వాయుపురాణమ్

చన్ద్రాస్తా నామతః సర్వాః పీతాభాస్తు గభస్తయః। శుక్లాశ్చ కకుభశ్చైవ గావో విశ్వభృతస్తథా ।। ౫౩.

అవి అన్నీ చంద్ర అనే పేరుతో పిలవబడతాయి. వాటి కాంతి పసుపు వర్ణంగా ఉంటుంది. కొన్నిటి కాంతి తెల్లగా, మరికొన్నిటిది దిక్కులవైపు ప్రసరిస్తుంది. విశ్వభృత అనే పేరుతో పశువులు కూడా పిలవబడతాయి.

శుక్లాస్తా నామతః సర్వాస్త్రిశతా ఘర్మసర్జనాః। సమం బిభర్తి తాభిస్తు మనుష్యపితృదేవతాః ।। ౫౩.

అవి అన్నీ శుక్ల అనే పేరుతో పిలవబడే మూడు వందల రశ్ములు, వేడి పుట్టించే శక్తి కలవిగా ఉంటాయి. వాటివల్ల మనుషులు, పితృదేవతలు, దేవతలు సమానంగా పోషించబడతారు.

మనుష్యానౌషధేనేహ స్వధయా చ పితౄనపి। అమృతేన సురాన్ సర్వాంస్త్రీంస్త్రిభిస్తర్పయత్యసౌ ।। ౫౩.

ఇక్కడ, ఆయుర్వేద మొక్కల ద్వారా మనుషులను, స్వధ అనే ద్వారా పితృదేవతలను, అమృతంతో అన్ని దేవతలను ఈ మూడు రశ్ముల ద్వారా తృప్తిపరచుతాడు.

వసన్తే చైవ గ్రీష్మే చ సతైః సుతపతే త్రిభిః। వర్షాస్వథో శరది చ చతుర్భిః సమ్ప్రకర్షతి ।। ౫౩.

వసంత కాలంలో, గ్రీష్మంలో మూడు వందల రశ్ములతో ప్రభావాన్ని చూపుతాడు. వర్షాకాలంలో, శరదృతువులో నాలుగు వందల రశ్ములతో ప్రభావాన్ని చూపుతాడు.

హేమన్తే శిశిరే చైవ హిమం స సృజ తే త్రిభిః। ఓషధీషు బలన్ధత్తే స్వధయా చ పితౄనపి। సూర్యోఽమరత్వమమృతత్రయన్త్రిషు నియచ్ఛతి ।। ౫౩.

హేమంతం, శిశిరం కాలాల్లో మూడు వందల రశ్ములతో మంచు ఉత్పత్తి చేస్తాడు. మొక్కలకు బలాన్ని ఇస్తాడు, స్వధతో పితృదేవతలను తృప్తిపరచుతాడు, సూర్యుడు మూడు అమృతాల ద్వారా అమరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.

ఏవం రశ్మిసహస్రన్తత్ సౌరం లోకార్థ సాధకమ్। భిద్యతే ఋతుమాసాద్య జలశీతోష్ణనిఃస్రవమ్ ।। ౫౩.

ఇలా, సహస్ర సంఖ్యలోని సూర్యరశ్ముల వలయం లోకాలకు అవసరమైన కార్యాన్ని నెరవేర్చుతూ, ఋతువుల ప్రకారం విభజించబడి, నీరు, చలి, వేడి ఇవన్నీ ప్రసరిస్తుంది.

ఇత్యేతన్మణ్డలం శుక్లం భాస్వరం సూర్యసంజ్ఞితమ్। నక్షత్రగ్రహసోమానాం ప్రతిష్ఠాయోనిరేవ చ। ఋక్షచన్ద్రగ్రహాః సర్వే నిజ్ఞేయాః సూర్యసమ్భవాః ।। ౫౩.

ఈ ప్రకారంగా ప్రకాశవంతమైన, కాంతిమంతమైన సూర్యమండలం, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, చంద్రుడు వీటికి ఆధారం, మూలంగా ఉంటుంది. అన్ని నక్షత్రాలు, చంద్రగ్రహాలు, గ్రహాలు సూర్యుని నుంచే ఉద్భవించాయని తెలుసుకోవాలి.

నక్షత్రాధిపతిః సోమో గ్రహరాజో దివాకరః। శేషాః పఞ్చగ్రహా జ్ఞేయా ఈశ్వరాః కామరూపిణః ।। ౫౩.

నక్షత్రాలకు అధిపతి చంద్రుడు, గ్రహాలకు రాజు సూర్యుడు. మిగతా ఐదు గ్రహాలు స్వేచ్ఛగా రూపాలు ధరించే అధిపతులుగా తెలుసుకోవాలి.

పఠ్యతే చాగ్నిరాదిత్య ఔదకశ్చన్ద్రమాః స్మృతః। శేషాణాం ప్రకృతిం సమ్యగ్వర్ణ్యమానాం నిబోధత ।। ౫౩.

అగ్నిని ఆదిత్యుడు అని, చంద్రుడిని జలస్వరూపుడని అంటారు. ఇప్పుడు మిగతా గ్రహాల స్వభావాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను, వినండి.

సురసేనాపతి స్కన్దః పఠ్యతేఽఙ్గారకో గ్రహః । నారాయణం బుధం ప్రాహుర్దేవం జ్ఞానవిదో విదుః ।। ౫౩.

దేవసేనాధిపతి స్కందుడు అంగారక గ్రహంగా పిలవబడతాడు. జ్ఞానాన్ని తెలిసినవారు బుధుడిని నారాయణుడని, దేవుడని చెబుతారు.

రుద్రో వైవస్వతః సాక్షాద్ధర్మో లోకే ప్రభుః స్వయమ్। మహాగ్రహో ద్విజశ్రేష్ఠో మన్దగామీ శనైశ్చరః ।। ౫౩.

వైవస్వతుని కుమారుడు రుద్రుడు, స్వయంగా ధర్మస్వరూపుడై లోకానికి ప్రభువుగా ఉంటాడు. మాందగమనంతో కూడిన శని మహాగ్రహం, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడు.

దేవాసురగురూ ద్వౌ తు భానుమన్తౌ మహాగ్రహౌ। ప్రజాపతిసుతావేతావుభౌ శుక్రబృహస్పతీ। దైత్యో మహేన్ద్రశ్చ తయోరాధిపత్యే వినిర్మితౌ ।। ౫౩.

దేవాసురులకు గురువులైన రెండు మహాగ్రహాలు భానుమంతులు. వీరిద్దరూ ప్రజాపతికి కుమారులు, అంటే శుక్రుడు, బృహస్పతి. వారిద్దరికీ అధిపతులుగా ఒక దైత్యుడు, ఒక ఇంద్రుడు ఏర్పడ్డారు.

ఆదిత్యమూలమఖిలం త్రిలోకం నాత్ర సంశయః। భవత్యస్య జగత్కృత్స్నం సదేవాసురమానుషమ్ ।। ౫౩.

మూడు లోకాలకూ ఆదిత్యుడు మూలం అనే విషయంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ జగత్తు మొత్తం, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు—all సూర్యునివల్లే ఉనికిలోకి వచ్చాయి.

రుద్రేన్ద్రోపేన్ద్రచన్ద్రాణాం విప్రేన్ద్రాస్త్రిదివౌకసామ్। ద్యుతిర్ద్యుతిమతాం కృత్స్నా యత్తేజః సార్వలౌకికమ్ ।। ౫౩.

రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, చంద్రుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులు, స్వర్గంలో ఉన్న దేవతలు—వారందరి కాంతి నీ కాంతిలోనే కలిసిపోతుంది.

సర్వాత్మా సర్వలోకేశో మూలం పరమదైవతమ్। తతః సంజాయతే సర్వం తత్ర చైవ ప్రలీయతే ।। ౫౩.

అన్నిటికీ ఆత్మ, అన్నిటికీ అధిపతి, పరమ మూలమైన పరమదైవం ఆయనే. అన్ని వస్తువులు ఆయన నుంచే పుట్టి, చివరికి ఆయనలోనే లయమవుతాయి.

బావాభావౌ హి లోకానామాదిత్యాన్నిః సృతౌ పురా। జగజ్జ్ఞేయో గ్రహో విప్రా దీప్తిమాన్ సుగ్రాహో రవిః ।। ౫౩.

ప్రపంచాల ఉద్భవం, లయం అన్నీ సూర్యుని నుంచే జరుగుతాయి. బ్రాహ్మణులారా! ప్రకాశవంతమైన రవి ఈ జగత్తును తన ఆకర్షణతో పట్టుకుని ఉంచుతాడు.

యత్ర గచ్ఛన్తి నిధనం జాయన్తే చ పునః పునః। క్షణా ముహూర్త్తా దివసా నిశాః పక్షాశ్చ కృత్స్నశః। మాసాః సంవత్సరాశ్చైవ ఋతవోఽన్దయుగాని చ ।। ౫౩.

అక్కడే అందరూ లయమై, మళ్లీ మళ్లీ జన్మిస్తారు. క్షణాలు, ముహూర్తాలు, పగలు, రాత్రులు, పక్షాలు, నెలలు, సంవత్సరాలు, ఋతువులు, యుగాలు—all అక్క‌డే పూర్తిగా జరుగుతాయి.

తదాదిత్యాదృతే తేషాం కాలసంఖ్యా న విద్యతే। కాలాదృతే న నిగమో న దీక్షా నాహ్నికక్రమః ।। ౫౩.

ఆదిత్యుడిని తప్పితే వారికి కాలాన్ని లెక్కించడమే లేదు. కాలం లేకపోతే వేదం, దీక్ష, రోజువారీ క్రమాలు ఏవీ ఉండవు.

ఋతునామవిభాగశ్చ పుష్పమూలఫలం కుతః। కుతః సస్యాభినిష్పత్తిర్గుణౌషధిగణాది వా ।। ౫౩.

ఋతువుల విభజన లేకపోతే పువ్వులు, మూలికలు, పండ్లు ఎలా కలుగుతాయి? పంటలు ఎలా పండుతాయి? గుణాలు, ఔషధ మొక్కల సమూహాలు ఎలా ఏర్పడతాయి?

అభావో వ్యవహారాణాం దేవానాం దివి చేహ చ। జగత్ప్రతాపనమృతే భాస్కరం వారితస్కరమ్ ।। ౫౩.

భాస్కరుడు లోకాన్ని వేడిచేయకపోతే, దేవతలకు ఆకాశంలోనూ, మనుషులకు భూమిపై కూడా ఎలాంటి కార్యాలు జరగవు. సూర్యుడు చీకటిని తొలగించేవాడు.

స ఏవ కాలశ్చాగ్నిశ్చ ద్వాదశాత్మా ప్రజాపతిః। తపత్యేష ద్విజశ్రేష్టాస్త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ ।। ౫౩.

ఆయనే కాలం, ఆయనే అగ్ని, పన్నెండు రూపాలుతో ఉన్న ప్రజాపతి. ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా! ఆయనే త్రిలೋಕమంతటినీ, చరాచరమంతటినీ వేడిచేస్తాడు.

స ఏష తేజసాం రాశిః సమస్తః సార్వలౌకికః। ఉత్తమం మార్గమాస్థాయ వాయోభాభిరిదఞ్జగత్। పార్శ్వమూర్ద్ధ్వమధశ్చైవ తాపయత్యేష సర్వశః ।। ౫౩.

అతడే సమస్త తేజస్సుల సమాహారం, సర్వలోకానికి వ్యాపించినవాడు. అత్యుత్తమ మార్గాన్ని ఎంచుకొని, వాయువు తేజంతో ఈ జగత్తును అన్ని వైపులా—పక్కన, పైకి, కిందకూ—వేడిచేస్తాడు.

రవేరశ్మిసహస్రం యత్ ప్రాఙ్మయా సముదాహృతమ్ । తేషాం శ్రేష్ఠాః పునః సప్త రశ్మయో గ్రహయోనయః ।। ౫౩.

నేను ముందుగా చెప్పిన సూర్యుని వెయ్యి కిరణాలలో, వాటిలో ఏడూ ముఖ్యమైనవి. ఆ కిరణాలే గ్రహాలకు మూలమవుతాయి.

సుషుమ్నో హరికేశశ్చ విశ్వకర్మా తథైవ చ। విశ్వశ్రవాః పునశ్చాన్యః సంయద్వసురతః పరమ్ । అర్వావసుః పునశ్చాన్యో మయా చాత్ర ప్రకీర్త్తితః ।। ౫౩.

సుషుమ్ణ, హరికేశ, విశ్వకర్మ, విశ్వశ్రవ, సంయద్వసు, అర్వావసు—ఈ కిరణాలను నేను ఇక్కడ వివరించాను.

సుషుమ్నః సూర్యరశ్మిస్తు క్షీణం శశినమేధయన్। తిర్యగూర్ద్ధ్వప్రభావోఽసౌ సుషుమ్నః పరికీర్త్యతే ।। ౫౩.

సుషుమ్ణ అనే సూర్యకిరణం, క్షీణించిపోతున్న చంద్రుని పోషిస్తుంది. దాని ప్రభ horizontally, పైకి వ్యాపిస్తుంది. దానికే సుషుమ్ణ అని పేరు.

హరికేశః పురస్త్వాద్యా ఋక్షయోనిః ప్రకీర్త్యతే। దక్షిణే విశ్వకర్మా తు రశ్మిర్వర్ద్ధయతే బుధమ్ ।। ౫౩.

హరికేశ మొదటగా, నక్షత్రాలకు మూలంగా చెప్పబడింది. దక్షిణ వైపున విశ్వకర్మ అనే కిరణం బుధుడిని పెంచుతుంది.

విశ్వశ్రవాస్తు యః పశ్చాత్ శుక్రయోనిః స్మృతో బుధైః। సంయద్వసుశ్చ యో రశ్మిః సా యోనిర్లోహితస్య చ ।। ౫౩.

పశ్చిమ వైపున ఉన్న విశ్వశ్రవ అనే కిరణం శుక్రునికి మూలంగా జ్ఞానులు అంటారు. సంయద్వసు అనే కిరణం అంగారకునికి మూలం.

షష్ఠస్త్వర్వావసూ రశ్మిర్యోనిస్తు స బృహస్పతేః। శనైశ్చరం పునశ్చాపి రశ్మిరాప్యాయతే స్వరాట్ ।। ౫౩.

ఆరవ కిరణమైన అర్వావసు బృహస్పతికి మూలం. మరొక కిరణం శనిగ్రహాన్ని పోషిస్తుంది, దానిని స్వరాట్ అంటారు.

ఏవం సూర్యప్రభావేణ గ్రహనక్షత్రతారకాః। వర్ద్ధన్తే విదితాః సర్వా విశ్వఞ్చైదం పునర్జగత్ । నక్షీయన్తే పునస్తాని తస్మాన్నక్షత్రతా స్మృతా ।। ౫౩.

ఇలా సూర్యుని తేజంతో గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, తారలు అన్నీ పెరుగుతాయి. ఈ జగత్తంతా మళ్లీ పునరుత్పత్తి అవుతుంది. మళ్లీ అవి తగ్గిపోతాయి, అందుకే వాటిని నక్షత్రాలు అంటారు.