వాయుపురాణమ్

కైలాసశిఖరే రమ్యే నానాధాతువిచిత్రితే। నానాద్రుమలతాకీర్ణే చక్రవాకోపశోభితే ।। ౫౪.

కైలాస శిఖరంపై, రకరకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, విభిన్నమైన చెట్లు, వల్లులతో నిండిన, చక్రవాక పక్షుల గుంపులతో అందమైన ప్రదేశంలో,

షట్‌పదోద్గీతబహులే ధారాసమ్పాతనాదితే। మత్తక్రౌఞ్చమయూరాణాం నాదైరుద్ఘుష్టకన్దరే ।। ౫౪.

తేనెటీగల గానాలతో, జలపాతాలు ప్రవహిస్తూ, మత్తులో ఉన్న క్రౌంచపక్షులు, మయూరాల అరుపులతో గుహలు మారుమోగుతున్న చోట,

అప్సరోగణసఙ్కీర్ణే కిన్నరైశ్చోపశోభితే । జీవఞ్జీవకజాతీనాం వీరుద్భిరుపశోభితే ।। ౫౪.

అప్సరసల సమూహాలతో, కిన్నరుల సంగీతంతో అలంకరించబడి, జీవంజీవిక అనే మొక్కలతో పచ్చగా ఉన్న ప్రదేశంలో,

కోకిలారావమధురే సిద్ధ చారణసేవితే। సౌరభైయీనినాదాఢ్యే అధస్తనితనిఃస్వనే ।। ౫౪.

కోయిలల మధురమైన కూకులతో, సిద్ధులు, చారణులు సేవించే చోట, సౌరభేయ పక్షుల అరుపులతో, దిగువన మెఘగర్జనలు వినిపించే ప్రదేశంలో,

వినాయకభయోద్విగ్నే కుఞ్జరైర్యుక్తకన్దరే। వీణావాదిత్రనిర్ఘోషైః శ్రోత్రేన్ద్రియమనోరమైః ।। ౫౪.

వినాయకుడి భయంతో గుహల్లో ఉన్న ఏనుగులు, వీణ, మృదంగాల మధురమైన శబ్దాలతో మనస్సును ఆకట్టుకునే ప్రదేశంలో,

దోలాలమ్బితసమ్పాతే వనితాసఙ్ఘసేవితే। ధ్వజైర్లమ్బితదోలానాం ఘణ్ఠానాం నినదాకులే ।। ౫౪.

ఊయలలు వేలాడుతూ, స్త్రీల సమూహాలు చుట్టూ ఉండగా, ఊయలలపై జెండాలు, గంటలు వేలాడుతూ, వాటి మ్రోగులతో మారుమోగే ప్రదేశంలో,

ముఖమర్దలవాదిత్రైర్బలినాం స్ఫోటితైస్తథా। క్రీడారవవిచారాణాం నిర్ఘోషైః పూర్ణమన్దిరే ।। ౫౪.

బలవంతులు మృదంగాలు, తాళాలు మోగిస్తూ, ఆటలలో పాల్గొన్నవారి అరుపులతో ఆ మందిరం శబ్దాలతో నిండిపోయింది.

హాసైః సన్త్రాసజననైర్వికరాలముఖైస్తథా। దేహగన్ధైర్విచిత్రైశ్చ ప్రక్రీడితగణేశ్చరైః ।। ౫౪.

నవ్వులతో, భయంతో, ఆనందంతో మారిన ముఖాలతో, వింత వాసనలతో పరిమళించే శరీరాలతో, గణేశుని సేవకులు ఆటలాడుతున్న చోట,

వజ్రస్ఫటికసోపాన చిత్రపట్టిశిలాతలైః। వ్యాధ్రసింహముఖైశచవాన్యైర్గజవాజిముఖైస్తథా ।। ౫౪.

వజ్రం, స్ఫటికంతో చేసిన మెట్లు, రంగురంగుల రాళ్లతో చేసిన నేలలు, పులులు, సింహాలు, ఏనుగులు, కుదేరుల ఆకృతులతో అలంకరించబడి,

బిడాలవదనైశ్చోగ్రైః క్రోష్టుకాకారమూర్తిభిః । హ్రస్వైర్దీర్ఘైః కృశైః స్థూలైర్లమ్బోదర మహోదరైః ।। ౫౪.

పిల్లుల్లాంటి భయంకరమైన ముఖాలు, నక్కలు, కోతుల ఆకృతులు, కొందరు చిన్నవారు, కొందరు పొడవైనవారు, కొందరు సన్నగా, కొందరు బొద్దుగా, పెద్ద పొట్టలు, విస్తారమైన కడుపులతో ఉన్నవారు,

హ్రస్వజఙ్ఘైశ్చ లమ్బోష్ఠైస్తాలజఙ్ఘైస్తథాపరైః। గౌకర్ణైరేకకర్ణైశ్చ మహాకర్ణైరకర్ణకైః ।। ౫౪.

చిన్న కాళ్లు, మందమైన పెదవులు, తాటి కాళ్లు, ఆవు చెవులు, ఒక్క చెవి, పెద్ద చెవులు, చెవుల్లేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహుపాదైర్మహాపాదైరేకపాదైరపాదకైః। బహుశీర్షైర్మహాశీర్షైరేకశీర్షైరశీర్షకైః ।। ౫౪.

చాలా కాళ్లు ఉన్నవారు, పెద్ద కాళ్లు ఉన్నవారు, ఒక్క కాలు ఉన్నవారు, కాళ్లులేనివారు, ఎన్నో తలలు ఉన్నవారు, పెద్ద తలలు ఉన్నవారు, ఒక్క తల ఉన్నవారు, తలలేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహునేత్రైర్మహానేత్రైరేకనైత్రైరనైత్రకైః । ఏవంవిధైర్మహాయోగిభూతైర్భూతపతిర్వృతః ।। ౫౪.

చాలా కళ్ళు ఉన్నవారు, పెద్ద కళ్ళు ఉన్నవారు, ఒక్క కన్ను ఉన్నవారు, కన్నులేనివారు— ఇలాంటి మహాయోగులు, భూతగణాలతో భూతపతి అక్కడ ఉన్నాడు.

విశుద్ధముక్తామణిరత్నభూషితే శిలాతలే హేమమయే మనోరమే। సుఖోపవిష్టం మదనాఙ్గనాశనం ప్రోవాచ వాక్యం గిరిరాజపుత్రీ ।। ౫౪.

పవిత్రమైన ముత్యాలూ, రత్నాల అలంకారాలతో మెరిసే, బంగారు రాయిపై అందంగా కూర్చున్న హిమవంతుని కుమార్తె, మన్మథుని శత్రువైన పరమేశ్వరునితో ఇలా మాట్లాడింది.

భగవన్ భూతభవ్యేశ గోవృషాఙ్కితశాసన। తవ కణ్ఠే మహాదేవ భ్రాజతేఽమ్బుదశన్నిభమ్ ।। ౫౪.

భగవంతుడా! భూతభవిష్యత్తుల అధిపతీ, నీవు వాహనంగా ఎద్దును ధరించేవాడవు. మహాదేవా! నీ మెడలో మేఘంతో పోలిన ఒకటి ప్రకాశిస్తోంది.

నాత్యుల్బణం నాతిశుబ్రం నీలాఞ్జనచయోపమమ్। కిమిదం దీప్యతే దేవ కణ్ఠే కామాఙ్గ నాశన ।। ౫౪.

అది ఎక్కువగా ముదురు కాదు, ఎక్కువగా తెలుపు కూడా కాదు. నీలంమణి గడ్డల వలె ఉంది. దేవా! మన్మథుని సంహారకా! నీ మెడలో ప్రకాశిస్తున్నది ఏమిటి?

కో హేతుః కారణం కిఞ్చ కణ్ఠే నీలత్వమీశ్వరః । ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం బ్రూహి కౌతూహలం హిమే ।। ౫౪.

ఈశ్వరా! నీ మెడ నీలంగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి? దానికి కారణం ఏంటి? ఈ సంగతులన్నీ నాకు సరిగ్గా చెప్పు. నాకు తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉంది.

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్యాః పార్వత్యాః పార్వతీప్రియః । కథాం మఙ్గలసంయుక్తాం కథయామాస శఙ్కరః ।। ౫౪.

పార్వతీ మాటలు విని, పార్వతీ ప్రియుడైన శంకరుడు, మంగళకరమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

మథ్యమానేఽమృతే పూర్వం క్షీరోదే సురదానవైః। అగ్రే సముత్థితం తస్మిన్ విషం కాలానలప్రభమ్ ।। ౫౪.

పూర్వం దేవతలు, దానవులు పాలసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, మొదటగా కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన విషం బయటకు వచ్చింది.

తం దృష్ట్వా సురసఙ్ఘాశ్చ దైత్యాశ్చైవ వరాననే। విషణ్ణవదనాః సర్వే గతాస్తే బ్రహ్మణోఽన్తికమ్ ।। ౫౪.

అదిని చూసి, అందరు దేవతలు, దానవులు, అందమైనవాడా! భయంతో ముఖాలు వాడిపోయి, బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్లారు.

దృష్ట్వా సురగణాన్ భీతాన్ బ్రహ్మో వాచ మహాద్యుతిః। కిమర్థం భో మహాభాగా భీతా ఉద్విగ్నచేతసః ।। ౫౪.

భయంతో ఉన్న దేవతలను చూసి, తేజోవంతుడైన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అడిగాడు: 'మహాభాగులారా! మీరు ఎందుకు భయంతో, కలవరంతో ఉన్నారు?'

మయాష్టగుణమైశ్వర్యం భవతాం సమ్ప్రకల్పితమ్। కేన వ్యావర్త్తితైశ్వర్యా యూయం వై సురసత్తమాః ।। ౫౪.

'మీ కోసం నేను ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యాన్ని ఏర్పాటు చేశాను. దేవతలలో శ్రేష్ఠులైన మీ ఐశ్వర్యాన్ని ఎవరు తగ్గించారు?'

త్రైలోక్యస్యేశ్వరా యూయం సర్వే వై విగతజ్వరాః। ప్రజాసర్గే న సోఽస్తీహ ఆజ్ఞాం యో మే నివర్త్తయేత్ ।। ౫౪.

'మీరు ముగ్గురు లోకాల అధిపతులు, బాధలు లేని వారు. సృష్టిలో నా ఆజ్ఞను ఎవరూ తిరస్కరించలేరు.'

విమానగామినః సర్వే సర్వే స్వచ్ఛన్దగామినః। అధ్యాత్మే చాధిభూతే చ అధిదైవే చ నిత్యశః। ప్రజాః కర్మవిపాకేన శక్తా యూయం ప్రవర్త్తితుమ్ ।। ౫౪.

'మీరు అందరూ ఆకాశంలో సంచరిస్తారు, మీ ఇష్టానుసారం తిరుగుతారు. ఆధ్యాత్మిక, భౌతిక, దైవిక విషయాలలో ఎప్పుడూ, కర్మఫలంతో ప్రజలను నడిపించగలరు.'

తత్కిమర్థం భయోద్విగ్నా మృగాః సింహార్దితా ఇవ। కిం దుఃఖం కేన సన్తాపః కులో వా భయమాగతమ్। ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం శీగ్రమాఖ్యాతుమర్హథ ।। ౫౪.

'అయితే మీరు సింహాన్ని చూసిన జింకలవలె ఎందుకు భయంతో ఉన్నారు? ఏ బాధ, ఏ కష్టం, లేదా ఏ ప్రమాదం మీ వంశానికి వచ్చింది? ఈ సంగతులన్నీ త్వరగా, సరిగ్గా చెప్పండి.'

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్య బ్రహ్మణో వై మహాత్మనః। ఊచుస్తే ఋషిభిః సార్ధ్ధం సురదైత్యేన్ద్రదానవాః ।। ౫౪.

బ్రహ్మదేవుని ఆ మాటలు విని, ఋషులతో కలిసి దేవతలు, దానవులు, ఇంద్రులు, దానవేంద్రులు మాట్లాడారు.

సురాసురైర్మథ్యమానే పాథోధౌ చ మహాత్మభిః। భుజఙ్గభృఙ్గసఙ్కాశం నీలజీమూతసన్నిభమ్। ప్రాదుర్భూతం విషం ఘోరం సంవర్తాగ్నిసమప్రభమ్ ।। ౫౪.

మహాత్ములైన దేవతలు, దానవులు పాలసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, పాముల గుంపుల్లా, నీలి మేఘంలా, సంహారాగ్నిలా ప్రకాశించే ఘోరమైన విషం బయటకు వచ్చింది.

కాలమృత్యురివోద్భూతం యుగాన్తాదిత్యవర్చసమ్। త్రైలోక్యోత్సాది సూర్యాభం ప్రస్ఫురన్తం సమన్తతః ।। ౫౪.

అది కాలమృత్యువులా ఉద్భవించింది. యుగాంతపు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, మూడు లోకాల్ని నాశనం చేయబోయేలా చుట్టూ మండిపడింది.

విషేణోత్తిష్ఠమానేన కాలానలసమత్విషా। నిర్దగ్ధో రక్తగౌరాఙ్గః కృతకృష్ణో జనార్దనః ।। ౫౪.

ఆ విషం కాలాగ్ని తేజస్సుతో పైకి వచ్చి, జనార్దనుడు ఎర్రని శరీరంతో ఉండగా, దహించబడి నల్లగా మారిపోయాడు.