైలోక్యనాథాయ భూతానామ్పతయే నమః। నమః సురారిసంహర్త్రే తాపసాయ త్రిచక్షుషే ।। ౫౪.

మూడు లోకాల అధిపతీ, భూతగణాల పాలకుడా! దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడా, తపస్వీ, మూడు కళ్లున్నవాడా! నీకు నమస్కారం.

బ్రహమణే చైవ రుద్రాయ విష్ణవే చైవ తే నమః। సాఙ్ఖ్యాయ చైవ యోగాయ భూతగ్రామాయ వై నమః ।। ౫౪.

బ్రహ్మగా, రుద్రుడిగా, విష్ణువుగా ఉన్న నీకు నమస్కారం. సాంఖ్యంగా, యోగంగా, భూతగణాల రూపంగా ఉన్న నీకు నమస్కారం.

మన్మతాఙ్గవినాశాయ కాలకాలాయ వై నమః। రుద్రాయ చ సురేశాయ దేవదేవాయ తే నమః। ౫౪.

మన్మథుడిని, ఏనుగును నాశనం చేసినవాడా, మరణానికే మరణమైనవాడా! రుద్రుడా, దేవతల అధిపతీ, దేవదేవుడా! నీకు నమస్కారం.