వాయుపురాణమ్

అయోగుడనిభో వహ్నిః సమన్తాన్మణ్డలాకృతిః। సమన్తాద్ధనవాతేన ధార్యమాణః స తిష్ఠతి। ఘనవాతస్తథాకాశన్ధారయాణస్తు తిష్ఠతి ।। ౪౯.

అగ్గి ఇరునిండుగా ఇనుప ముద్దలా వలయాకారంగా ఉంటుంది. దాన్ని అన్ని వైపులా దట్టమైన గాలి మోయిస్తూ నిలిపి ఉంచుతుంది. అలాగే ఆ గాలి కూడా ఆకాశాన్ని మోయిస్తూ నిలిచి ఉంటుంది.

భూతాదిశ్చ తథాకాశం భూతాద్యఞ్చాప్యసౌ మహాన్ । మహాన్ వ్యాప్తో హ్యనన్తేన అవ్యక్తేన తు ధార్యతే ।। ౪౯.

భూతాది కూడా అలాగే ఆకాశాన్ని, భూతాదినుంచి పుట్టిన మహత్తును, ఆ మహత్తు అంతటినీ అనంతమైనది వ్యాపించి ఉంటుంది. ఆ అనంతమైనదాన్ని అవ్యక్తం మోయిస్తూ ఉంటుంది.

అనన్తమపరివ్యక్తన్దశధా సూక్ష్మ ఏవ చ। అనన్తమకృతాత్మానమనాదినిధనఞ్చ తత్ ।। ౪౯.

అది అనంతమైనది, కనిపించని, పది విధాలుగా, చాలా సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. అది అనంతమైనది, ఎవరు చేయని, ఆది అంతం లేని స్వరూపం కలది.

అతీత్య పర తో ఘోరమనాలమ్బమనామయమ్। నైకయోజనసాహస్రం విప్రకృష్టం తమోవృతమ్ ।। ౪౯.

అదన్నిటిని దాటి, భయంకరమైనది, ఆధారం లేని, బాధ లేని, ఎన్నో వేల యోజనాల దూరంలో, చీకటితో కప్పబడి ఉంటుంది.

తమ ఏవ నిరాలోకమమర్యాదమదేశికమ్। దేవానామప్యవిదింతం వ్యవహారవివర్జ్జితమ్ ।। ౪౯.

ఆ చీకటి వెలుతురు లేని, సరిహద్దులు లేని, స్థలం లేని, దేవతలకు కూడా తెలియని, కార్యాలు లేని స్వరూపం.

తమసోఽన్తే చ విఖ్యాతమాకాశాన్తే చ భాస్వరమ్। మర్యాదాయామతస్తస్య శివస్యాయతనం మహత్ ।। ౪౯.

ఆ చీకటి చివరలో, ఆకాశం చివరలో, ఒక ప్రకాశవంతమైన స్థలం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ సరిహద్దులో శివుని గొప్ప ఆలయం ఉంది.

త్రిదశానామగమ్యన్తు స్థానం దివ్యమితి శ్రుతిః। మహతో దేవదేవస్య మర్యాదాయాం వ్యవస్థితమ్ ।। ౪౯.

దేవతలకు అందని ఈ దివ్యస్థానం అని వేదాలు చెబుతున్నాయి. ఆ మహాదేవుని సరిహద్దులో అది స్థిరంగా ఉంది.

చన్ద్రాదిత్యావతప్తాస్తు యే లోకాః ప్రథితా బుధైః। తే లోకా ఇత్యభిహితా జగతశ్చ న సంశయః ।। ౪౯.

చంద్రుడు, సూర్యుడు వేడి చేసే లోకాలను పండితులు ప్రసిద్ధి చేశారు. అవే లోకాలు అని చెప్పబడినవి, ఈ జగత్తులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

రసాతలతలాత్ సప్త సప్తైవోర్ద్ధ్వతలాః క్షితౌ। సప్తస్కన్ధాస్తథా వాయోః సబ్రహ్మసదనా ద్విజాః ।। ౪౯.

రసాతల, తలాతల మొదలైన ఏడూ లోకాలు, అలాగే భూమిపై ఏడూ పైలోకాలు, గాలికి సంబంధించిన ఏడూ ప్రాంతాలు, బ్రహ్మసదనాలు కూడా ఉన్నాయి, ద్విజులారా.

ఆపాతాలాద్దివం యావదత్ర పఞ్చవిధా గతిః। ప్రమాణమేతజ్జగత ఏష సంసారసాగరః ।। ౪౯.

పాతాళం నుంచి ఆకాశం వరకు ఐదు విధాలుగా ప్రయాణం జరుగుతుంది. ఇదే జగత్తుకు పరిమాణం, ఇదే సంసారసాగరం.

అనాద్యన్తా ప్రయాత్యేవం నైకజాతిసముద్భవాః। విచిత్రా జగతః సా వై ప్రవృత్తిరనవస్థితా ।। ౪౯.

ఆది అంతం లేని ఈ ప్రక్రియ ఎన్నో జన్మల నుంచి వస్తూ, వెర్రితనంగా, స్థిరం లేని విధంగా ఈ జగత్తు నడుస్తూ ఉంటుంది.

యథైతద్ భౌతికం నామ నిసర్గబహువిస్తరమ్। అతీన్ద్రియైర్మహాభాగైః సిద్ధైరపి న లక్ష్యతే ।। ౪౯.

ఈ భౌతిక లోకం సహజంగా విస్తృతంగా ఉన్నదని, మహాశక్తులు అయిన సిద్ధులు కూడా ఇంద్రియాలతో గ్రహించలేరు.

పృథివ్యాఞ్చాగ్నివాయూనాం మహతస్తమసస్తథా। ఈశ్వరస్య తు దేవస్య అనన్తస్య ద్విజోత్తమాః ।। ౪౯.

భూమి, అగ్ని, గాలి, మహాచీకటి, అలాగే ప్రభువైన అనంత దేవుని గురించి, ఉత్తమ ద్విజులారా.

క్షయో వా పరిమాణం వా అన్తో వాపి న విద్యతే। అనన్త ఏష సర్వత్ర సర్వస్థానేషు పఠ్యతే। తస్య చోక్తం మయా పూర్వం తస్మిన్నామానుకీర్త్తనే ।। ౪౯.

దీనికి నాశనం, పరిమాణం, అంతం ఏదీ లేదు. ఇది అన్ని చోట్ల అనంతంగా ఉంది. దాని పేర్లను నేను మునుపే వివరించాను.

య ఏష శివనామ్నా హి తద్వః కార్త్స్న్యేన కీర్తితమ్। స ఏష సర్వత్ర గతః సర్వస్థానేషు పూజ్యతే ।। ౪౯.

శివ అనే పేరుతో ఇది మీకు పూర్తిగా వివరించబడింది. ఇది అన్ని చోట్ల ఉంది, అన్ని ప్రదేశాల్లో పూజించబడుతోంది.

భూమౌ రసాతలే చైవ ఆకాశే పవనేఽనలే। అర్ణవేషు చ సర్వేషు దివి చైవ న సంశయః ।। ౪౯.

భూమి, రసాతల, ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, సముద్రాలు, ఆకాశంలో కూడా — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

తథా తపసి విజ్ఞేయ ఏష ఏవ మహాద్యుతిః। అనేకధా విభక్తాఙ్గో మహాయోగీ మహేశ్వరః। సర్వలోకేషు లోకేశ ఇజ్యతే బహుధా ప్రభుః ।। ౪౯.

అలాగే తపస్సులో కూడా ఈ మహాతేజస్సు ఉన్నదిగా తెలుసుకో. అనేక రూపాలతో విభజించబడిన, మహాయోగి, మహేశ్వరుడు అన్ని లోకాలలో, లోకపతి అనేక విధాలుగా పూజించబడుతున్నాడు.

ఏవం పరస్పరోత్పన్నా ధార్యన్తే చ పరస్పరాన్। ఆధారాధేయభావేన వికారాస్తే వికారిణః ।। ౪౯.

ఇలా పరస్పరం కలిగే మార్పులు ఒకదానికొకటి ఆధారంగా నిలుస్తాయి. ఇవి మార్పులకు లోనయ్యే వాటి లక్షణాలు.

పృథ్వ్యాదయో వికారాస్తే పరిచ్ఛిన్నాః పరస్పరమ్। పరస్పరాధికాశ్చైవ ప్రవిష్టాశ్చ పరస్పరమ్ ।। ౪౯.

భూమి మొదలైన మార్పులు పరిమితంగా, ఒకదానికొకటి వేరుగా ఉంటాయి. అయినా, అవి పరస్పరం కలిసిపోతూ, ఒక్కొక్కటి మరొకదానికంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి.

యస్మాద్విష్టాశ్చ తేఽన్యోన్యం తస్మాత్ స్థైర్యముపాగతాః। ప్రాగాసన్ హ్యవిశేషాస్తు విశేషాన్యోన్యవేశనాత్। పృథివ్యాద్యాశ్చ వాయ్వన్తాః పరిచ్ఛిన్నాస్త్రయస్తు తే ।। ౪౯.

అవి ఒకదానిలో ఒకటి కలిసిపోయినందువల్ల స్థిరంగా మారాయి. ముందు అవి తేడా లేకుండా ఉండేవి, పరస్పరం కలిసినప్పుడు తేడాలు వచ్చాయి. భూమి మొదలుకొని వాయువు వరకు మూడు స్పష్టంగా వేరుచేయబడ్డాయి.

గుణాపచయసారేణ పరిచ్ఛేదో విశేషతః। శేషాణాం తు పరిచ్ఛేదః సౌక్ష్మ్యాన్నేహ విభావ్యతే ।। ౪౯.

లక్షణాలు తగ్గినద్వారా ప్రత్యేకతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. మిగతా వాటి ప్రత్యేకతలు చాలా సూక్ష్మంగా ఉండి, ఇక్కడ మనకు గ్రహించలేము.

భూతేభ్యః పరతస్తేభ్యో హ్యాలోకః పరతః స్మృతః। భూతాన్యాలోక ఆకాశే పరిచ్ఛిన్నాని సర్వశః ।। ౪౯.

ఈ భూతాలకన్నా పైగా వెలుగు ఉన్నదిగా భావించబడుతుంది. భూతాలు, వెలుగు అన్నీ ఆకాశంలో పూర్తిగా పరిమితమై ఉంటాయి.

పాత్రే మహతి పాత్రాణి యథైవాన్తర్గతాని తు। భవన్త్యన్యోన్యహీనాని పరస్పరసమాశ్రయాత్। తథా హ్యాలోక ఆకాశే భేదాస్త్వన్తర్గతా మతాః ।। ౪౯.

పెద్ద పాత్రలో చిన్న పాత్రలు ఉన్నట్లు, అవి వేరుగా ఉన్నా పరస్పర ఆధారంగా ఉంటాయి. అలాగే, ఆకాశంలో వెలుగు తేడాలు ఒకదానిలో ఒకటి కలిసినట్లుగా భావించాలి.

కృత్స్నాన్యేతాని చత్వారి అన్యోన్యస్యాధికాని తు । యావదేతాని భూతాని తావదుత్పత్తి రుచ్యతే ।। ౪౯.

ఈ నాలుగు భూతాలు పరస్పరం అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి ఉన్నంతవరకు వాటి ఉత్పత్తి జరుగుతూనే ఉంటుంది.

జన్తూనామిహ సంస్కారో భూతేష్వన్తర్గతో మతాః। ప్రత్యాఖ్యాయ చ భూతాని కార్యోత్పత్తిర్న విద్యతే ।। ౪౯.

ఈ లోకంలో జీవుల మార్పులు భూతాలలోనే ఉంటాయని భావించాలి. భూతాలు లేకుండా ఫలితాల ఉత్పత్తి జరగదు.

తస్మాత్పరిమితా భేదాః స్మృతాః కార్యాత్మకాస్తు తే। కారణాత్మకాస్తథైవ స్యుర్భేదా యే మహదాదయః ।। ౪౯.

కాబట్టి, మనం భావించే తేడాలు పరిమితమైనవి, అవి ఫలిత స్వరూపమైనవి. కానీ మహత్తు మొదలైన తేడాలు కారణ స్వరూపమైనవి.

ఇత్యేష సన్నివేశో వో మయా ప్రోక్తో విభాగశః। సప్తద్వీపసముద్రాయా యాథాతథ్యేన వై ద్విజాః ।। ౪౯.

ఇలా, ఏడు ద్వీప సముద్రాల ఏర్పాటును నేను మీకు వివరంగా చెప్పాను, బ్రాహ్మణులారా, యథాతథంగా.

విస్తారాన్మణ్జలాచ్చైవ ప్రసంఖ్యాతేన చైవ హి । వైశ్వరూపం ప్రధానస్య పరిమాణైకదేశికమ్ ।। ౪౯.

విస్తీర్ణం, కొలత, లెక్కల ద్వారా ప్రధాన స్వరూపానికి వేర్వేరు పరిమాణాలు వివరించబడ్డాయి.

అదిష్ఠానం భగనతో యస్య సర్వమిదం జగత్ । ఏవం భూతగణాః సప్త సన్నివిష్టాః పరస్పరమ్ ।। ౪౯.

ఈ మొత్తం జగత్తు భగవంతుని ఆధారంగా ఉంది. ఇలా, ఏడు భూత సమూహాలు పరస్పరం కలిసినట్లుగా ఏర్పడ్డాయి.