వాయుపురాణమ్

చతుర్థః పర్వతో ద్రోణో యత్రౌషధ్యో మహాబలాః। విశల్యకరణీ చైవ మృతసఞ్జీవనీ తథా ।। ౪౯.

నాల్గవ పర్వతం ద్రోణుడు. అక్కడ మహా శక్తివంతమైన ఔషధ మొక్కలు పెరుగుతాయి. వాటిలో విశల్యకరణి, మృతసంజీవని వంటి ఔషధాలు ఉన్నాయి.

కఙ్కస్తు పఞ్చమస్తత్ర పర్వతః సుమహోదయః। దివ్యపుష్పఫలో పేతో వృక్షవీరుత్సమావృతః ।। ౪౯.

అక్కడ ఐదవ పర్వతం కంకుడు. అది ఎంతో ఎత్తుగా ఉంటుంది. దాని చుట్టూ దివ్యమైన పువ్వులు, పండ్లు పండే చెట్లు, వెల్లుల వృక్షాలు విరివిగా ఉన్నాయి.

షష్ఠస్తు పర్వతస్తత్ర మహిషో మేఘసన్నిభః। యస్మిన్ సోఽగ్నిర్నివసతి మహిషో నామ వారిజః ।। ౪౯.

ఆరవ పర్వతం మహిషుడు. అది మేఘాన్ని పోలి ఉంటుంది. అక్కడ అగ్ని నివసిస్తాడు. మహిషుడు అంటే నీటిలో జన్మించినవాడు అని అర్థం.

సప్తమః పర్వతస్తత్ర కకుఝాన్నామ భాష్యతే। తత్ర రత్నాన్యనేకాని స్వయం వర్షతి వాసవః। ప్రజాపతిముపాదాయ ప్రాజాపత్యే విధిస్త్వయమ్ ।। ౪౯.

ఏడవ పర్వతం కకుదుడు అని పిలవబడుతుంది. అక్కడ ఇంద్రుడు స్వయంగా అనేక రత్నాలను వర్షిస్తాడు. ఆయన ప్రజాపతిని మార్గదర్శిగా తీసుకుని, ప్రాజాపత్య విధానాన్ని అనుసరిస్తాడు.

ఇత్యేతే పర్వతాః సప్త శాల్మలే మణిభూషితాః । తేషాం వర్షాణి వక్ష్యామి సప్తైవ తు శుభాని వై। కుముదాత్ ప్రథమం శ్వేతమున్నతస్య తు లోహితమ్ ।। ౪౯.

ఇవి శాల్మలీ ద్వీపంలోని ఏడు మణులతో అలంకరించబడిన పర్వతాలు. ఇప్పుడు వాటి ఏడు శుభప్రదమైన ప్రాంతాలను చెప్పుతున్నాను. కుముదం నుంచి మొదటిది తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. ఉన్నతం నుంచి ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.

బలాహకస్య జీమూతం ద్రోణస్య హరితం స్మృతమ్ । కఙ్కస్య వైద్యుతం నామ మహిషస్య తు మానసమ్ ।। ౪౯.

బలాహక పర్వతం ప్రాంతాన్ని జీమూతం అంటారు. ద్రోణుని ప్రాంతం పచ్చగా గుర్తించబడుతుంది. కంకుడి ప్రాంతాన్ని వైద్యుతం అంటారు. మహిషుని ప్రాంతాన్ని మానసం అంటారు.

కకుదః సుప్రభం నామ సప్తైతాని తు సప్తధా। వర్షాణి పర్వతాంశ్చైవ నదీస్తేషు నిబోధత ।। ౪౯.

కకుదు ప్రాంతాన్ని సుప్రభం అంటారు. ఇలా ఏడు ప్రాంతాలు, ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఆ ప్రాంతాల్లో ఉన్న నదుల గురించి వినండి.

పానితోయా వితృష్ణా చ చన్ద్రా శుక్రా విమోచనీ। నివృత్తిః సప్తమీ తాసాం ప్రతివర్షం తు తాః స్మృతాః ।। ౪౯.

పానితోయ, వితృష్ణ, చంద్ర, శుక్ర, విమోచని, నివృత్తి — ఇవి ఆ ఏడు ప్రాంతాలకు చెందిన నదులు.

తాసాం సమీపగాశ్చాన్యాః శతశోఽథ సహస్రశః। అశక్యాః పరిసంఖ్యాతుం శ్రద్ధేయాస్తు బుభూషతా ।। ౪౯.

వాటితో పాటు, ఆ ప్రాంతాల్లో వందలాది, వేలాది ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. వాటిని లెక్కించటం అసాధ్యం. అయినా, జ్ఞానం కోరేవారు వాటిని నమ్మవచ్చు.

ఇత్యేష సన్నివేశో వః శాల్మలస్యాపి కీర్తితః। ప్లక్షవృక్షేణ సంఖ్యాతస్తస్య మధ్యే మహాద్రుమః ।। ౪౯.

ఇలా శాల్మలీ ద్వీప నిర్మాణాన్ని కూడా మీకు వివరించాను. ప్లక్ష వృక్షాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, ఆ ద్వీప మధ్యలో ఒక మహా వృక్షం ఉంది.

శాల్మలిర్విపులస్కన్ధ స్తస్య నామ్నా స ఉచ్యతే। శాల్మలిస్తు సముద్రేణ సురోదేన సమన్తతః। విస్తారాచ్ఛాల్మలస్యైవ సమేన తు సమన్తతః ।। ౪౯.

శాల్మలీ అనే విస్తారమైన కాండంతో ఉన్న ఆ వృక్షమే ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి. శాల్మలీ ద్వీపం చుట్టూ మధుర జలంతో నిండిన సముద్రం ఉంది. ఆ ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, అంతే విస్తారంగా అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది.

ఉత్తరేషు తు ధర్మజ్ఞా ద్వీపేషు శ్రృణుత ప్రజాః। యథాశ్రుతం యథాన్యాయం బ్రువతో మే నిబోధత ।। ౪౯.

ఉత్తర దీవుల్లో ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, అక్కడి ప్రజల గురించి నేను వినిపించినట్టు, న్యాయంగా మీకు చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

కుశద్వీపం ప్రవక్ష్యామి చతుర్థం తం సమాసతః। సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః ।। ౪౯.

నాల్గవదైన కుశద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. ఆ కుశద్వీపం చుట్టూ సరోద సముద్రం పూర్తిగా ఉంది.

సప్తైవ గిరయస్తత్ర వర్ణ్యమానాన్నిబోధత। శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః ।। ౪౯.

అక్కడ ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటిని నేను వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి. కుశద్వీపం పరిమాణం శాల్మలద్వీపానికి రెండింతలు ఉంటుంది.

కుఖద్వీపే తు విజ్ఞేయః పర్వతో విద్రుమోచ్చయః। ద్వీపస్య ప్రథమస్తస్య ద్వితీయో హేమపర్వతః ।। ౪౯.

కుశద్వీపంలో మొదటి పర్వతాన్ని విద్రుమోచ్చయ అని అంటారు. రెండవది హేమపర్వతం.

తృతీయో ద్యుతిమాన్నామ జీమూతసదృశో గిరిః। చతుర్థః పుష్పవాన్నామ పఞ్చమస్తు కుశేశయః ।। ౪౯.

మూడవది ద్యుతిమాన్ అనే ప్రకాశవంతమైన పర్వతం, అది మేఘాన్ని పోలి ఉంటుంది. నాల్గవది పుష్పవాన్, ఐదవది కుశేశయ.

షష్ఠో హరిగిరిర్నామ సప్తమో మన్దరః స్మృతః । మన్దా ఇతి హ్యపాం నామ మన్దరో దారణాదపామ్ ।। ౪౯.

ఆరవది హరిగిరి, ఏడవది మందర అని పిలుస్తారు. మందరాన్ని మందా అని కూడా అంటారు, అది నీటిని చీల్చే గుణంతో ప్రసిద్ధి.

తేషామన్తరవిష్కమ్భో ద్విగుణః పరివారితః। ఉద్భిదం ప్రథమం వర్షం ద్వితీయం వేణుమణ్డలమ్ ।। ౪౯.

వాటిల మధ్య దూరం ముందటి దీవితో పోల్చితే రెండింతలు. మొదటి ప్రాంతాన్ని ఉద్భిద్, రెండవదాన్ని వేణుమండలం అంటారు.

తృతీయం స్వైరథాకారం చతుర్థం లవణం స్మృతమ్। పఞ్చమం ధృతిమద్వర్షం షష్ఠం వర్ష ప్రభాకరమ్। సప్తమం కపిలం నామ సప్తైతే వర్షపర్వతాః ।। ౪౯.

మూడవది స్వైరథాకారంగా ఉంటుంది. నాల్గవది లవణం అని పిలుస్తారు. ఐదవది ధృతిమత్, ఆరవది వర్షప్రభాకర, ఏడవది కపిల అని అంటారు. ఇవే ఆ ఏడు పర్వతప్రాంతాలు.

ఏతేషు దేవగన్ధర్వాః ప్రభాస్తు జగదీశ్వరాః। విహరన్తి రమన్తే చ దృశ్యమానాస్తు వర్షశః ।। ౪౯.

ఈ ప్రాంతాల్లో దేవతలు, గంధర్వులు, ప్రకాశవంతమైన లోకపాలకులు ప్రతి ప్రాంతంలో కనిపిస్తూ ఆనందంగా విహరిస్తారు.

న తేషు దస్యవః సన్తి మ్లేచ్ఛజాత్యస్తథైవ చ। గౌరప్రాయో జనః సర్వః క్రమాచ్చ మ్రియతే తథా ।। ౪౯.

అక్కడ దొంగలు లేదా విదేశీ జాతులు లేరు. అక్కడి ప్రజలు ఎక్కువగా తెల్లని వర్ణంతో ఉంటారు. అందరూ క్రమంగా మరణిస్తారు.

తత్రాపి నద్యః సప్తైవ ధుతపాపాః శివాస్తథా। పవిత్రా సన్తతిశ్చైవ ద్యుతిగర్భా మహీ తథా ।। ౪౯.

అక్కడ కూడా ఏడు పవిత్రమైన, పాపాలను తొలగించే, శుభ్రమైన నదులు ఉన్నాయి. వాటి ప్రవాహాలు పవిత్రంగా ఉంటాయి, అక్కడి భూమి ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

అన్యాస్తాభ్యః పరిజ్ఞాతాః శతశోఽథ సహస్రశః। అభిగచ్ఛన్తి తాః సర్వా యతో వర్షతి వాసవః ।। ౪౯.

వాటితో పాటు వందలాది, వేలాది ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. అవన్నీ ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించే చోట్ల ప్రవహిస్తాయి.

ఘృతోదేన కుశద్వీపో బాహ్యతః పరివారితః। విజ్ఞేయః స తు విస్తారాత్ కుశద్వీపసమేన తు ।। ౪౯.

కుశద్వీపం బయట భాగాన్ని నెయ్యి సముద్రం చుట్టి ఉంది. ఆ సముద్రం పరిమాణం కూడా కుశద్వీపానికి సమానంగా ఉంటుంది.

ఇత్యేష సన్నివేశో వః కుశద్వీపస్య వర్ణితః। క్రౌఞ్చద్వీపస్య విస్తారం వక్ష్యామ్యహమతః పరమ్ ।। ౪౯.

ఇలా కుశద్వీప నిర్మాణాన్ని మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు క్రౌంచద్వీప పరిమాణాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

కుశద్వీపస్య విస్తారాద్ ద్విగుణః స తు వై స్మృతః। ఘృతోదకసముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః ।। ౪౯.

క్రౌంచద్వీపం పరిమాణం కుశద్వీపానికి రెండింతలు. దానిని నెయ్యి సముద్రం చుట్టి ఉంది.

తస్మిన్ ద్వీపే నగశ్రేష్ఠః క్రౌఞ్చస్థః ప్రథమో గిరిః। క్రౌఞ్చాత్పరో వామనకో వామనాదన్ధకారకః ।। ౪౯.

ఆ దీవిలో మొదటి గొప్ప పర్వతం క్రౌంచ. క్రౌంచ పర్వతానికి తర్వాత వామనక, వామనకకు తర్వాత అంధకారక పర్వతం ఉంది.

అన్ధకారాత్పరశ్చాపి దివావృన్నామ పర్వతః। దివావృతః పరశ్చపి దివిన్దో గిరిరుచ్యతే ।। ౪౯.

అంధకారక పర్వతానికి తర్వాత దివావృత అనే పర్వతం ఉంది. దివావృతకు తర్వాత దివింద అనే పర్వతం ఉంటుంది.

దివిన్దాత్పరతశ్చాపి పుణ్డరీకో మహాగిరిః। పుణ్డరీకాత్పరశ్చాపి ప్రోచ్యతే దున్దుభిస్వనః ।। ౪౯.

దివింద పర్వతానికి తర్వాత పుండరీక అనే మహాపర్వతం ఉంది. పుండరీకానికి తర్వాత దుందుభిస్వన అనే పర్వతం ఉంది.