వాయుపురాణమ్

ఇత్యేతైః కారణైః శుద్ధైస్తేఽ మ़తత్వం హి భేజిరే। ఆభూతసమ్ప్లవస్థానమమృతత్వం విభావ్యతే ॥ ౫౦.

ఈ పవిత్రమైన కారణాల వల్ల వారు అమృతత్వాన్ని పొందారు. భూతాల వినాశానికి ముందు ఉండే స్థితిని అమృతత్వంగా భావిస్తారు.

త్రైలోక్యస్థితికాలోఽయమపునర్మార్గగామినః। బ్రహ్మహత్యాశ్వమేధాభ్యాం పుణ్యాపాపకృతోఽపరమ్। ఆభూతసమ్ప్లవాన్తే తు క్షీయన్తే హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః ॥ ౫౦.

మూడు లోకాల స్థితికాలం ఇది. మళ్లీ ముక్తి మార్గంలోకి రాని వారికి ఇది వర్తిస్తుంది. బ్రహ్మహత్య లేదా అశ్వమేధ యాగం వల్ల కలిగే పుణ్యపాపాలకు ఇది వేరు. మహాప్రళయానికి చివర్లో, ఊర్ధ్వరేతసులు కూడా అంతమవుతారు.

ఊర్ద్ధ్వోత్తరమృషిభ్యస్తు ధ్రువో యత్రాస్తి వై స్మృతమ్। ఏతద్విష్ణుపదం దివ్యం తృతీయం వ్యోమ్ని భాస్వరమ్ ॥ ౫౦.

అత్యున్నత ఋషులకంటే పైగా, ఎక్కడ స్థిరమైనది ఉందని చెప్పబడుతుందో, ఆకాశంలో ఉన్న ఆ దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన విష్ణువు యొక్క మూడవ స్థానం ఉంది.

తత్ర గత్వా న శోచన్తి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్। ధర్మధ్రువాద్యాస్తిష్ఠన్తి యత్ర తే లోకసాధకాః ॥ ౫౦.

అక్కడికి చేరినవారు ఇక దుఃఖించరు. అది విష్ణువు యొక్క పరమ పదం. అక్కడ ధ్రువుడు మరియు ఇతర లోకాలను నిలబెట్టే ధర్మనిష్ఠులు నిలిచి ఉంటారు.

స్వాయమ్భువే నిసర్గే తు వ్యాఖ్యాతాన్యుత్తరాణి తు। భవిష్యాణి చ సర్వాణి తేషాం వక్ష్యామ్యనుక్రమమ్ ।। ౫౧.

స్వాయంభువ మన్వంతర సృష్టిలో ఉన్న ఉన్నత లోకాలను వివరించాను. ఇంకా మిగిలినవన్నీ, భవిష్యత్తులో వచ్చే వాటిని కూడా క్రమంగా చెప్పుతాను.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు మునయః పప్రచ్ఛుర్లోమహర్షణమ్। సూర్యాచన్ద్రమసోశ్చారం గ్రహాణాఞ్చైవ సర్వశః ।। ౫౧.

ఇలా విన్న తరువాత, మునులు లోమహర్షణుడిని అడిగారు — సూర్యుడు, చంద్రుడు ఎలా ఉదయిస్తారు, అస్తమిస్తారు? గ్రహాల గురించి కూడా వివరించమని కోరారు.

భ్రమన్తే కథమేతాని జ్యోతీంషి దివి మణ్డలమ్। తిర్యగ్వ్యూహేన సర్వాణి తథైవాసఙ్కరేణ చ। కశ్చ భ్రామయతే తాని భ్రమన్తి యది వా స్వయమ్ ।। ౫౧.

ఈ నక్షత్రాలు ఆకాశంలో ఎలా తిరుగుతాయో, వాటి గమనమెలా ఉంటుందో, పరస్పరం కలిసిపోతూ ఎలా సంచరిస్తాయో మేము తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం. వీటిని ఎవరు తిప్పుతారు? లేక అవే తాము తిరుగుతాయా?

ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామస్తన్నో నిగద సత్తమ్। భూతసమ్మోహనన్త్వేతచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛా ప్రవర్త్తతే ।। ౫౧.

ఇది మాకు తెలుసుకోవాలని ఉంది. కాబట్టి, ఓ మేలైనవాడా, మాకు చెప్పు. ఈ భూతాల మాయ గురించి వినాలనే ఆసక్తి మాలో కలిగింది.

భూతసమ్మోహనం హ్యేతద్ బ్రువతో మే నిబోధత। ప్రత్యక్షమపి దృస్యం యత్తత్ సంమోహయతే ప్రజాః ।। ౫౧.

ఈ భూత మాయ గురించి నేను చెప్పేది వినండి. కనబడుతున్నా కూడా ఇది ప్రజలను మాయలో పడేస్తుంది.

యోఽసౌ చతుర్దిశం పుచ్ఛే శిశుమారే వ్యవస్థితః। ఉత్తానపాదపుత్రోఽసౌ మేఢీభూతో ధ్రువో దివి ।। ౫౧.

నాలుగు దిశలకు ఎదురుగా శిశుమార నక్షత్రపు తోక వద్ద స్థిరంగా ఉన్నవాడు, ఉత్తానపాదుని కుమారుడైన ధ్రువుడు, ఆకాశంలో ధ్రువబింబంగా నిలిచాడు.

స హి భ్రమన్ భ్రామయతే చన్ద్రాదిత్యౌ గ్రహైః సహ। భ్రమన్తమనుగచ్ఛన్తి నక్షత్రాణి చ చక్రవత్ ।। ౫౧.

ఆయన తిరుగుతుంటే, చంద్రుడు, సూర్యుడు, ఇతర గ్రహాలు కూడా ఆయనతో పాటు తిరుగుతాయి. నక్షత్రాలు చక్రంలా ఆయనను అనుసరిస్తూ తిరుగుతాయి.

ధ్రువస్య మనసా చాసౌ సర్పతే భగణః స్వయమ్। సూర్యాచన్ద్రమసౌ తారా నక్షత్రాణి గ్రహైః సహ ।। ౫౧.

ధ్రువుని మనస్సు వల్ల ఆ గుంపు తానే తాను కదులుతుంది — సూర్యుడు, చంద్రుడు, తారలు, గ్రహాలు అన్నీ కలసి సంచరిస్తాయి.

వాతానీకమయైర్బన్ధైర్ధ్రువే బద్ధాని తాని వై। తేషాం యోగస్వ భేదాశ్చ కాలచారస్తథైవ చ ।। ౫౧.

వాయువుతో చేసిన బంధాలతో అవన్నీ ధ్రువునికి కట్టబడి ఉంటాయి. వాటి కలయికలు, విడిపోవడాలు, కాలచలనం అన్నీ కూడా అలాగే జరుగుతాయి.

అస్తోదయౌ తథోత్పాతా అయనే దక్షిణోత్తరే। విషువద్‌గ్రహవర్ణాశ్చ ధ్రువాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౫౧.

అస్తమయం, ఉదయం, అపశకునాలు, దక్షిణాయనం, ఉత్తరాయణం, సమదినాలు, గ్రహాల రంగులు — ఇవన్నీ ధ్రువుని వల్ల జరుగుతాయి.

వర్షా ఘర్మో హిమం రాత్రిః సన్ధ్యా చైవ దినం తథా । శుభాశుభం ప్రజానాఞ్చ ధ్రువాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౫౧.

వర్షాలు, వేడి, చలి, రాత్రి, సంధ్య, పగలు, ప్రజలకు కలిగే మేలూ, చెడూ — ఇవన్నీ ధ్రువుని వల్లనే జరుగుతాయి.

ధ్రువేణాధికృతాంశ్చైవ సూర్యోఽపావృత్త్య తిష్ఠతి। తదేష దీప్తకిరణః స కాలాగ్నిర్ద్దివాకరః ।। ౫౧.

ధ్రువుని నుండి తన భాగాన్ని పొందిన సూర్యుడు వేరుగా నిలుస్తాడు. ఆయన తేజస్సుతో కాలాగ్ని, పగలు వెలుగునిచ్చేవాడు.

పరివర్త్త క్రమాద్విప్రా భాభిరాలోకయన్ దిశః। సూర్యః కిరణజాలేన వాయుయుక్తేన సర్వశః। జగతో జలమాదత్తే కృత్స్నస్య ద్విజసత్తమాః ।। ౫౧.

ఓ మేధావులారా, సూర్యుడు తన కిరణాలతో దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ, వాయువుతో కూడిన కిరణజాలంతో లోకంలోని నీటిని మొత్తం ఆహరిస్తాడు.

ఆధిత్యపీతం సూర్యాగ్నేః సోమం సంక్రమతే జలమ్। నాడీభిర్వాయుయుక్తాభిర్లోకాధానం ప్రవర్త్తతే ।। ౫౧.

సూర్యాగ్ని పీల్చిన నీరు చంద్రునికి చేరుతుంది. వాయువుతో కూడిన నాళాల ద్వారా అది లోకాల పోషణకోసం పంపబడుతుంది.

యత్సోమాత్ స్రవతే సూర్యస్తదగ్రేష్వవతిష్ఠతే। మేఘా వాయునిఘాతేన విసృజన్తి జలమ్భువి ।। ౫౧.

చంద్రుని నుండి సూర్యుడు తీసుకున్నది మేఘాల్లో నిలిచి ఉంటుంది. వాయువుతో తాకినప్పుడు మేఘాలు భూమిపైకి నీటిని వదులుతాయి.

ఏకముత్క్షిప్యతే చైవ పతతే చ పునర్జ్జలమ్। నానాప్రకారముదకన్తదేవ పరివర్త్తతే ।। ౫౧.

నీళ్లు ఒకేసారి పైకి ఎత్తబడి మళ్లీ కింద పడతాయి. ఎన్నో విధాలుగా ఆ నీరు తిరుగుతూ ఉంటుంది.

సన్ధారణార్థం భూతానాం మాయైషా విశ్వనిర్మితా। అనయా మాయయా వ్యాప్తం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ ।। ౫౧.

ప్రాణుల నిలువటానికి ఈ మాయను సృష్టించిందీ జగత్తు. ఈ మాయతోనే త్రిలೋಕమంతా, చరాచరమూ నిండిపోయాయి.

విశ్వేశో లోకకృద్దేవః సహస్రాంశుః ప్రజాపతిః। ధాతా కృత్స్నస్య లోకస్య ప్రభు ర్విష్ణుర్దివాకరః ।। ౫౧.

ఈ జగత్తు యజమాని, లోకాలను సృష్టించేవాడు, వెయ్యి కిరణాలున్న దేవుడు, ప్రాణుల పాలకుడు, లోకాన్ని పోషించేవాడు, అధిపతి — విష్ణువు, సూర్యుడు.

సర్వలౌకికమమ్భో వై యత్సోమాన్నభసః స్నుతమ్। సోమాధారం జగత్సర్వమేతత్తథ్యం ప్రకీర్తితమ్ ।। ౫౧.

ఆకాశం నుంచి జారే నీటంతా సోమమని అంటారు. ఈ లోకమంతా సోమమే ఆధారం అని నిజంగా చెప్పబడింది.

సూర్యాదుష్ణం నిస్రవతే సోమాచ్ఛీతం ప్రవర్త్తతే। శీతోష్ణవీర్యౌ ద్వావేతౌ యుక్తౌ ధారయతో జగత్ ।। ౫౧.

సూర్యుని నుంచి వేడి, చంద్రుని నుంచి చల్లదనం వస్తుంది. ఈ రెండు శక్తులు, వేడి-చలిమి కలసి లోకాన్ని నిలబెడతాయి.

సోమాధారా నదీ గఙ్గా పవిత్రా విమలోదకా। సోమపుత్రపురోగాశ్చ మహానద్యో ద్విజోత్తమాః ।। ౫౧.

సోమానికి ఆధారమైనది పవిత్రమైన గంగా నది, నిర్మలమైన నీటితో నిండినది. సోముని కుమారులు ముందుండే మహానదులు కూడా అలాగే ఉన్నాయి, ద్విజోత్తమా!

సర్వభూతశరీరేషు ఆపో హ్యనుగతాశ్చ యాః । తేషు సన్దహ్యమానేషు జఙ్గమస్థావరేషు చ। ధూమభూతాస్తు తా ఆపో నిష్క్రామన్తీహ సర్వశః ।। ౫౧.

ప్రతి ప్రాణిలో ఉన్న నీళ్లు, చరాచరములన్నీ కాల్చబడినప్పుడు, ఆ నీళ్లు పొగగా మారి అన్ని దిశలకూ వెళ్ళిపోతాయి.

తేన చాభ్రాణి జాయన్తే స్థానమత్రామ్భసాం స్మృతమ్ । ఆర్కన్తేజో హి భూతేభ్యో హ్యాదత్తే రశ్మిభిర్జలమ్ ।। ౫౧.

అలా మేఘాలు ఏర్పడతాయి. ఇదే నీటికి స్థానం అని చెప్పబడింది. సూర్యుడు తన కిరణాలతో భూతాల నుంచి నీటిని ఎత్తుకుంటాడు.

సముద్రాద్వాయుసంయోగాద్వహన్త్యాపో గభస్తయః। యతస్త్వృతువశాత్ కాలే పరివర్త్తో దివాకరః। యచ్ఛత్యపో హి మేఘేభ్యః శుక్లాః శుక్లగభస్తిభిః ।। ౫౧.

సముద్రం నుంచి గాలితో కలసి కిరణాలు నీటిని ఎత్తుకుపోతాయి. కాలానుసారం, ఋతువుల ప్రకారం సూర్యుడు మార్పు చేస్తాడు. తెల్లటి ప్రకాశవంతమైన కిరణాలతో మేఘాలకు నీళ్లు ఇస్తాడు.

అభ్రస్థా ప్రపతన్త్యాపో వాయునా సముదీరితాః। సర్వభూతహితార్థాయ వాయుభిశ్చ సమన్తతః ।। ౫౧.

మేఘాల్లో ఉన్న నీళ్లు, గాలిచేత ఆడించబడి, ప్రాణులందరికీ మేలు కోసం కింద పడతాయి. గాలులు వాటిని అన్ని వైపులా వ్యాపింపజేస్తాయి.