వాయుపురాణమ్

సమా రాత్రిరహశ్చైవ యదా తద్విషువద్భవేత్। తదా దానాని దేయాని పితృభ్యో విషువత్యపి। బ్రాహ్మణేభ్యో విశేషేణ ముఖమేతత్తు దైవతమ్ ॥ ౫౦.

పగలు, రాత్రి సమంగా ఉన్నప్పుడు అదే విషువత్క్రమం. ఆ సమయంలో పితృదేవతలకు, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులకు దానాలు ఇవ్వాలి. ఇదే దేవతలకు అగ్ర కాలం.

ఊనరాత్రాధిమాసౌ చ కలాకాష్ఠాముహూర్త్తకాః। పౌర్ణమాసీ తథా జ్ఞేయా అమావాస్యా తథైవ చ। సినీవాలీ కుహూశ్చైవ రాకా చానుమతి స్తథా ॥ ౫౦.

చిన్న రాత్రులు కలిగిన నెలలు, అదనపు నెలలు, కలా, కాష్ఠ, ముహూర్తాలు, పౌర్ణమి, అమావాస్య, సీనీవాళి, కుహూ, రాకా, అనుమతి ఇవన్నీ తెలుసుకోవాలి.

తపస్తపస్యౌ మధుమాధవౌ చ శుక్రః శుచిశ్చాయనముత్తరం స్యాత్। నభో నభశ్యోఽథ ఇషుః సహోర్జః సహఃసహస్యావితి దక్షిణం స్యాత్ ॥ ౫౦.

తప, తపస్య, మధు, మాధవ, శుక్ర, శుచీ ఇవి ఉత్తరాయణానికి పేర్లు. నభ, నభస్య, ఇషు, సహ, సహస్య, అవితి ఇవి దక్షిణాయణానికి పేర్లు.

సంవత్సరాస్తతో జ్ఞేయాః పఞ్చాబ్దా బ్రబ్మణః సుతాః। తస్మాత్తు ఋతవో జ్ఞేయా ఋతవో హ్యన్తరాః స్మృతాః ॥ ౫౦.

ఆ తరువాత సంవత్సరాలు ఏర్పడతాయని తెలుసుకోవాలి. ఆ అయిదు సంవత్సరాలు బ్రహ్మదేవుని సంతానంగా చెప్పబడ్డాయి. వాటి నుంచే ఋతువులు ఏర్పడతాయని, ఋతువులు మధ్యకాలంగా భావించబడతాయని తెలుసుకోవాలి.

తస్మాదనుముఖా జ్ఞేయా అమావాస్యాస్య పర్వణః. తస్మాత్తు విషువం జ్ఞేయం పితృదైవహితం సదా ॥ ౫౦.

అదే విధంగా, అమావాస్యలు చంద్రగ్రహణ దశలకు ముఖాలుగా తెలుసుకోవాలి. అలాగే, విషువత్కాలం ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు మేలు చేసే కాలంగా గుర్తించాలి.

ఏవం జ్ఞాత్వా న ముహ్యేత దైవే పిత్ర్యే చ మానవః। తస్మాత్ స్మృతం ప్రజానాం వై విషువత్సర్వగం సదా ॥ ౫౦.

ఇలా తెలుసుకున్నవాడు దేవతలకైనా, పితృదేవతలకైనా సంబంధించిన కర్మల్లో అయోమయం చెందడు. అందుకే విషువత్కాలాన్ని అన్ని ప్రజలకు సాధారణంగా ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకుంటారు.

ఆలోకాన్తః స్మృతో లోకో లోకాన్తో లోక ఉచ్యతే। లోకపాలాః స్థితాస్తత్ర లోకాలోకస్య మధ్యతః ॥ ౫౦.

ప్రపంచం వెలుగుకు చివర వరకు ఉన్నదిగా చెప్పబడింది. దాని తర్వాత ఉన్నది 'లోకాలాంతం' అని అంటారు. ఆ లోకాలకు రక్షకులు అక్కడే, లోకానికి, లోకాలాంతానికి మధ్యలో స్థిరంగా ఉన్నారు.

చత్వారస్తే మహాత్మానస్తిష్ఠన్త్యాభూతసమ్ప్లవాత్। సుధామా చైవ వైరాజః కర్ద్దమః శఙ్‌కృపస్తథా। హిరణ్యలోమా పర్జ్జన్యః కేతుమాన్ జాతనిశ్చయః ॥ ౫౦.

ఆ భూతాల వినాశానికి ముందే ఉన్న నాలుగు మహాత్ములు అక్కడ నిలిచి ఉన్నారు. వారు సుధామా, వైరాజ, కర్దమ, శంకృప. అలాగే హిరణ్యలోమా, పర్జన్య, కేతుమాన్, జాతనిశ్చయ కూడా ఉన్నారు.

నిర్ద్వన్ద్వా నిరభీమానా నిస్తన్త్రా నిష్పరిగ్రహాః। లోకపాలాః స్థితా హ్యేతే లోకాలోకే చతుర్దిశమ్ ॥ ౫౦.

ఈ లోకపాలకులు ద్వంద్వాలు లేని వారు, అహంకారం లేని వారు, బంధనాలు లేని వారు, స్వార్థం లేని వారు. వారు లోకానికి, లోకాలాంతానికి మధ్య నాలుగు దిక్కులలో స్థిరంగా ఉన్నారు.

ఉత్తరం యదగస్త్యస్య అజవీథ్యాశ్చ దక్షిణమ్। పితృయాణః స వై పన్థా వైశ్వానరపథాద్బహిః ॥ ౫౦.

అగస్త్యుని ఉత్తరంగా, అజవీథి దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతం పితృయాణ మార్గం. అది వైశ్వానరపథానికి బయట ఉంది.

తత్రాసతే ప్రజావన్తో మునయో హ్యగ్నిహోత్రిణః । లోకస్య సన్తానకరాః పితృయాణే పథి స్థితాః ॥ ౫౦.

అక్కడ సంతానంతో ఉన్న, అగ్నిహోత్ర యజ్ఞాలు చేసే మునులు నివసిస్తున్నారు. వారు లోకాన్ని కొనసాగించే వారు, పితృయాణ మార్గంలో స్థిరంగా ఉన్నారు.

భూతారమ్భ కృతం కర్మ ఆశిషా ఋత్విగుచ్యతే । ప్రారభన్తే లోకకామాస్తేషాం పన్థాః స దక్షిణః ॥ ౫౦.

ప్రాణుల ఆరంభానికి జరిగే కర్మాన్ని ఋత్వికులు ఆశిష అని అంటారు. లోకాన్ని కోరేవారు దాన్ని ఆచరిస్తారు. వారికోసం ఆ దక్షిణ మార్గం ఉంది.

చలితన్తే పునర్ద్ధర్మం స్థాపయన్తి యుగే యుగే। సన్తత్యా తపసా చైవ మర్యాదాభిః శ్రుతేన చ ॥ ౫౦.

వారు మార్గం తప్పినప్పుడు, ప్రతి యుగంలో ధర్మాన్ని తిరిగి స్థాపిస్తారు. సంతానం, తపస్సు, నియమాలు, వేద జ్ఞానం ద్వారా ధర్మాన్ని నిలబెడతారు.

జాయమానాస్తు పూర్వే వై పశ్చిమానాం గృహేషు చ। పశ్చిమాశ్చైవ జాయన్తే పూర్వేషాం నిధనేష్వపి। ఏవ మావర్త్తమానాస్తే తిష్ఠన్త్యాభూతసమ్ప్లవాత్ ॥ ౫౦.

ముందుగా పుట్టినవారు తరువాత పుట్టిన వారి ఇళ్లలో ఉంటారు. తరువాత పుట్టినవారు ముందువారి మరణ సమయంలో పుడతారు. ఇలా తిరుగుతూ, వారు భూతాల వినాశానికి ముందే ఉంటారు.

అష్టాశీతిసహస్రాణి మునీనాం గృహమేధినామ్। సవితుర్ద్దక్షిణం మార్గం శ్రితా హ్యాచన్ద్రతారకమ్। క్రియావతాం ప్రసఙ్ఖ్యేయా యే శ్మశానాని భేజిరే ॥ ౫౦.

ఎనభై నాలుగు వేల మంది గృహస్థ మునులు, సూర్యుని దక్షిణ మార్గాన్ని, చంద్ర తారల వరకు చేరుకున్నారు. కర్మలు చేసే వారు, శ్మశానాలను చేరినవారు, వీరిని లెక్కించాలి.

లోకశంవ్యవహారేణ భూతారమ్భకృతేన చ। ఇచ్ఛాద్వేషప్రకృత్యా చ మైథునోపగమేన చ ॥ ౫౦.

ప్రపంచపు వ్యవహారాల ద్వారా, ప్రాణుల ఆరంభానికి జరిగే కర్మల ద్వారా, ఇష్ట ద్వేష స్వభావం ద్వారా, మైథున సంబంధం ద్వారా,

తథా కాయకృతేనేహ సేవనాద్విషయస్య చ। ఏతైస్తైః కారణైః సిద్ధాః శ్మశానాని హి భేజిరే। ప్రజైషిణస్తే మునయో ద్వాపరేష్విహ జజ్ఞిరే ॥ ౫౦.

అలాగే, శరీరంతో చేసే పనుల ద్వారా, ఇంద్రియ సుఖాల అనుభవం ద్వారా, ఈ వివిధ కారణాల వల్ల సిద్ధులు శ్మశానాలను చేరారు. సంతానం కోరిన ఆ మునులు ద్వాపరయుగాల్లో ఇక్కడ జన్మించారు.

నాగవీథ్యుత్తరే యచ్చ సప్తర్షిభ్యశ్చ దక్షిణమ్ । ఉత్తరః సవితుః పన్థా దేవయానస్తు స స్మృతః ॥ ౫౦.

నాగవీథి ఉత్తరంగా, సప్తర్షుల దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతం సూర్యుని ఉత్తర మార్గం. దానిని దేవయాన మార్గంగా గుర్తిస్తారు.

యత్ర తే వాసినః సిద్ధా విమలా బ్రహ్మచారిణః। సతతన్తే జుగుప్సన్తే తస్మాన్మృత్యుర్జ్జితస్తు తైః ॥ ౫౦.

అక్కడ సిద్ధులు, పవిత్రులు, బ్రహ్మచారులు నివసిస్తున్నారు. వారు ఎప్పుడూ నియమంగా ఉంటారు, అనురాగం లేకుండా ఉంటారు. వారివల్ల మృత్యువు జయించబడింది.

అష్టాశీతిసహస్రాణి తేషామప్యూర్ద్ధ్వరేతసామ్। ఉదకూపన్థానమర్యమ్ణః శ్రితా హ్యాభూతసమ్ప్లవాత్ ॥ ౫౦.

వారిలో ఎనభై నాలుగు వేల మంది, ఉర్ధ్వరేతసులు, ఆర్యమన్ మార్గమైన నీరు లేని మార్గాన్ని, భూతాల వినాశానికి ముందే ఆశ్రయించారు.

ఇత్యేతైః కారణైః శుద్ధైస్తేఽ మ़తత్వం హి భేజిరే। ఆభూతసమ్ప్లవస్థానమమృతత్వం విభావ్యతే ॥ ౫౦.

ఈ పవిత్రమైన కారణాల వల్ల వారు అమృతత్వాన్ని పొందారు. భూతాల వినాశానికి ముందు ఉండే స్థితిని అమృతత్వంగా భావిస్తారు.

త్రైలోక్యస్థితికాలోఽయమపునర్మార్గగామినః। బ్రహ్మహత్యాశ్వమేధాభ్యాం పుణ్యాపాపకృతోఽపరమ్। ఆభూతసమ్ప్లవాన్తే తు క్షీయన్తే హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః ॥ ౫౦.

మూడు లోకాల స్థితికాలం ఇది. మళ్లీ ముక్తి మార్గంలోకి రాని వారికి ఇది వర్తిస్తుంది. బ్రహ్మహత్య లేదా అశ్వమేధ యాగం వల్ల కలిగే పుణ్యపాపాలకు ఇది వేరు. మహాప్రళయానికి చివర్లో, ఊర్ధ్వరేతసులు కూడా అంతమవుతారు.

ఊర్ద్ధ్వోత్తరమృషిభ్యస్తు ధ్రువో యత్రాస్తి వై స్మృతమ్। ఏతద్విష్ణుపదం దివ్యం తృతీయం వ్యోమ్ని భాస్వరమ్ ॥ ౫౦.

అత్యున్నత ఋషులకంటే పైగా, ఎక్కడ స్థిరమైనది ఉందని చెప్పబడుతుందో, ఆకాశంలో ఉన్న ఆ దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన విష్ణువు యొక్క మూడవ స్థానం ఉంది.

తత్ర గత్వా న శోచన్తి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్। ధర్మధ్రువాద్యాస్తిష్ఠన్తి యత్ర తే లోకసాధకాః ॥ ౫౦.

అక్కడికి చేరినవారు ఇక దుఃఖించరు. అది విష్ణువు యొక్క పరమ పదం. అక్కడ ధ్రువుడు మరియు ఇతర లోకాలను నిలబెట్టే ధర్మనిష్ఠులు నిలిచి ఉంటారు.

స్వాయమ్భువే నిసర్గే తు వ్యాఖ్యాతాన్యుత్తరాణి తు। భవిష్యాణి చ సర్వాణి తేషాం వక్ష్యామ్యనుక్రమమ్ ।। ౫౧.

స్వాయంభువ మన్వంతర సృష్టిలో ఉన్న ఉన్నత లోకాలను వివరించాను. ఇంకా మిగిలినవన్నీ, భవిష్యత్తులో వచ్చే వాటిని కూడా క్రమంగా చెప్పుతాను.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు మునయః పప్రచ్ఛుర్లోమహర్షణమ్। సూర్యాచన్ద్రమసోశ్చారం గ్రహాణాఞ్చైవ సర్వశః ।। ౫౧.

ఇలా విన్న తరువాత, మునులు లోమహర్షణుడిని అడిగారు — సూర్యుడు, చంద్రుడు ఎలా ఉదయిస్తారు, అస్తమిస్తారు? గ్రహాల గురించి కూడా వివరించమని కోరారు.

భ్రమన్తే కథమేతాని జ్యోతీంషి దివి మణ్డలమ్। తిర్యగ్వ్యూహేన సర్వాణి తథైవాసఙ్కరేణ చ। కశ్చ భ్రామయతే తాని భ్రమన్తి యది వా స్వయమ్ ।। ౫౧.

ఈ నక్షత్రాలు ఆకాశంలో ఎలా తిరుగుతాయో, వాటి గమనమెలా ఉంటుందో, పరస్పరం కలిసిపోతూ ఎలా సంచరిస్తాయో మేము తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం. వీటిని ఎవరు తిప్పుతారు? లేక అవే తాము తిరుగుతాయా?

ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామస్తన్నో నిగద సత్తమ్। భూతసమ్మోహనన్త్వేతచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛా ప్రవర్త్తతే ।। ౫౧.

ఇది మాకు తెలుసుకోవాలని ఉంది. కాబట్టి, ఓ మేలైనవాడా, మాకు చెప్పు. ఈ భూతాల మాయ గురించి వినాలనే ఆసక్తి మాలో కలిగింది.

భూతసమ్మోహనం హ్యేతద్ బ్రువతో మే నిబోధత। ప్రత్యక్షమపి దృస్యం యత్తత్ సంమోహయతే ప్రజాః ।। ౫౧.

ఈ భూత మాయ గురించి నేను చెప్పేది వినండి. కనబడుతున్నా కూడా ఇది ప్రజలను మాయలో పడేస్తుంది.