వాయుపురాణమ్

తీర్ణానాం సుకృతేనేహ సుకృతాన్తే గ్రహాశ్రయాత్ । తారాణాం తారకా హ్యేతాః శుక్లత్వాచ్చైవ తారకాః ।। ౫౩.

ఇక్కడ మంచి కార్యాలతో పునర్జన్మను దాటి, గ్రహాల సహాయంతో, ఈ తారలు నక్షత్రాలుగా పిలవబడతాయి. అవి తెల్లగా ఉండటం వలన తారలు అంటారు.

దివ్యానాం పార్థివానాఞ్చ నైశానాఞ్చైవ సర్వశః । ఆదానాన్నిత్యమాదిత్యస్తమసాం తేజసాం మహాన్ ।। ౫౩.

దివ్యమైనవి, భౌతికమైనవి, రాత్రివేళలవి—ఇవి అన్నింటినీ సూర్యుడు ఎప్పుడూ స్వీకరిస్తూ, చీకటి, తేజస్సులలో గొప్పవాడవుతాడు.

సువతి స్పన్దనార్థే చ ధాతురేష విభావ్యతే। సవనాత్తేజసోఽపాఞ్చ తేనాసౌ సవితా మతః ।। ౫౩.

కదలిక, చలనం కోసం ఇతడే మూలతత్త్వంగా భావించబడతాడు. సమిధను నలిపి తేజస్సు ఉద్భవిస్తుంది. అందుకే ఇతడిని సవితా అంటారు.

బహ్వర్థశ్చన్ద్ర ఇత్యేష హ్లాదనే ధాతురిష్యతే । శుక్లత్వే చామృతత్వే చ శీతత్వే చ విభావ్యతే ।। ౫౩.

చంద్రుడు అనేక ప్రయోజనాలున్నవాడు. చల్లదనం కోసం ఇతడే మూలతత్త్వంగా కోరబడతాడు. ఇతడు తెల్లదనంలో, అమృతత్వంలో, చల్లదనంలో కనిపిస్తాడు.

సుర్యాచన్ద్రమసోర్దివ్యే మణ్డలే భాస్వరే ఖగే। జ్వలత్తేజోమయే శుక్లే వృత్తకుమ్భనిభే శుభే ।। ౫౩.

సూర్యుడు, చంద్రుడు ఇద్దరి దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన, ఆకాశంలో తేజస్సుతో మెరిసే వృత్తాకారమైన, తెల్లని, మణిపాత్రలా అందమైన మండలంలో వెలుగుతారు.

ఘనతోయాత్మకం తత్ర మణ్డలం శశినః స్మృతమ్। ఘనతేజోమయం శుక్లం మణ్డలం భాస్కరస్య తు ।। ౫౩.

అక్కడ చంద్రుని వలయం దట్టమైన నీటితో కూడినదిగా చెప్పబడింది. సూర్యుని వలయం మాత్రం తెల్లగా, దట్టమైన వెలుగుతో నిండినదిగా ఉంటుంది.

విశన్తి సర్వదేవాస్తు స్థానాన్యేతాని సర్వశః। మన్వన్తరేషు సర్వేషు ఋక్షసూర్యగ్రహాశ్రయాః ।। ౫౩.

అన్ని దేవతలు పూర్తిగా ఈ స్థానాలలో ప్రవేశిస్తారు. ప్రతి మన్వంతరంలో, అవి నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, గ్రహాలతో కలిసి ఉంటాయి.

తాని దేవగృహాణ్యేవ తదాఖ్యాస్తే భవన్తి చ। సౌరం సూర్యో విశస్థానం సౌమ్యం సోమస్తథైవ చ ।। ౫౩.

ఇవి దేవతల గృహాలే అని చెప్పబడతాయి. వాటికి ఆ పేర్లే ఉన్నాయి. సూర్యుడు సౌర స్థానంలో ప్రవేశిస్తాడు, చంద్రుడు కూడా తన స్థానంలో ప్రవేశిస్తాడు.

శౌక్రం శుక్రో విశస్థానం షోడశార్చ్చిః ప్రతాపవాన్। బృహద్బృహస్పతిశ్చైవ లోహితశ్చైవ లౌహితః । శానైశ్చరం తథా స్థానం దేవ శ్చైవ శనైశ్చరః ।। ౫౩.

శుక్రుడు తన వసతి స్థలమైన శుక్రస్థానంలో, పదహారు కిరణాలతో ప్రకాశిస్తూ ఉంటాడు. బృహస్పతి, కుజుడు, శనిగ్రహుడు కూడా తమ తమ స్థానాల్లో ప్రవేశిస్తారు.

ఆదిత్యరశ్మిసంయోగాత్ సంప్రకాశాత్మికాః స్మృతాః । నవయోజనసాహస్రో విష్కమ్భః సవితుః స్మృతః ।। ౫౩.

సూర్యుని కిరణలతో కలిసినందువల్ల అవన్నీ ప్రకాశవంతమైనవిగా భావించబడతాయి. సూర్యుని వ్యాసం తొమ్మిది వేల యోజనలుగా చెప్పబడింది.

త్రిగుణస్తస్య విస్తారో మణ్డలఞ్చ ప్రమాణతః। ద్విగుణః సూర్యవిస్తారాద్విస్తారః శశినః స్మృతః ।। ౫౩.

దాని విస్తీర్ణం మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది, వలయం కూడా అంతే పరిమాణంలో ఉంటుంది. చంద్రుని విస్తీర్ణం సూర్యుని కంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువగా చెప్పబడింది.

తుల్యస్తయోస్తు స్వర్భానుర్భూత్వాధస్తాత్ ప్రసర్పతి। ఉద్ధృత్య పార్థివచ్ఛాయాం నిర్మితో మణ్డలాకృతిః ।। ౫౩.

స్వర్భాను, వీరిద్దరికీ సమానంగా ఉండి, క్రింద భాగంలో సంచరిస్తాడు. భూమి నీడను తీసుకొని, వలయాకారంగా ఏర్పడతాడు.

స్వర్భానోస్తు బృహత్ స్థానన్నిర్మితం యత్తమోమయమ్। ఆదిత్యాత్తచ్చ నిష్క్రమ్య సోమం గచ్ఛతి పర్వసు ।। ౫౩.

స్వర్భానువు ఉన్న స్థలం పెద్దది, అది చీకటితో నిండినది. సూర్యుని నుండి బయటకు వచ్చి, చంద్రుని వద్ద పర్వకాలాల్లోకి వెళ్తుంది.

ఆదిత్యమేతి సోమాచ్చ పునః సోమఞ్చ పర్వసు। స్వర్భాసానుదతే యస్మాత్తతః స్వర్భానురుచ్యతే ।। ౫౩.

అది చంద్రుని నుండి మళ్లీ సూర్యుని వద్దకు పర్వకాలాల్లో వెళ్తుంది. స్వర్భాను వెలుగుతో కలిసే కారణంగా దానికి స్వర్భాను అని పేరు వచ్చింది.

చన్ద్రస్య షోడశో భాగో భార్గవశ్చ నిధీయతే। విష్కమ్భాన్మణ్డలాచ్చైవ యోజనాగ్రాత్ ప్రమాణతః ।। ౫౩.

చంద్రుని పదహారవ భాగం భృగుపుత్రుడైన శుక్రునికి చెందుతుంది. అది వ్యాసం, వలయం, యోజన చివర నుండి కొలవబడుతుంది.

భార్గవాత్పాదహీనస్తు విజ్ఞేయో వై బృహస్పతిః। బుహస్పతేః పాదహీనౌ కుజసౌరావుభౌ స్మృతౌ । విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పాదహీనస్తయోర్బుధః ।। ౫౩.

భృగుపుత్రుడి కంటే ఒక పాదం తక్కువగా బృహస్పతి ఉంటాడు. బృహస్పతి కంటే ఒక పాదం తక్కువగా కుజుడు, శని ఉంటారు. వారి వలయాలు, వ్యాసాల కంటే ఒక పాదం తక్కువగా బుధుడు ఉంటాడు.

తారానక్షత్రరూపాణి స్వపుష్మన్తీహ యాని వై। బుధేన సమతుల్యాని విస్తారాన్మణ్డలాదథ ।। ౫౩.

ఇక్కడ ఉన్న తారలు, నక్షత్రాలు తమ వెలుగుతో మెరిసే రూపంలో ఉంటాయి. అవి బుధుని వలయ పరిమాణంతో సమానంగా ఉంటాయి.

ప్రాయశశ్చన్ద్రయోగాని విద్యాదృక్షాణి తత్త్వవిత్। తారానక్షత్రరూపాణి హీనాని తు పరస్పరమ్ ।। ౫౩.

నిజమైన జ్ఞానమున్నవాడు, చాలా తారలు చంద్రునితో కలిసివుంటాయని తెలుసుకోవాలి. తారలు, నక్షత్రాల పరిమాణాలు ఒకదానికొకటి తక్కువగా ఉంటాయి.

శతాని పఞ్చ చత్వారి త్రీణి ద్వే చైవ యోజనే। పూర్వాపరనికృష్టాని తారకామణ్డలాని తు। యోజనాన్యర్ద్ధమాత్రాణి తేభ్యో హ్రస్వం న విద్యతే ।। ౫౩.

అక్కడ ఐదు వందలు, నాలుగు వందలు, మూడు వందలు, రెండు వందలు యోజనల దూరంలో తారల వలయాలు ఉంటాయి. తూర్పు, పడమర వైపున అవి దూరంగా ఉంటాయి. వాటిలో ఏదీ అర్ధ యోజన కంటే చిన్నదిగా ఉండదు.

ఉపరిష్టాత్రయస్తేషాం గ్రహా యే దూరసర్పిణః। సౌరోఽఙ్గిరాశ్చ వక్రశ్చ జ్ఞేయా మన్దవిచారిణః ।। ౫౩.

వాటికి పైన మూడు గ్రహాలు ఉంటాయి, అవి దూరంగా సంచరించేవి. అవి కుజుడు, బృహస్పతి, శని — వీరిని మందగమన గ్రహాలు అంటారు.

తేభ్యోఽధస్తాత్తు చత్వారః పునరన్యే మహాగ్రహాః। సూర్యః సోమో బుధశ్చైవ భార్గవశ్చైవ శీఘ్రగాః ।। ౫౩.

వాటికి కింద మరో నాలుగు మహాగ్రహాలు ఉంటాయి. అవి సూర్యుడు, చంద్రుడు, బుధుడు, శుక్రుడు — వీరిని వేగంగా సంచరించేవారు అంటారు.

యావన్త్య స్తారకాః కోట్యస్తావదృక్షాణి సర్వశః। వీథీనాం నియమాచ్చైవమృక్షమార్గో వ్యవస్థితః ।। ౫౩.

ఎన్ని కోట్ల తారలు ఉన్నాయో, అంతే నక్షత్రాలు కూడా ఉంటాయి. వాటి మార్గాల ఏర్పాటు వల్ల నక్షత్రమార్గం స్థిరంగా ఉంటుంది.

గతిస్తాస్త్వేవ సూర్యస్య నీచోచ్చత్వేఽయనక్రమాత్। ఉత్తరాయణ మార్గస్థో యదా పర్వసు చన్ద్రమాః। బౌధం బౌధోఽథ స్వర్భానుః స్వర్భానోః స్థానమాస్థితః ।। ౫౩.

ఇదే సూర్యుని సంచారం, అతని నిచ్చు, ఉచ్చ స్థితుల క్రమంలో జరుగుతుంది. చంద్రుడు ఉత్తరాయణ మార్గంలో పర్వకాలంలో ఉన్నప్పుడు, బుధుడు, మళ్లీ బుధుడు, స్వర్భాను స్వర్భాను స్థానం ఆక్రమిస్తారు.

నక్షత్రాణి చ సర్వాణి నక్షత్రాణి విశన్త్యుత। గృహాణ్యే తాని సర్వాణి జ్యోతీంషి సుకృతాత్మనామ్ ।। ౫౩.

అన్ని నక్షత్రాలు నక్షత్ర సమూహాల్లోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఇవి సత్కార్యశీలులైన వారి ప్రకాశవంతమైన నివాసస్థానాలు.

కల్పాదౌ సంప్రవృత్తాని నిర్మితాని స్వయమ్భువా। స్థానాన్యేతాని తిష్ఠన్తి యావదాభూతసంప్లవమ్ ।। ౫౩.

కల్ప ప్రారంభంలో స్వయంభువుడు ఈ స్థానాలను సృష్టించి, చలనం కలిగించాడు. ఇవి సమస్త ప్రాణుల లయం వరకు స్థిరంగా ఉంటాయి.

మన్వన్తరేషు సర్వేషు దేవతాయతనాని వై। అభిమానినోఽవతిష్టన్తి యావదాభూతసంప్లవమ్ ।। ౫౩.

ప్రతి మన్వంతరంలో దేవతల నివాసస్థానాలు, గర్వంతో ఉన్నవారి అధీనంలో, ప్రాణుల లయం వరకు స్థిరంగా ఉంటాయి.

అతీతైస్తు సహాతీతా భావ్యాభావ్యైః సురాసురైః । వర్త్తన్తే వర్త్తమానైశ్చ స్థానాని స్వైః సురైః సహ ।। ౫౩.

గతంలో ఉన్నవారు, భవిష్యత్తులో ఉండేవారు, దేవతలు, అసురులు, ప్రస్తుత దేవతలతో కలసి, ఈ స్థానాలు ఎప్పుడూ కొనసాగుతుంటాయి.

అస్మిన్ మన్వన్తరే చైవ గ్రహా వైమానికాః స్మృతాః। వివస్వానదితేః పుత్రః సూర్యో వైవస్వతేఽన్తరే ।। ౫౩.

ఈ మన్వంతరంలో గ్రహాలు వైమానికమైనవిగా భావించబడతాయి. వివస్వాన్, అదితి కుమారుడైన సూర్యుడు, వైవస్వత మన్వంతరానికి చెందాడు.

త్విషిమాన్ధర్మపుత్రస్తు సోమదేవో వసుః స్మృతః। శుక్రో దేవస్తు విజ్ఞేయో భార్గవోఽసురరాజకః ।। ౫౩.

త్విషిమాన్ ధర్ముని కుమారుడు, సోమదేవుడిగా, వసువుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. శుక్రుడు భృగుకులానికి చెందినవాడు, అసురుల రాజు, దేవతగా గుర్తించాలి.