వాయుపురాణమ్

అగ్నిర్వికల్పాత్ సంజజ్ఞే యువాఽసౌ లోహితాధిపః। నక్షత్రఋక్షగామిన్యో దాక్షాయణ్యః స్మృతాస్తు తాః ।। ౫౩.

అగ్ని వికల్పుని నుంచి జన్మించాడు. అతడు యవ్వనంతో ఉన్న ఎరుపు రంగు అధిపతి. నక్షత్రాల్లో సంచరించే దక్ష కుమార్తెలు కూడా అలా ప్రసిద్ధి.

స్వర్భానుః సింహికాపుత్రో భూతసన్తాపనోఽసురః। సోమర్క్షగ్రహసూర్యే తు కీర్తితాస్త్వభిమానినః ।। ౫౩.

స్వర్భాను, సింహికా కుమారుడు, ప్రాణులను బాధించే అసురుడు. చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, సూర్యునిలో ప్రసిద్ధులైనవారు గర్వంతో ఉంటారు.

స్థానాన్యేతాన్యథోక్తాని స్థానిన్యశ్చైవ దేవతాః। శుక్లమగ్నిమయం స్థానం సహస్రాంశోర్వివస్వతః ।। ౫౩.

ఈ స్థానాలు ఇంతకు ముందు వివరించబడ్డాయి. వాటిలో నివసించే దేవతలు కూడా. సహస్రాంశువు అయిన వివస్వతుని స్థానం తెల్లగా, అగ్నితో కూడినదిగా ఉంటుంది.

సహస్రాంశోస్త్విషః స్థానమమ్మయం శుక్లమేవ చ। అథ శ్యామం మనోజ్ఞస్య పఞ్చరశ్మేర్గృహం స్మృతమ్ ।। ౫౩.

త్విషిమాన్ నివాసం కూడా నీటితో కూడిన తెల్లదే. మనోజ్ఞుడైన ఐదు కిరణాలవాడి స్థానం ముదురు రంగులో ఉంటుంది.

శుక్రస్యాప్యమ్మయం స్థానం సద్మ షోడశరశ్మివత్। నవరశ్మేస్తు యూనో హి లోహితస్థానమమ్మయమ్ ।। ౫౩.

శుక్రుని స్థానం కూడా నీటితో కూడినదే, అతని గృహం పదహారు కిరణాలది. యువకుడైన తొమ్మిది కిరణాలవాడి ఎరుపు స్థానం కూడా నీటితో కూడినదే.

హరిశ్చాప్యం బృహచ్చాపి ద్వాదశాంశోర్బృహస్పతేః। అష్ట రశ్మేర్గృహం ప్రోక్తం కృష్ణం బుద్ధస్య అమ్మయమ్ ।। ౫౩.

హరిదేవుని స్థానం నీటితో కూడినదే. ద్వాదశ కిరణాల బృహస్పతికి కూడా అలాగే. ఎనిమిది కిరణాలవాడి గృహం ముదురు, బుధుని స్థానం నీటితో కూడినదే.

స్వర్భానోస్తామసం స్థానం భూతసన్తాపనాలయమ్। విజ్ఞేయాస్తారకాః సర్వాస్త్వమ్మయాస్త్వేకరశ్మయః ।। ౫౩.

స్వర్భాను స్థానం చీకటిగా, భూతాలను బాధించే స్థలంగా ఉంటుంది. అన్ని నక్షత్రాలు నీటితో కూడినవే, ఒక్కొక్కటి ఒక్క కిరణంతో ఉంటాయి.

ఆశ్రయాః పుణ్యకీర్తీనాం సుశుక్లాశ్చైవ వర్ణతః। ఘనతోయాత్మికా జ్ఞేయాః కల్పాదౌ వేదనిర్మితాః ।। ౫౩.

పుణ్యకీర్తి కలిగినవారి నివాసాలు అత్యంత తెల్లగా ఉంటాయి. అవి ఘనమైన నీటితో కూడినవిగా, కల్ప ప్రారంభంలో వేదాలు సృష్టించినవిగా తెలుసుకోవాలి.

ఉచ్చత్వాద్దృశ్యతే శీఘ్రమభివ్యక్తైర్గభస్తిభిః। తథా దక్షిణమార్గస్థో నీవివీథీసమాక్షితః ।। ౫౩.

అవి ఎత్తులో ఉండటం వల్ల, ప్రకాశవంతమైన కిరణాలతో త్వరగా కనిపిస్తాయి. అలాగే, దక్షిణ మార్గంలో ఉన్నవారు నీవి మార్గంతో గుర్తించబడతారు.

భూమిలేఖావృతః సూర్యః పూర్ణామావాస్యయోస్తథా। నదృశ్యతే యథాకాలం శాఘ్రతోఽస్తముపైతి చ ।। ౫౩.

భూమి సరిహద్దు రేఖతో కప్పబడిన సూర్యుడు, పౌర్ణమి, అమావాస్య సమయంలో, తగిన సమయంలో కనిపించడు, త్వరగా అస్తమిస్తాడు.

తస్మాదుత్తరమార్గస్థో హ్యమావాస్యాం నిశాకరః। దృశ్యతే దక్షిణే మార్గే నియమాద్దృశ్యతే న చ ।। ౫౩.

కాబట్టి, అమావాస్య నాడు ఉత్తర మార్గంలో ఉన్న చంద్రుడు కనిపిస్తాడు. దక్షిణ మార్గంలో మాత్రం నియమానుసారం కనిపించడు.

జ్యోతిషాం గతియోగేన సూర్యాచన్ద్రమసావుభౌ। సమానకాలాస్తమయౌ విషువత్సు సమోదయౌ ।। ౫౩.

నక్షత్రాల కదలికతో, సూర్యుడు చంద్రుడు ఇద్దరూ విషువత్సమయాల్లో ఒకేసారి ఉదయించీ, ఒకేసారి అస్తమించెదరు.

ఉత్తరాసు చ వీథీషు వ్యన్తరాస్తమయోదయౌ। పూర్ణామావాస్యయోర్జ్ఞేయౌ జ్యోతిశ్చక్రానువర్త్తినౌ ।। ౫౩.

ఉత్తర దిశలలో వారి ఉదయం, అస్తమయం మధ్యలో జరుగుతాయి; పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజుల్లో, అవి నక్షత్రాల క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ ఉంటాయి.

దక్షిణాయనమార్గస్థో యదా భవతి రశ్మివాన్। తదా సర్వగ్రహాణాం స సూర్యోఽధస్తాత్ ప్రసర్పతి ।। ౫౩.

సూర్యుడు దక్షిణాయన మార్గంలో ప్రయాణించునప్పుడు, అన్ని గ్రహాల కంటే క్రిందగా సాగిపోతాడు.

విస్తీర్ణం మణ్డలం కృత్వా తస్యోర్ద్ధ్వఞ్చరతే శశీ। నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నం సోమాదూర్ద్ధ్వం ప్రసర్పతి ।। ౫౩.

చంద్రుడు విశాలమైన వలయాన్ని ఏర్పరచి, దాని పైనే సంచరిస్తాడు; అన్ని నక్షత్రాల వలయం చంద్రుని పైనే కదులుతుంది.

నక్షత్రేభ్యో బుధశ్వోర్ద్ధ్వం బుధాదూర్ద్ధ్వం బృహస్పతిః। తస్మాచ్ఛనైశ్చరశ్చోర్ద్ధ్వం తస్మాత్సప్తర్షిమణ్డలమ్ । ఋషీణాఞ్చైవ సప్తానాం ధ్రువ ఊర్ద్ధ్వం వ్యవస్థితః ।। ౫౩.

నక్షత్రాల పైన బుధుడు, బుధుని పైన బృహస్పతి, ఆ తరువాత శనిగ్రహం, దాని పైన సప్తర్షుల వలయం, ఆ సప్త ఋషుల పైన ధ్రువతార స్థిరంగా ఉంటుంది.

ద్విగుణేషు సహస్రేషు యోజనానాం శతేషు చ। తారాగ్రహాన్తరాణి స్యురుపరిష్టాద్యథాక్రమమ్ ।। ౫౩.

రెండు వేల యోజనల దూరంలో, నక్షత్రాలు, గ్రహాల మధ్య ఖాళీలు వరుసగా పైన ఏర్పడినట్లు ఉంటాయి.

గ్రహాశ్చ చన్ద్రసూర్యౌ తు దివి దివ్యేన తేజసా। నిత్యమృక్షేషు యుజ్యన్తి గచ్ఛన్తి నియమక్రమాత్ ।। ౫౩.

గ్రహాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు తమ దివ్య కాంతితో ఎప్పుడూ నక్షత్రాలలో కలిసే ఉంటారు; నిర్ణీత క్రమంలో ప్రయాణిస్తారు.

గ్రహనక్షత్రసూర్యాస్తు నీచోచ్చమృద్వవస్థితాః। సమాగమే చ భేదే చ పశ్యన్తి యుగపత్ ప్రజాః ।। ౫౩.

గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, సూర్యుడు — వీరు ఉచ్ఛ, నీచ, మధ్యస్థ స్థితుల్లో ఉంటారు; కలిసినప్పుడు, విడిపోయినప్పుడు ప్రజలు వీరిని ఒకేసారి చూస్తారు.

పరస్పరస్థితాః హ్యేతే యుజ్యన్తే చ పరస్పరమ్। అసఙ్కరేణ విజ్ఞేయస్తేషాం యోగస్తు వై బుధైః ।। ౫౩.

ఇవి పరస్పరం దగ్గరగా ఉండి, ఒకదానికొకటి కలిసిపోతాయి; వాటి సంయోగాలు స్పష్టంగా, గందరగోళం లేకుండా జ్ఞానులు గ్రహించాలి.

ఇత్యేష సన్నివేశో వః పృథివ్యాం జ్యౌతిషస్య చ। ద్వీపానాముద్నధీనాం చ పర్వతానాం తథైవ చ ।। ౫౩.

ఇలా భూమి, నక్షత్రాల, ద్వీపాల, సముద్రాల, పర్వతాల ఏర్పాటును మీకు వివరించాను.

వర్షాణాం చ నదీనాఞ్చ యేషు తేషు వసన్తి వై। ఏతే చైవ గ్రహాః పూర్వం నక్షత్రేషు సముత్థితాః ।। ౫౩.

ప్రజలు నివసించే దేశాలు, నదులు మొదలైన ప్రాంతాలలో, ఈ గ్రహాలు ముందుగా నక్షత్రాలలోనే ఉద్భవించాయి.

వివస్వానదితేః పుత్రః సూర్యో వై చాక్షుషేఽన్తరే। విశాఖాసు సముత్పన్నో గ్రహాణాం ప్రథమో గ్రహః ।। ౫౩.

వివస్వాన్ అయిన ఆదితి కుమారుడు సూర్యుడు చాక్షుషమంతరంలో విశాఖ నక్షత్రంలో జన్మించి, గ్రహాలలో మొదటిగా నిలిచాడు.

త్విషిమాన్ ధర్మ్మపుత్రస్తు సోమో విశ్వావసుస్తథా। శీతరశ్మిః సముత్పన్నః కృత్తికాసు నిశాకరః ।। ౫౩.

ధర్ముడి కుమారుడు, విశ్వావసు అని పిలవబడే శీతల కిరణాల చంద్రుడు కృత్తికా నక్షత్రంలో జన్మించాడు.

షోడశార్చిర్భృగోః పుత్రః శుక్రః సూర్యాదనన్తరమ్। తారాగ్రహాణాం ప్రవరస్తిష్యక్షేత్రే సముత్థితః ।। ౫౩.

పదహారు కిరణాల భృగుపుత్రుడు శుక్రుడు, సూర్యుని తరువాత తిష్య నక్షత్రంలో జన్మించి, తారాగ్రహాలలో ప్రథముడయ్యాడు.

గ్రహశ్చాఙ్గిరసః పుత్రో ద్వాదశార్చ్చిర్బృహస్పతిః। ఫాల్గునీషు సముత్పన్నః సర్వాసు చ జగద్గురుః ।। ౫౩.

అంగిరసుని కుమారుడు, పన్నెండు కిరణాల బృహస్పతి ఫాల్గుని నక్షత్రంలో జన్మించి, అన్ని లోకాల గురువయ్యాడు.

నవార్చిర్లోహితాఙ్గస్తు ప్రజాపతిసుతో గ్రహః । ఆషాఢాస్విహ పూర్వాసు సముత్పన్న ఇతి శ్రుతిః ।। ౫౩.

తొమ్మిది కిరణాల, ఎర్రని శరీరమున్న ప్రజాపతి కుమారుడు పూర్వాషాఢ నక్షత్రంలో జన్మించాడని శ్రుతి చెబుతుంది.

రేవతీష్వేవ సప్తార్చి స్తథా సౌరశనైశ్చరః। రోహిణీషు సముత్పన్నౌ గ్రహౌ చన్ద్రార్కమర్ద్దనౌ ।। ౫౩.

రేవతి నక్షత్రంలో ఏడుకిరణాల శనిగ్రహం, రోహిణి నక్షత్రంలో చంద్రుని, సూర్యుని బాధించే రెండు గ్రహాలు జన్మించాయి.

ఏతే తారాగ్రహాశ్చైవ బోద్ధవ్యా భార్గవాదయ। జన్మనక్షత్రపీడాసు యాన్తి వైగుణ్యతాం యతః। స్పృశన్తే తేన దోషేణ తతస్తా గ్రహభక్తిషు ।। ౫౩.

భార్గవుడు మొదలైన ఈ తారాగ్రహాలను తెలుసుకోవాలి; జన్మనక్షత్రం బాధపడినప్పుడు ఇవి దోషకరంగా మారి, ఆ దోషంతో గ్రహఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.