వాయుపురాణమ్

మహాసేనం మహాత్మానం మేఘస్తనితనిఃస్వనమ్। ఉమామనఃప్రహర్షేణ బాలకం ఛఝరూపిణమ్ ।। ౫౪.

ఆ వసిష్ఠుడు, మేఘగర్జన వంటి స్వరం కలిగి, ఉమాదేవికి హర్షాన్ని కలిగించిన, ఆరు ముఖాల రూపంలో ఉన్న బాలుడైన మహాసేనుని ప్రశ్నించాడు.

క్రౌఞ్చజీవితహర్త్తారం పార్వతీహృది నన్దనమ్। వసిష్ఠః పృచ్ఛతే భక్త్యా కార్తికేయం మహాబలమ్ ।। ౫౪.

క్రౌంచుని సంహరించినవాడైన, పార్వతీ హృదయానందమైన, మహాబలశాలి కార్తికేయుని వసిష్ఠుడు భక్తితో ప్రశ్నించాడు.

నమస్తే హరనన్దాయ ఉమాగర్భ నమో ఽస్తు తే। నమస్తే అగ్నిగర్భాయ గఙ్గాగర్భ నమోఽస్తు తే ।। ౫౪.

హరునికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడా, ఉమాదేవి గర్భంగా పుట్టినవాడా, నీకు నమస్కారం. అగ్నిలో పుట్టినవాడా, గంగలో పుట్టినవాడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే శరగర్భాయ నమస్తే కృత్తికాసుత। నమో ద్వాదశనేత్రాయ షణ్ముఖాయ నమోఽస్తు తే ।। ౫౪.

బాణంలో పుట్టినవాడా, కృత్తికా దేవతల కుమారుడా, నీకు నమస్కారం. పన్నెండు కళ్లవాడా, ఆరు ముఖాలవాడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే శక్తిహస్తాయ దివ్యఘణ్టాపతాకినే। ఏవం స్తుత్వా మహాసేనం పప్రచ్ఛ శిఖివాహనమ్ ।। ౫౪.

శక్తిని చేతిలో పట్టుకున్నవాడా, దివ్యమైన గంట, పతాక కలిగినవాడా, నీకు నమస్కారం. ఇలా మహాసేనుని స్తుతించి, మయూరవాహనుడిని వసిష్ఠుడు ప్రశ్నించాడు.

యదేతద్దృశ్యతే వర్ణం శుభం శుభ్రాఞ్జనప్రభమ్। తత్కిమర్థం సముత్పన్నం కణ్ఠే కున్దేన్దుసంప్రభే ।। ౫౪.

ఈ మెరిసే తెల్లని వర్ణం, ముత్యాల్లా, చంద్రునిలా మెరుస్తున్న కంఠంపై ఎందుకు ఏర్పడింది?

ఏతదాప్తాయ భక్తాయ దాన్తాయ బ్రూహి పృచ్ఛతే। కథాం మఙ్గలసంయుక్తాం పవిత్రాం పాపనాశినీమ్ । మత్ప్రియార్థం మహాభాగ వక్తుమర్హస్యశేషతః ।। ౫౪.

ఈ విశ్వాసంతో, భక్తితో, నియమంతో అడిగినవాడికి, నా కోసమే, పుణ్యమయమైన, పాపాలను పోగొట్టే, మంగళకరమైన కథను పూర్తిగా చెప్పాలి, మహాభాగుడా.

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్య వసిష్ఠస్య మహాత్మనః। ప్రత్యువాచ మహాతేజాః సురారిబలసూదనః ।। ౫౪.

వసిష్ఠ మహాత్ముడి మాటలు విని, దేవతలకు శత్రువైన దానవులను సంహరించిన మహాశక్తివంతుడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.

శ్రృణుష్వ వదతాం శ్రేష్ఠ కథ్యమానం వచో మమ। ఉమోత్సఙ్గనివిష్టేన మయా పూర్వం యథాశ్రుతమ్ ।। ౫౪.

మాటలలో శ్రేష్ఠుడా! నేను ఉమాదేవి ఒడిలో కూర్చొని ముందు వినినదాన్ని ఇప్పుడు నీకు చెబుతున్నాను, విను.

పార్వత్యా సహ సంవాదః శర్వస్య చ మహాత్మనః। తదహఙ్కీర్త్తయిష్యామి త్వత్ప్రియార్థం మహామునే ।। ౫౪.

పార్వతీదేవి, మహాత్ముడైన శర్వుడు ఇద్దరి సంభాషణను, నీకిష్టంగా ఉండాలని, మహామునీంద్రుడా, నేను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను.

కైలాసశిఖరే రమ్యే నానాధాతువిచిత్రితే। నానాద్రుమలతాకీర్ణే చక్రవాకోపశోభితే ।। ౫౪.

కైలాస శిఖరంపై, రకరకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, విభిన్నమైన చెట్లు, వల్లులతో నిండిన, చక్రవాక పక్షుల గుంపులతో అందమైన ప్రదేశంలో,

షట్‌పదోద్గీతబహులే ధారాసమ్పాతనాదితే। మత్తక్రౌఞ్చమయూరాణాం నాదైరుద్ఘుష్టకన్దరే ।। ౫౪.

తేనెటీగల గానాలతో, జలపాతాలు ప్రవహిస్తూ, మత్తులో ఉన్న క్రౌంచపక్షులు, మయూరాల అరుపులతో గుహలు మారుమోగుతున్న చోట,

అప్సరోగణసఙ్కీర్ణే కిన్నరైశ్చోపశోభితే । జీవఞ్జీవకజాతీనాం వీరుద్భిరుపశోభితే ।। ౫౪.

అప్సరసల సమూహాలతో, కిన్నరుల సంగీతంతో అలంకరించబడి, జీవంజీవిక అనే మొక్కలతో పచ్చగా ఉన్న ప్రదేశంలో,

కోకిలారావమధురే సిద్ధ చారణసేవితే। సౌరభైయీనినాదాఢ్యే అధస్తనితనిఃస్వనే ।। ౫౪.

కోయిలల మధురమైన కూకులతో, సిద్ధులు, చారణులు సేవించే చోట, సౌరభేయ పక్షుల అరుపులతో, దిగువన మెఘగర్జనలు వినిపించే ప్రదేశంలో,

వినాయకభయోద్విగ్నే కుఞ్జరైర్యుక్తకన్దరే। వీణావాదిత్రనిర్ఘోషైః శ్రోత్రేన్ద్రియమనోరమైః ।। ౫౪.

వినాయకుడి భయంతో గుహల్లో ఉన్న ఏనుగులు, వీణ, మృదంగాల మధురమైన శబ్దాలతో మనస్సును ఆకట్టుకునే ప్రదేశంలో,

దోలాలమ్బితసమ్పాతే వనితాసఙ్ఘసేవితే। ధ్వజైర్లమ్బితదోలానాం ఘణ్ఠానాం నినదాకులే ।। ౫౪.

ఊయలలు వేలాడుతూ, స్త్రీల సమూహాలు చుట్టూ ఉండగా, ఊయలలపై జెండాలు, గంటలు వేలాడుతూ, వాటి మ్రోగులతో మారుమోగే ప్రదేశంలో,

ముఖమర్దలవాదిత్రైర్బలినాం స్ఫోటితైస్తథా। క్రీడారవవిచారాణాం నిర్ఘోషైః పూర్ణమన్దిరే ।। ౫౪.

బలవంతులు మృదంగాలు, తాళాలు మోగిస్తూ, ఆటలలో పాల్గొన్నవారి అరుపులతో ఆ మందిరం శబ్దాలతో నిండిపోయింది.

హాసైః సన్త్రాసజననైర్వికరాలముఖైస్తథా। దేహగన్ధైర్విచిత్రైశ్చ ప్రక్రీడితగణేశ్చరైః ।। ౫౪.

నవ్వులతో, భయంతో, ఆనందంతో మారిన ముఖాలతో, వింత వాసనలతో పరిమళించే శరీరాలతో, గణేశుని సేవకులు ఆటలాడుతున్న చోట,

వజ్రస్ఫటికసోపాన చిత్రపట్టిశిలాతలైః। వ్యాధ్రసింహముఖైశచవాన్యైర్గజవాజిముఖైస్తథా ।। ౫౪.

వజ్రం, స్ఫటికంతో చేసిన మెట్లు, రంగురంగుల రాళ్లతో చేసిన నేలలు, పులులు, సింహాలు, ఏనుగులు, కుదేరుల ఆకృతులతో అలంకరించబడి,

బిడాలవదనైశ్చోగ్రైః క్రోష్టుకాకారమూర్తిభిః । హ్రస్వైర్దీర్ఘైః కృశైః స్థూలైర్లమ్బోదర మహోదరైః ।। ౫౪.

పిల్లుల్లాంటి భయంకరమైన ముఖాలు, నక్కలు, కోతుల ఆకృతులు, కొందరు చిన్నవారు, కొందరు పొడవైనవారు, కొందరు సన్నగా, కొందరు బొద్దుగా, పెద్ద పొట్టలు, విస్తారమైన కడుపులతో ఉన్నవారు,

హ్రస్వజఙ్ఘైశ్చ లమ్బోష్ఠైస్తాలజఙ్ఘైస్తథాపరైః। గౌకర్ణైరేకకర్ణైశ్చ మహాకర్ణైరకర్ణకైః ।। ౫౪.

చిన్న కాళ్లు, మందమైన పెదవులు, తాటి కాళ్లు, ఆవు చెవులు, ఒక్క చెవి, పెద్ద చెవులు, చెవుల్లేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహుపాదైర్మహాపాదైరేకపాదైరపాదకైః। బహుశీర్షైర్మహాశీర్షైరేకశీర్షైరశీర్షకైః ।। ౫౪.

చాలా కాళ్లు ఉన్నవారు, పెద్ద కాళ్లు ఉన్నవారు, ఒక్క కాలు ఉన్నవారు, కాళ్లులేనివారు, ఎన్నో తలలు ఉన్నవారు, పెద్ద తలలు ఉన్నవారు, ఒక్క తల ఉన్నవారు, తలలేనివారు కూడా ఉన్నారు.

బహునేత్రైర్మహానేత్రైరేకనైత్రైరనైత్రకైః । ఏవంవిధైర్మహాయోగిభూతైర్భూతపతిర్వృతః ।। ౫౪.

చాలా కళ్ళు ఉన్నవారు, పెద్ద కళ్ళు ఉన్నవారు, ఒక్క కన్ను ఉన్నవారు, కన్నులేనివారు— ఇలాంటి మహాయోగులు, భూతగణాలతో భూతపతి అక్కడ ఉన్నాడు.

విశుద్ధముక్తామణిరత్నభూషితే శిలాతలే హేమమయే మనోరమే। సుఖోపవిష్టం మదనాఙ్గనాశనం ప్రోవాచ వాక్యం గిరిరాజపుత్రీ ।। ౫౪.

పవిత్రమైన ముత్యాలూ, రత్నాల అలంకారాలతో మెరిసే, బంగారు రాయిపై అందంగా కూర్చున్న హిమవంతుని కుమార్తె, మన్మథుని శత్రువైన పరమేశ్వరునితో ఇలా మాట్లాడింది.

భగవన్ భూతభవ్యేశ గోవృషాఙ్కితశాసన। తవ కణ్ఠే మహాదేవ భ్రాజతేఽమ్బుదశన్నిభమ్ ।। ౫౪.

భగవంతుడా! భూతభవిష్యత్తుల అధిపతీ, నీవు వాహనంగా ఎద్దును ధరించేవాడవు. మహాదేవా! నీ మెడలో మేఘంతో పోలిన ఒకటి ప్రకాశిస్తోంది.

నాత్యుల్బణం నాతిశుబ్రం నీలాఞ్జనచయోపమమ్। కిమిదం దీప్యతే దేవ కణ్ఠే కామాఙ్గ నాశన ।। ౫౪.

అది ఎక్కువగా ముదురు కాదు, ఎక్కువగా తెలుపు కూడా కాదు. నీలంమణి గడ్డల వలె ఉంది. దేవా! మన్మథుని సంహారకా! నీ మెడలో ప్రకాశిస్తున్నది ఏమిటి?

కో హేతుః కారణం కిఞ్చ కణ్ఠే నీలత్వమీశ్వరః । ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం బ్రూహి కౌతూహలం హిమే ।। ౫౪.

ఈశ్వరా! నీ మెడ నీలంగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి? దానికి కారణం ఏంటి? ఈ సంగతులన్నీ నాకు సరిగ్గా చెప్పు. నాకు తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉంది.

శ్రుత్వా వాక్యం తతస్తస్యాః పార్వత్యాః పార్వతీప్రియః । కథాం మఙ్గలసంయుక్తాం కథయామాస శఙ్కరః ।। ౫౪.

పార్వతీ మాటలు విని, పార్వతీ ప్రియుడైన శంకరుడు, మంగళకరమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

మథ్యమానేఽమృతే పూర్వం క్షీరోదే సురదానవైః। అగ్రే సముత్థితం తస్మిన్ విషం కాలానలప్రభమ్ ।। ౫౪.

పూర్వం దేవతలు, దానవులు పాలసముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు, మొదటగా కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన విషం బయటకు వచ్చింది.