వాయుపురాణమ్

సప్త ప్రకృతయస్త్వేతా ధారయన్తి పరస్పరమ్। తాస్వల్పపరిమాణేన ప్రసఙ్ఖ్యాతుమిహోచ్యతే। అసఙ్ఖ్యేయాః ప్రకృతయస్తిర్యగూర్ద్ధ్వమధశ్చ యాః ।। ౪౯.

ఈ ఏడు ప్రకృతులు పరస్పరం నిలబడేలా చేస్తాయి. వాటిలో కొంత పరిమాణం ఉన్నవాటిని ఇక్కడ లెక్కించవచ్చు. కానీ అడ్డంగా, పైకి, కిందకు వ్యాపించే ప్రకృతులు లెక్కించలేనివి.

తారకాసన్నివేశశ్చ యావద్దివ్యం తు మణ్జలమ్। మర్యాదాసన్నివేశస్తు భూమేస్తదనుమణ్డలమ్। అతః పరం ప్రవక్ష్యామి పృథివ్యాం వై ద్విజోత్తమాః ।। ౪౯.

నక్షత్రాల ఏర్పాటూ ఆకాశ మండలం వరకు వ్యాపించిఉంది. భూమి సరిహద్దుల ఏర్పాటూ దాని మండలంలో ఉంది. దీని తర్వాత భూమి గురించి మరింత వివరంగా చెబుతాను, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.

అధఃప్రమాణమూర్ద్ధ్వఞ్చ వర్ణ్యమానం నిబోధత। పృథివీ వాయురాకాశమాపో జ్యోతిశ్చ పఞ్చమమ్। అనన్తధాతవో హ్యేతే వ్యాపకాస్తు ప్రకీర్తితాః ॥ ౫౦.

కింద, పై కొలత గురించి ఇప్పుడు వినండి. భూమి, వాయువు, ఆకాశం, నీరు, ఐదవదిగా వెలుగు — ఇవన్నీ అనంతమైనవి, అన్నింటినీ వ్యాపించేవిగా చెప్పబడ్డాయి.

జననీ సర్వభూతానాం సర్వ భూతధరా ధరా। నానాజనపదాకీర్ణా నానాధిష్ఠానపత్తనా ॥ ౫౦.

భూమి అన్ని జీవుల తల్లి, అన్నింటినీ మోయువది. అనేక ప్రజలతో నిండినది, అనేక పట్టణాలు, నివాసాలతో అలంకరించబడ్డది.

నానానదనదీశైలా నైకజాతిసమాకులా। అనన్తా గీయతే దేవీ పృథివీ బహువిస్తరా ॥ ౫౦.

అనేక నదులు, పర్వతాలు, విభిన్న జీవులతో నిండిన భూమి దేవీ అనంతమైనది, విస్తారంగా ఉందని కీర్తించబడుతుంది.

నదీనదసముద్రస్థాస్తథా క్షుద్రాశ్రయాః స్థితాః। పర్వతాకాశసంస్థాశ్చ అన్తర్భూమిగతాశ్చ యాః ॥ ౫౦.

నదుల్లో, వాగుల్లో, సముద్రాల్లో నివసించే వారు, అలాగే చిన్నచిన్న ప్రాంతాల్లో ఉండేవారు, పర్వతాలపై, ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉన్నవారు, భూమిలోపల ఉన్నవారు — వీరందరూ అక్కడే స్థిరంగా ఉన్నారు.

ఆపోఽనన్తాశ్చ విజ్ఞేయాస్తథాగ్నిః సర్వలౌకికః। అనన్తః పఠ్యతే చైవ వ్యాపకః సర్వసమ్భవః ॥ ౫౦.

నీళ్లు అంతులేని వైనవని తెలుసుకోవాలి. అలాగే, అన్ని లోకాలలోని అగ్ని కూడా అనంతమైనది, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినది, అన్నిటికీ మూలమైనదిగా చెప్పబడింది.

తథాకాశమనాలమ్బం రమ్యం నానాశ్రయం స్మృతమ్। అనన్తం ప్రథితం సర్వం వాయుశ్చాకాశసమ్భవః ॥ ౫౦.

అలాగే, ఆకాశం ఆధారంలేనిది, అందమైనది, అనేక స్థానాలుగా భావించబడింది. అది అనంతమైనది, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినదిగా ప్రసిద్ధి. వాయువు ఆకాశం నుంచే ఉద్భవించింది.

ఆపః పృథివ్యాముదకే పృథివీ చోపరి స్థితా। ఆకాశఞ్చాపరమధః పునర్భూమిః పునర్జ్జలమ్ ॥ ౫౦.

నీరు భూమిలో ఉంది, భూమి నీటి మీద స్థిరంగా ఉంది. దాని పైన ఆకాశం, క్రింద మళ్లీ భూమి, ఆ తరువాత మళ్లీ నీరు ఉంది.

ఏవమన్తమనన్తస్య భౌతికస్య న విద్యతే। పురా సురైరభిహితం నిశ్చితన్తు నిబోధత ॥ ౫౦.

ఇలా, అనంతమైన భౌతిక ప్రపంచానికి ఎటువంటి పరిమితి లేదు. ఇది పూర్వంలో దేవతలు చెప్పిన నిర్ణయమైన విషయం — ఇప్పుడు మీరు దీన్ని వినండి.

భూమిర్జలమథాకాశమితి జ్ఞేయా పరమ్పరా। స్థితిరేషా తు విజ్ఞేయా సప్తమేఽస్మిన్ రసాతలే ॥ ౫౦.

భూమి, నీరు, ఆ తరువాత ఆకాశం — ఇదే క్రమంగా తెలుసుకోవాలి. ఈ ఏర్పాటును ఏడవ రసాతలంలో అర్థం చేసుకోవాలి.

దశయోజనసాహస్రమేకభౌమం రసాతలమ్। సాధుభిః పరివిఖ్యాతమేకైకం బహువిస్తరమ్ ॥ ౫౦.

రసాతలం అనే మొదటి లోకము పది వేల యోజనాల పొడవు కలది. ప్రతి ఒక్కటి మంచివారందరిచేత విస్తృతమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

ప్రథమమతలఞ్చైవ సుతలన్తు తతః పరమ్। తతః పరతరం విద్యాద్వితలం బహువిస్తరమ్ ॥ ౫౦.

మొదట అతలం, ఆ తరువాత సుతలం, తర్వాత విటలమనే విస్తారమైన లోకం ఉంది.

తతో గభస్తలం నామ పరతశ్చ మహాతలమ్। శ్రీతలఞ్చ తతః ప్రాహుః పాతాలం సప్తమంస్మృతమ్ ॥ ౫౦.

తర్వాత గభస్తలం, దాని పైన మహాతలం, ఆ తరువాత శ్రీతలం, ఏడవదిగా పాతాళం అని చెబుతారు.

కృష్ణభౌమఞ్చ ప్రథమం భూమిభాగఞ్చ కీర్త్తితమ్। పాణ్డుభౌమం ద్వితీయన్తు తృతీయం రక్తమృత్తికమ్ ॥ ౫౦.

మొదటి భాగాన్ని నల్ల మట్టిగా, భూమి భాగంగా వివరించారు. రెండవది తెల్ల మట్టి, మూడవది ఎర్ర మట్టి.

పీతభౌమఞ్చతుర్థన్తు పఞ్చమం శర్కరాతలమ్। షష్ఠం సిలామయఞ్చైవ సౌవర్ణం సప్తమన్తలమ్ ॥ ౫౦.

నాలుగవది పసుపు మట్టి, ఐదవది రాళ్ల మిశ్రమభూమి, ఆరవది రాళ్లతో కూడినది, ఏడవది బంగారు నేల.

ప్రథమే తు తలే ఖ్యాతమసురేన్ద్రస్య మన్దిరమ్। నముచేరిన్ద్రశత్రోర్హి మహానాదస్య చాలయమ్ ॥ ౫౦.

మొదటి లోకంలో అసురేంద్రుని మహాప్రసాదం ప్రసిద్ధి. అలాగే నముచి అనే ఇంద్రశత్రువు, మహానాదుని నివాసం కూడా ఉంది.

పురఞ్చ శఙ్కుకర్ణస్య కబన్ధస్య చ మన్దిరమ్। నిష్కులాదస్య చ పురం ప్రహృష్టజనసఙ్కులమ్ ॥ ౫౦.

అక్కడ శంకుకర్ణుని నగరం, కబంధుని మహాప్రసాదం, నిష్కులాదుని నగరం — ఆనందంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండినది.

రాక్షసస్య చ భీమస్య శూలదన్తస్య చాలయమ్। లోహితాక్షకలిఙ్గానాం నగరం శ్వాపదస్య తు ॥ ౫౦.

అక్కడ భీమ అనే రాక్షసుని, శూలదంతుని నివాసాలు, లోహితాక్షుడు, కలింగుడు, శ్వాపదుని నగరాలు ఉన్నాయి.

ధనఞ్జయస్య చ పురం మాహేన్ద్రస్య మహాత్మనః । కాలియస్య చ నాగస్య నగరం కలసస్య చ ॥ ౫౦.

అక్కడ ధనంజయుని నగరం, మహాత్ముడైన మహేంద్రుని నగరం, నాగరాజు కాలియుని నగరం, కలసుని నగరం ఉన్నాయి.

ఏవం పురసహస్రాణిం నాగదానవరక్షసామ్। తలే జ్ఞేయాని ప్రథమే కృష్ణభౌమే న సంశయః ॥ ౫౦.

ఇలా, నాగులు, దానవులు, రాక్షసుల వేలాది నగరాలు మొదటి నల్ల మట్టిలో ఉన్నాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ద్వితీయేఽపి తలే విప్రా దైత్యేన్ద్రస్య సురక్షసః। మహాజమ్భస్య చ తథా నగరం ప్రథమస్య తు ॥ ౫౦.

రెండవ లోకంలో కూడా, మహర్షులారా, దైత్యేంద్రుడు సురక్షసుని నగరం, అలాగే మహాజంభుని నగరం ప్రసిద్ధి.

హయగ్రీవస్య కృష్ణస్య నికుమ్భస్య చ మన్దిరమ్। శఙ్ఖాఖ్యేయస్య చ పురం నగరం గోముఖస్య చ ॥ ౫౦.

అక్కడ హయగ్రీవుని, కృష్ణుని, నికుంభుని మహాప్రసాదాలు, శంఖుని నగరం, గోముఖుని పట్టణం ఉన్నాయి.

రాక్షసస్య చ నీలస్య మేఘస్య క్రథనస్య చ। పురఞ్చ కురుపాదస్య మహోష్ణీషస్య చాలయమ్ ॥ ౫౦.

అక్కడ రాక్షసుడు నీలుడు, మేఘుడు, క్రథనుడు, కురుపాదుడు, మహోష్ణీషుడు — వీరి నగరాలు ఉన్నాయి.

కమ్బలస్య చ నాగస్య పురమశ్వతరస్య చ। కద్రుపుత్రస్య చ పురం తక్షకస్య మహాత్మనః ॥ ౫౦.

కంబలుడు అనే నాగుని నగరం, అశ్వతరుని నగరం, కద్రువు కుమారుడు అయిన మహాత్ముడు తక్షకుని నగరం కూడా ఉన్నాయి.

ఏవం పురసహస్రాణి నాగదానవరక్షసామ్। ద్వితీయేఽస్మిన్ తలే విప్రాః పాణ్డుభౌమే న సంశయః ॥ ౫౦.

ఇలా, ఈ రెండవ తలంలో నాగులు, దానవులు, రాక్షసుల నగరాలు వేల సంఖ్యలో పాండురభూమిపై ఉన్నాయి, మునులారా, ఇందులో సందేహం లేదు.

తృతీయే తు తలేఖ్యాతం ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః। అనుహ్లాదస్య చ పురం దేత్యేన్ద్రస్య మహాత్మనః ॥ ౫౦.

మూడవ తలంలో మహాత్ముడు ప్రహ్లాదుని నగరం, అలాగే మహాత్ముడు అనుహ్లాదుడు అనే దైత్యేంద్రుని నగరం ఉంది అని చెబుతారు.

తారకాఖ్‌యస్య చ పురం పురం త్రిశిరసస్తథా। శిశుమారస్య చ పురం హృష్టపుష్టజనాకులమ్ ॥ ౫౦.

అలాగే తారకుని నగరం, త్రిశిరుడు అనే వాడి నగరం, ఆనందంగా, సంపన్నంగా ఉండే జనులతో నిండిన శిశుమారుని నగరం కూడా ఉన్నాయి.

చ్యవనస్య చ విజ్ఞేయం రాక్షసస్య చ మన్దిరమ్। రాక్షసేన్ద్రస్య చ పురంకుమ్భిలస్య ఖరస్యచ ॥ ౫౦.

చ్యవనుని నివాసం, ఒక రాక్షసుని మందిరం, రాక్షసరాజు కుంభిలుడు, ఖరుడు — వీరి నగరాలు కూడా ఉన్నాయి.