వాయుపురాణమ్

శాల్మలిర్విపులస్కన్ధ స్తస్య నామ్నా స ఉచ్యతే। శాల్మలిస్తు సముద్రేణ సురోదేన సమన్తతః। విస్తారాచ్ఛాల్మలస్యైవ సమేన తు సమన్తతః ।। ౪౯.

శాల్మలీ అనే విస్తారమైన కాండంతో ఉన్న ఆ వృక్షమే ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి. శాల్మలీ ద్వీపం చుట్టూ మధుర జలంతో నిండిన సముద్రం ఉంది. ఆ ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, అంతే విస్తారంగా అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది.

ఉత్తరేషు తు ధర్మజ్ఞా ద్వీపేషు శ్రృణుత ప్రజాః। యథాశ్రుతం యథాన్యాయం బ్రువతో మే నిబోధత ।। ౪౯.

ఉత్తర దీవుల్లో ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, అక్కడి ప్రజల గురించి నేను వినిపించినట్టు, న్యాయంగా మీకు చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

కుశద్వీపం ప్రవక్ష్యామి చతుర్థం తం సమాసతః। సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః ।। ౪౯.

నాల్గవదైన కుశద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. ఆ కుశద్వీపం చుట్టూ సరోద సముద్రం పూర్తిగా ఉంది.

సప్తైవ గిరయస్తత్ర వర్ణ్యమానాన్నిబోధత। శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః ।। ౪౯.

అక్కడ ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటిని నేను వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి. కుశద్వీపం పరిమాణం శాల్మలద్వీపానికి రెండింతలు ఉంటుంది.

కుఖద్వీపే తు విజ్ఞేయః పర్వతో విద్రుమోచ్చయః। ద్వీపస్య ప్రథమస్తస్య ద్వితీయో హేమపర్వతః ।। ౪౯.

కుశద్వీపంలో మొదటి పర్వతాన్ని విద్రుమోచ్చయ అని అంటారు. రెండవది హేమపర్వతం.

తృతీయో ద్యుతిమాన్నామ జీమూతసదృశో గిరిః। చతుర్థః పుష్పవాన్నామ పఞ్చమస్తు కుశేశయః ।। ౪౯.

మూడవది ద్యుతిమాన్ అనే ప్రకాశవంతమైన పర్వతం, అది మేఘాన్ని పోలి ఉంటుంది. నాల్గవది పుష్పవాన్, ఐదవది కుశేశయ.

షష్ఠో హరిగిరిర్నామ సప్తమో మన్దరః స్మృతః । మన్దా ఇతి హ్యపాం నామ మన్దరో దారణాదపామ్ ।। ౪౯.

ఆరవది హరిగిరి, ఏడవది మందర అని పిలుస్తారు. మందరాన్ని మందా అని కూడా అంటారు, అది నీటిని చీల్చే గుణంతో ప్రసిద్ధి.

తేషామన్తరవిష్కమ్భో ద్విగుణః పరివారితః। ఉద్భిదం ప్రథమం వర్షం ద్వితీయం వేణుమణ్డలమ్ ।। ౪౯.

వాటిల మధ్య దూరం ముందటి దీవితో పోల్చితే రెండింతలు. మొదటి ప్రాంతాన్ని ఉద్భిద్, రెండవదాన్ని వేణుమండలం అంటారు.

తృతీయం స్వైరథాకారం చతుర్థం లవణం స్మృతమ్। పఞ్చమం ధృతిమద్వర్షం షష్ఠం వర్ష ప్రభాకరమ్। సప్తమం కపిలం నామ సప్తైతే వర్షపర్వతాః ।। ౪౯.

మూడవది స్వైరథాకారంగా ఉంటుంది. నాల్గవది లవణం అని పిలుస్తారు. ఐదవది ధృతిమత్, ఆరవది వర్షప్రభాకర, ఏడవది కపిల అని అంటారు. ఇవే ఆ ఏడు పర్వతప్రాంతాలు.

ఏతేషు దేవగన్ధర్వాః ప్రభాస్తు జగదీశ్వరాః। విహరన్తి రమన్తే చ దృశ్యమానాస్తు వర్షశః ।। ౪౯.

ఈ ప్రాంతాల్లో దేవతలు, గంధర్వులు, ప్రకాశవంతమైన లోకపాలకులు ప్రతి ప్రాంతంలో కనిపిస్తూ ఆనందంగా విహరిస్తారు.

న తేషు దస్యవః సన్తి మ్లేచ్ఛజాత్యస్తథైవ చ। గౌరప్రాయో జనః సర్వః క్రమాచ్చ మ్రియతే తథా ।। ౪౯.

అక్కడ దొంగలు లేదా విదేశీ జాతులు లేరు. అక్కడి ప్రజలు ఎక్కువగా తెల్లని వర్ణంతో ఉంటారు. అందరూ క్రమంగా మరణిస్తారు.

తత్రాపి నద్యః సప్తైవ ధుతపాపాః శివాస్తథా। పవిత్రా సన్తతిశ్చైవ ద్యుతిగర్భా మహీ తథా ।। ౪౯.

అక్కడ కూడా ఏడు పవిత్రమైన, పాపాలను తొలగించే, శుభ్రమైన నదులు ఉన్నాయి. వాటి ప్రవాహాలు పవిత్రంగా ఉంటాయి, అక్కడి భూమి ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

అన్యాస్తాభ్యః పరిజ్ఞాతాః శతశోఽథ సహస్రశః। అభిగచ్ఛన్తి తాః సర్వా యతో వర్షతి వాసవః ।। ౪౯.

వాటితో పాటు వందలాది, వేలాది ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. అవన్నీ ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించే చోట్ల ప్రవహిస్తాయి.

ఘృతోదేన కుశద్వీపో బాహ్యతః పరివారితః। విజ్ఞేయః స తు విస్తారాత్ కుశద్వీపసమేన తు ।। ౪౯.

కుశద్వీపం బయట భాగాన్ని నెయ్యి సముద్రం చుట్టి ఉంది. ఆ సముద్రం పరిమాణం కూడా కుశద్వీపానికి సమానంగా ఉంటుంది.

ఇత్యేష సన్నివేశో వః కుశద్వీపస్య వర్ణితః। క్రౌఞ్చద్వీపస్య విస్తారం వక్ష్యామ్యహమతః పరమ్ ।। ౪౯.

ఇలా కుశద్వీప నిర్మాణాన్ని మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు క్రౌంచద్వీప పరిమాణాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

కుశద్వీపస్య విస్తారాద్ ద్విగుణః స తు వై స్మృతః। ఘృతోదకసముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః ।। ౪౯.

క్రౌంచద్వీపం పరిమాణం కుశద్వీపానికి రెండింతలు. దానిని నెయ్యి సముద్రం చుట్టి ఉంది.

తస్మిన్ ద్వీపే నగశ్రేష్ఠః క్రౌఞ్చస్థః ప్రథమో గిరిః। క్రౌఞ్చాత్పరో వామనకో వామనాదన్ధకారకః ।। ౪౯.

ఆ దీవిలో మొదటి గొప్ప పర్వతం క్రౌంచ. క్రౌంచ పర్వతానికి తర్వాత వామనక, వామనకకు తర్వాత అంధకారక పర్వతం ఉంది.

అన్ధకారాత్పరశ్చాపి దివావృన్నామ పర్వతః। దివావృతః పరశ్చపి దివిన్దో గిరిరుచ్యతే ।। ౪౯.

అంధకారక పర్వతానికి తర్వాత దివావృత అనే పర్వతం ఉంది. దివావృతకు తర్వాత దివింద అనే పర్వతం ఉంటుంది.

దివిన్దాత్పరతశ్చాపి పుణ్డరీకో మహాగిరిః। పుణ్డరీకాత్పరశ్చాపి ప్రోచ్యతే దున్దుభిస్వనః ।। ౪౯.

దివింద పర్వతానికి తర్వాత పుండరీక అనే మహాపర్వతం ఉంది. పుండరీకానికి తర్వాత దుందుభిస్వన అనే పర్వతం ఉంది.

ఏతే రత్నమయాః సప్త క్రౌఞ్చద్వీపస్య పర్వతాః। బహువృక్షఫలో పేతా నానావృక్షలతావృతాః ।। ౪౯.

ఇవి క్రౌంచద్వీపంలో ఉన్న ఏడు మణులతో అలంకరించబడిన పర్వతాలు. ఇవి అనేక ఫలదాయక వృక్షాలతో, వివిధ రకాల చెట్లు, లతలతో నిండివున్నాయి.

పరస్పరేణ ద్విగుణా విష్కమ్భాద్వర్షపర్వ్వతాః । వర్షాణి తత్ర వక్ష్యామి నామతస్తు నిబోధత ।। ౪౯.

అక్కడ ప్రాంతాలను విడగొడుతున్న పర్వతాలు ఒకదానికొకటి రెండింతలు వెడల్పుగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు ఆ ప్రాంతాల పేర్లను చెబుతాను, జాగ్రత్తగా వినండి.

క్రౌఞ్చస్య కుశలీ దేశో వామనస్య మనోనుగః। మనోనుగాత్పరశ్చోష్ణస్తృతీయో దేశ ఉచ్యతే ।। ౪౯.

క్రౌంచద్వీపంలో మొదటి ప్రాంతం కుశలీ, రెండవది వామనునికి సంబంధించిన మనోనుగ అనే ప్రాంతం, మనోనుగ తరువాత ఉష్ణ అనే మూడవ ప్రాంతం ఉంది.

ఉష్ణాత్పరః ప్రావరకః ప్రావరాదన్ధకారకః। అన్ధకారకదేశాత్తు మునిదేశః పరః స్మృతః ।। ౪౯.

ఉష్ణ ప్రాంతం తరువాత ప్రావరక అనే ప్రాంతం, దాని తరువాత అంధకారక ప్రాంతం, అంధకారక ప్రాంతం తరువాత మునిదేశం అని పిలవబడే ప్రాంతం ఉంది.

మునిదేశాత్పరశ్చైవ ప్రోచ్యతే దున్దుభిస్వనః। సిద్ధచారణసఙ్కీర్ణో గౌరప్రాయో జనః స్మృతః ।। ౪౯.

మునిదేశం తరువాత దుండుభిస్వన అనే ప్రాంతం ఉంది. అక్కడ ఎక్కువగా తెల్లటి చర్మం కలిగిన ప్రజలు ఉంటారు, సిద్ధులు, చారణులు కూడా అక్కడ ఎక్కువగా ఉంటారు.

తత్రాపి నద్యః సప్తైవ ప్రతి వర్ష స్మృతాః శుభాః । గౌరీ కుముద్వతీ చైవ సన్ధ్యా రాత్రిర్మనోజవా । ఖ్యాతిశ్చ పుణ్డరీకా చ గఙ్గా సప్తవిధా స్మృతా ।। ౪౯.

అక్కడ ప్రతి ప్రాంతంలో కూడా ఏడు పవిత్ర నదులు ఉన్నాయి. అవి: గౌరీ, కుముద్వతీ, సంధ్యా, రాత్రి, మనోజవా, ఖ్యాతి, పుండరీకా, గంగా — ఇవే ఆ ఏడు నదులు.

తాసాం సముద్రగాశ్చాన్యా నద్యో యాస్తు సమీపగాః। అనుగచ్ఛన్తి తాః సర్వా విపులాః సుబహూదకాః ।। ౪౯.

వాటిలో కొన్ని నదులు సముద్రంలో కలుస్తాయి. సమీపంలో ఉన్న ఇతర నదులు కూడా వాటిని అనుసరిస్తూ ప్రవహిస్తాయి. ఇవన్నీ విశాలంగా, నీటితో నిండివుంటాయి.

క్రౌఞ్చద్వీపః సముద్రేణ దధిమణ్డోదకేన తు। ఆవృతః సర్వతః శ్రీమాన్ క్రౌఞ్చద్వీపసమేన తు ।। ౪౯.

క్రౌంచద్వీపం చుట్టూ దధిమండ జలంతో కూడిన సముద్రం పూర్తిగా వుంది. అది క్రౌంచద్వీపం లాగే మహిమాన్వితంగా ప్రకాశిస్తుంది.

ప్లక్షద్వీపాదయో హ్యేతే సమాసేన ప్రకీర్త్తితాః। తేషాం నిసర్గో ద్వీపానామానుపూర్వ్యేణ సర్వశః ।। ౪౯.

ఇలా ప్లక్షద్వీపం మొదలుకొని ఇతర ద్వీపాలు సంక్షిప్తంగా వివరించబడ్డాయి. వాటి స్వభావం, క్రమంగా ఎలా ఉందో ఇప్పుడు చెప్పబడింది.

న శక్యం విస్తరాద్వక్తు మపి వర్షశతైరపి । నిసర్గోఽయం ప్రజానాం తు సంహారో యశ్చ తాసు వై ।। ౪౯.

వాటి విశాలతను వందల సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు. కానీ ఆ ద్వీపాల్లోని ప్రజల స్వభావం, వారి అంత్య స్థితి ఇక్కడ చెప్పినట్టే.