వాయుపురాణమ్

ఆలోకస్తస్య చార్వాక్తు నిరాలోకస్తతః పరమ్। యోజనానాం సహస్రాణి దశ తస్యోచ్ఛ్రయః స్మృతః ।। ౪౯.

ఆ పర్వతానికి చుట్టూ వెలుగు ఉంది, దాని బయట చీకటి ఉంటుంది. దాని ఎత్తు పది వేల యోజనలుగా చెప్పబడింది.

తావాంశ్చ విస్తరస్తస్య పృథివ్యాం కామగశ్చ సః। ఆలోకే లోకశబ్దస్తు నిరాలోకే సలోకతా। లోకార్థం సమ్మతో లోకో నిరాలోకస్తు బాహ్యతః ।। ౪౯.

భూమిపై కూడా అంతే విస్తారం ఉంది, అది కావాలనుకున్నట్టు సంచరిస్తుంది. వెలుగులో లోకాలు ఉంటాయి, చీకటిలో లోకములేమి ఉండవు. లోకాలు జీవుల కోసం అంగీకరించబడతాయి, చీకటి భాగం బయటగా ఉంటుంది.

లోకవిస్తారమాత్రన్తు ఆలోకః సర్వతో బహిః। పరిచ్ఛిన్నః సమన్తాచ్చ ఉదకేనావృతశ్చ సః। నిరాలోకాత్పరశ్చాపి అణ్డమావృత్య తిష్ఠతి ।। ౪౯.

వెలుగైన ప్రాంతం లోక విస్తారానికి సమానంగా ఉంటుంది, అన్ని వైపులా నీటితో చుట్టబడి పరిమితమై ఉంటుంది. చీకటి ప్రాంతం తర్వాత ఒక అండం దానిని చుట్టి ఉంటుంది.

అణ్డస్యాన్తస్త్విమే లోకాః సప్తద్వీపా చ మేదినీ। భూర్లోకోఽథ భువర్లోకః స్వర్లోకోఽథ మహస్తథా ।। ౪౯.

ఆ అండం లోపల ఈ లోకాలు, ఏడుద్వీపాలతో కూడిన భూమి ఉన్నాయి. భూర్లోకం, తరువాత భువర్లోకం, తరువాత స్వర్లోకం, అలాగే మహర్లోకం ఉన్నాయి.

జనస్తపస్తథా సత్య ఏతావాన్ లోకసఙ్‌గ్రహః। ఏకావానేవ విజ్ఞేయో లోకాన్తశ్చైవ తత్పరః ।। ౪౯.

జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం — ఇవే లోకాల సమాహారం. ఒక్కటే లోకం అని గ్రహించాలి, దాని తర్వాత లోకాల అంతం ఉంటుంది.

కుమ్బస్థాయీ భవేద్యాదృక్ ప్రతీచ్యాన్దిశి చన్ద్రమాః। ఆదితః శుక్లపక్షస్య వపురణ్డస్య తద్విధమ్ ।। ౪౯.

పశ్చిమ దిశలో ఉండే చంద్రుడు కుండంలా కనిపిస్తాడు. శుక్లపక్షం ప్రారంభంలో అండం కూడా అలానే ఉంటుంది.

అణ్డానామీదృశానాన్తు కోట్యో జ్ఞేయాః సహస్రశః। తిర్యగూర్ధ్వమధస్తాచ్చ కారణస్యావ్యయాత్మనః। కారణైః ప్రాకృతైస్తత్ర హ్యావృతం ప్రతిసప్తభిః ।। ౪౯.

ఇలాంటి అండాలు లక్షల సంఖ్యలో ఉంటాయి, వేలకొద్దీ ఉన్నాయి. అవి పక్కగా, పైకి, కిందకి వ్యాపించి, నశించని కారణానికి చెందినవి. వాటిని ఏడు ప్రకృతికవలయాలు చుట్టుకుని ఉంటాయి.

దశాధిక్యేన చాన్యోన్యం ధారయన్తి పరస్పరమ్। పరస్పరావృతాః సర్వే ఉత్పన్నాశ్చ పరస్పరాత్ ।। ౪౯.

పది ఎక్కువగా ఉండి, అవి పరస్పరం ఒకదానికొకటి ఆధారంగా ఉంటాయి. అన్నీ ఒకదానితో ఒకటి చుట్టబడి, ఒకదానినుండి మరొకటి ఉద్భవిస్తాయి.

అణ్డస్యాస్య సమన్తాత్తు సన్నివిష్టో ఘనోదధిః। సమన్తాద్యేన తోయేన ధార్యమాణః స తిష్ఠతి ।। ౪౯.

ఈ అండాన్ని చుట్టూ ఘనమైన సముద్రం ఉంది. ఆ నీటితో అన్ని వైపులా ముట్టడి చేయబడి అది నిలిచి ఉంటుంది.

బాహ్యతో ఘనతోయస్య తిర్యగూర్ద్ధ్వానుమణ్డలమ్। ధార్యమాణం సమన్తాత్తు తిష్ఠతే ఘనతేజసా ।। ౪౯.

బయట నుంచి దట్టమైన నీటిని చుట్టుముట్టి, అది అడ్డంగా, పైకి వలయాకారంగా విస్తరించి ఉంటుంది. అన్ని వైపులా దట్టమైన తేజస్సుతో అది నిలిచి ఉంటుంది.

అయోగుడనిభో వహ్నిః సమన్తాన్మణ్డలాకృతిః। సమన్తాద్ధనవాతేన ధార్యమాణః స తిష్ఠతి। ఘనవాతస్తథాకాశన్ధారయాణస్తు తిష్ఠతి ।। ౪౯.

అగ్గి ఇరునిండుగా ఇనుప ముద్దలా వలయాకారంగా ఉంటుంది. దాన్ని అన్ని వైపులా దట్టమైన గాలి మోయిస్తూ నిలిపి ఉంచుతుంది. అలాగే ఆ గాలి కూడా ఆకాశాన్ని మోయిస్తూ నిలిచి ఉంటుంది.

భూతాదిశ్చ తథాకాశం భూతాద్యఞ్చాప్యసౌ మహాన్ । మహాన్ వ్యాప్తో హ్యనన్తేన అవ్యక్తేన తు ధార్యతే ।। ౪౯.

భూతాది కూడా అలాగే ఆకాశాన్ని, భూతాదినుంచి పుట్టిన మహత్తును, ఆ మహత్తు అంతటినీ అనంతమైనది వ్యాపించి ఉంటుంది. ఆ అనంతమైనదాన్ని అవ్యక్తం మోయిస్తూ ఉంటుంది.

అనన్తమపరివ్యక్తన్దశధా సూక్ష్మ ఏవ చ। అనన్తమకృతాత్మానమనాదినిధనఞ్చ తత్ ।। ౪౯.

అది అనంతమైనది, కనిపించని, పది విధాలుగా, చాలా సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. అది అనంతమైనది, ఎవరు చేయని, ఆది అంతం లేని స్వరూపం కలది.

అతీత్య పర తో ఘోరమనాలమ్బమనామయమ్। నైకయోజనసాహస్రం విప్రకృష్టం తమోవృతమ్ ।। ౪౯.

అదన్నిటిని దాటి, భయంకరమైనది, ఆధారం లేని, బాధ లేని, ఎన్నో వేల యోజనాల దూరంలో, చీకటితో కప్పబడి ఉంటుంది.

తమ ఏవ నిరాలోకమమర్యాదమదేశికమ్। దేవానామప్యవిదింతం వ్యవహారవివర్జ్జితమ్ ।। ౪౯.

ఆ చీకటి వెలుతురు లేని, సరిహద్దులు లేని, స్థలం లేని, దేవతలకు కూడా తెలియని, కార్యాలు లేని స్వరూపం.

తమసోఽన్తే చ విఖ్యాతమాకాశాన్తే చ భాస్వరమ్। మర్యాదాయామతస్తస్య శివస్యాయతనం మహత్ ।। ౪౯.

ఆ చీకటి చివరలో, ఆకాశం చివరలో, ఒక ప్రకాశవంతమైన స్థలం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ సరిహద్దులో శివుని గొప్ప ఆలయం ఉంది.

త్రిదశానామగమ్యన్తు స్థానం దివ్యమితి శ్రుతిః। మహతో దేవదేవస్య మర్యాదాయాం వ్యవస్థితమ్ ।। ౪౯.

దేవతలకు అందని ఈ దివ్యస్థానం అని వేదాలు చెబుతున్నాయి. ఆ మహాదేవుని సరిహద్దులో అది స్థిరంగా ఉంది.

చన్ద్రాదిత్యావతప్తాస్తు యే లోకాః ప్రథితా బుధైః। తే లోకా ఇత్యభిహితా జగతశ్చ న సంశయః ।। ౪౯.

చంద్రుడు, సూర్యుడు వేడి చేసే లోకాలను పండితులు ప్రసిద్ధి చేశారు. అవే లోకాలు అని చెప్పబడినవి, ఈ జగత్తులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

రసాతలతలాత్ సప్త సప్తైవోర్ద్ధ్వతలాః క్షితౌ। సప్తస్కన్ధాస్తథా వాయోః సబ్రహ్మసదనా ద్విజాః ।। ౪౯.

రసాతల, తలాతల మొదలైన ఏడూ లోకాలు, అలాగే భూమిపై ఏడూ పైలోకాలు, గాలికి సంబంధించిన ఏడూ ప్రాంతాలు, బ్రహ్మసదనాలు కూడా ఉన్నాయి, ద్విజులారా.

ఆపాతాలాద్దివం యావదత్ర పఞ్చవిధా గతిః। ప్రమాణమేతజ్జగత ఏష సంసారసాగరః ।। ౪౯.

పాతాళం నుంచి ఆకాశం వరకు ఐదు విధాలుగా ప్రయాణం జరుగుతుంది. ఇదే జగత్తుకు పరిమాణం, ఇదే సంసారసాగరం.

అనాద్యన్తా ప్రయాత్యేవం నైకజాతిసముద్భవాః। విచిత్రా జగతః సా వై ప్రవృత్తిరనవస్థితా ।। ౪౯.

ఆది అంతం లేని ఈ ప్రక్రియ ఎన్నో జన్మల నుంచి వస్తూ, వెర్రితనంగా, స్థిరం లేని విధంగా ఈ జగత్తు నడుస్తూ ఉంటుంది.

యథైతద్ భౌతికం నామ నిసర్గబహువిస్తరమ్। అతీన్ద్రియైర్మహాభాగైః సిద్ధైరపి న లక్ష్యతే ।। ౪౯.

ఈ భౌతిక లోకం సహజంగా విస్తృతంగా ఉన్నదని, మహాశక్తులు అయిన సిద్ధులు కూడా ఇంద్రియాలతో గ్రహించలేరు.

పృథివ్యాఞ్చాగ్నివాయూనాం మహతస్తమసస్తథా। ఈశ్వరస్య తు దేవస్య అనన్తస్య ద్విజోత్తమాః ।। ౪౯.

భూమి, అగ్ని, గాలి, మహాచీకటి, అలాగే ప్రభువైన అనంత దేవుని గురించి, ఉత్తమ ద్విజులారా.

క్షయో వా పరిమాణం వా అన్తో వాపి న విద్యతే। అనన్త ఏష సర్వత్ర సర్వస్థానేషు పఠ్యతే। తస్య చోక్తం మయా పూర్వం తస్మిన్నామానుకీర్త్తనే ।। ౪౯.

దీనికి నాశనం, పరిమాణం, అంతం ఏదీ లేదు. ఇది అన్ని చోట్ల అనంతంగా ఉంది. దాని పేర్లను నేను మునుపే వివరించాను.

య ఏష శివనామ్నా హి తద్వః కార్త్స్న్యేన కీర్తితమ్। స ఏష సర్వత్ర గతః సర్వస్థానేషు పూజ్యతే ।। ౪౯.

శివ అనే పేరుతో ఇది మీకు పూర్తిగా వివరించబడింది. ఇది అన్ని చోట్ల ఉంది, అన్ని ప్రదేశాల్లో పూజించబడుతోంది.

భూమౌ రసాతలే చైవ ఆకాశే పవనేఽనలే। అర్ణవేషు చ సర్వేషు దివి చైవ న సంశయః ।। ౪౯.

భూమి, రసాతల, ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, సముద్రాలు, ఆకాశంలో కూడా — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

తథా తపసి విజ్ఞేయ ఏష ఏవ మహాద్యుతిః। అనేకధా విభక్తాఙ్గో మహాయోగీ మహేశ్వరః। సర్వలోకేషు లోకేశ ఇజ్యతే బహుధా ప్రభుః ।। ౪౯.

అలాగే తపస్సులో కూడా ఈ మహాతేజస్సు ఉన్నదిగా తెలుసుకో. అనేక రూపాలతో విభజించబడిన, మహాయోగి, మహేశ్వరుడు అన్ని లోకాలలో, లోకపతి అనేక విధాలుగా పూజించబడుతున్నాడు.

ఏవం పరస్పరోత్పన్నా ధార్యన్తే చ పరస్పరాన్। ఆధారాధేయభావేన వికారాస్తే వికారిణః ।। ౪౯.

ఇలా పరస్పరం కలిగే మార్పులు ఒకదానికొకటి ఆధారంగా నిలుస్తాయి. ఇవి మార్పులకు లోనయ్యే వాటి లక్షణాలు.

పృథ్వ్యాదయో వికారాస్తే పరిచ్ఛిన్నాః పరస్పరమ్। పరస్పరాధికాశ్చైవ ప్రవిష్టాశ్చ పరస్పరమ్ ।। ౪౯.

భూమి మొదలైన మార్పులు పరిమితంగా, ఒకదానికొకటి వేరుగా ఉంటాయి. అయినా, అవి పరస్పరం కలిసిపోతూ, ఒక్కొక్కటి మరొకదానికంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి.