వాయుపురాణమ్

సుఖమాయుర్బలం రూపమారోగ్యం ధర్మ ఏవ చ। ప్లక్షద్వీపాదిషు జ్ఞేయం శాకద్వీపాన్తకేషు చ ।। ౪౯.

ప్లక్షద్వీపంలోను, శాకద్వీపం చివరల్లోను సుఖంగా, దీర్ఘాయుష్మంతులుగా, బలవంతులుగా, అందంగా, ఆరోగ్యంగా, ధర్మబద్ధంగా జీవనం సాగుతుంది.

ప్లక్షద్వీపః పృథుః శ్రీమాన్ సర్వతో ధనధాన్యవాన్। దివ్యౌషధి ఫలోపేతః సర్వౌషధివనస్పతిః ।। ౪౯.

ప్లక్షద్వీపం విస్తారంగా, మహిమాన్వితంగా, అన్ని విధాల సంపద, ధాన్యాలతో నిండినది. అక్కడ దివ్య ఔషధాలు, ఫలాలు, అన్ని ఔషధ మొక్కలు, వృక్షాలు ఉన్నాయి.

ఆవృతః పశుభిః సర్వైర్గ్రామారణ్యైః సహస్రశః। జమ్బూవృక్షేణ సంఖ్యాతస్తస్య మధ్యే ద్విజోత్తమాః। ప్లక్షో నామ్నా మహావృక్షస్తస్య నామ్నా స ఉచ్యతే ।। ౪౯.

అక్కడ అన్ని రకాల జంతువులు, వేలాది గ్రామాలు, అరణ్యాలు ఉన్నాయి. మధ్యలో, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ప్లక్ష అనే గొప్ప వృక్షం ఉంది. ఆ వృక్షం పేరునే ఆ ద్వీపానికి పేరు వచ్చింది.

స తత్ర పూజ్యతే స్థాణుర్మధ్యే జనపదస్య హి। స చాపీక్షురసోద్దేశః ప్లక్షద్వీపసమావృతః। ప్లక్షద్వీపస్య చైవేహ వైపుల్యాద్విస్తరేణ తు ।। ౪౯.

ఆ ప్రాంతంలో మధ్యభాగంలో స్థాణువు పూజించబడతాడు. ఆ ప్రాంతం చెరకు పంటలకు ప్రసిద్ధి, చుట్టూ ప్లక్ష ద్వీపం విస్తరించి ఉంది. ప్లక్ష ద్వీపం ఎంతో విశాలంగా ఉండటంతో అది పూర్తిగా చుట్టుముట్టినట్లుగా ఉంది.

ఇత్యేష సన్నివేశోవః ప్లక్షద్వీపస్య కీర్తితః। ఆనుపూర్వ్యా సమాసేన శాల్మలన్తన్నిబోధత ।। ౪౯.

ఇలా ప్లక్ష ద్వీపపు నిర్మాణాన్ని క్రమంగా, సంక్షిప్తంగా మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు శాల్మలీ ద్వీపం గురించి వినండి.

తతస్తృతీయం ద్వీపానాం శాల్మలం ద్వీపముత్తమమ్। శాల్మలేన సముద్రస్తు ద్వీపేనేక్షురసోదకః। ప్లక్షద్వీపస్య విస్తారాద్‌ద్విగుణేన సమావృతః ।। ౪౯.

అంతటితో ద్వీపాలలో మూడవదైన శాల్మలీ ద్వీపం అత్యుత్తమమైనది. దాని చుట్టూ ఉన్న సముద్రం చెరకు రసంతో నిండివుంది. ప్లక్ష ద్వీపం కన్నా రెండింతల విస్తారంతో అది చుట్టుపక్కల వ్యాపించి ఉంది.

తత్రాపి పర్వతాః సప్త విజ్ఞేయా రత్నయోనయః। రత్నాకరాస్తథా నద్యస్తేషు వర్షేషు సప్తసు ।। ౪౯.

అక్కడ కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి రత్నాల జననస్థానాలు. అలాగే, ఆ ఏడు ప్రాంతాల్లో రత్ననదులు కూడా ప్రవహిస్తున్నాయి.

ప్రథమః సూర్యసఙ్కాశః కుముదో నామ పర్వతః। సర్వధాతుమయైః శ్రృఙ్గైః శిలాజాలసముద్గతైః ।। ౪౯.

మొదటి పర్వతం కుముదం అని పిలుస్తారు. అది సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తుంది. దాని శిఖరాలు అన్ని లోహాలతో తయారై, రాళ్ల గుట్టల మధ్యనుంచి వెలిసినవిగా ఉంటాయి.

ద్వితీయః పర్వతస్తస్య ఉన్నతో నామ విశ్రుతః। హరితాలమయైః శ్రృఙ్గైర్దివమావృత్య తిష్ఠతి ।। ౪౯.

రెండవ పర్వతం ఉన్నతం అని ప్రసిద్ధి. అది చాలా ఎత్తుగా ఉండి, పచ్చపసుపు వంటి శిఖరాలతో ఆకాశాన్ని తాకుతుంది.

తృతీయః పర్వతస్తస్య బలాహక ఇతి శ్రుతః। జాత్యఞ్జనమయైః శ్రృఙ్గైర్దివమావృత్య తిష్ఠతి ।। ౪౯.

మూడవ పర్వతం బలాహకము అని పిలుస్తారు. దాని శిఖరాలు సహజంగా ఏర్పడిన కాజల్ వంటి పదార్థంతో తయారై, ఆకాశాన్ని తాకుతూ ఉంటాయి.

చతుర్థః పర్వతో ద్రోణో యత్రౌషధ్యో మహాబలాః। విశల్యకరణీ చైవ మృతసఞ్జీవనీ తథా ।। ౪౯.

నాల్గవ పర్వతం ద్రోణుడు. అక్కడ మహా శక్తివంతమైన ఔషధ మొక్కలు పెరుగుతాయి. వాటిలో విశల్యకరణి, మృతసంజీవని వంటి ఔషధాలు ఉన్నాయి.

కఙ్కస్తు పఞ్చమస్తత్ర పర్వతః సుమహోదయః। దివ్యపుష్పఫలో పేతో వృక్షవీరుత్సమావృతః ।। ౪౯.

అక్కడ ఐదవ పర్వతం కంకుడు. అది ఎంతో ఎత్తుగా ఉంటుంది. దాని చుట్టూ దివ్యమైన పువ్వులు, పండ్లు పండే చెట్లు, వెల్లుల వృక్షాలు విరివిగా ఉన్నాయి.

షష్ఠస్తు పర్వతస్తత్ర మహిషో మేఘసన్నిభః। యస్మిన్ సోఽగ్నిర్నివసతి మహిషో నామ వారిజః ।। ౪౯.

ఆరవ పర్వతం మహిషుడు. అది మేఘాన్ని పోలి ఉంటుంది. అక్కడ అగ్ని నివసిస్తాడు. మహిషుడు అంటే నీటిలో జన్మించినవాడు అని అర్థం.

సప్తమః పర్వతస్తత్ర కకుఝాన్నామ భాష్యతే। తత్ర రత్నాన్యనేకాని స్వయం వర్షతి వాసవః। ప్రజాపతిముపాదాయ ప్రాజాపత్యే విధిస్త్వయమ్ ।। ౪౯.

ఏడవ పర్వతం కకుదుడు అని పిలవబడుతుంది. అక్కడ ఇంద్రుడు స్వయంగా అనేక రత్నాలను వర్షిస్తాడు. ఆయన ప్రజాపతిని మార్గదర్శిగా తీసుకుని, ప్రాజాపత్య విధానాన్ని అనుసరిస్తాడు.

ఇత్యేతే పర్వతాః సప్త శాల్మలే మణిభూషితాః । తేషాం వర్షాణి వక్ష్యామి సప్తైవ తు శుభాని వై। కుముదాత్ ప్రథమం శ్వేతమున్నతస్య తు లోహితమ్ ।। ౪౯.

ఇవి శాల్మలీ ద్వీపంలోని ఏడు మణులతో అలంకరించబడిన పర్వతాలు. ఇప్పుడు వాటి ఏడు శుభప్రదమైన ప్రాంతాలను చెప్పుతున్నాను. కుముదం నుంచి మొదటిది తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. ఉన్నతం నుంచి ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.

బలాహకస్య జీమూతం ద్రోణస్య హరితం స్మృతమ్ । కఙ్కస్య వైద్యుతం నామ మహిషస్య తు మానసమ్ ।। ౪౯.

బలాహక పర్వతం ప్రాంతాన్ని జీమూతం అంటారు. ద్రోణుని ప్రాంతం పచ్చగా గుర్తించబడుతుంది. కంకుడి ప్రాంతాన్ని వైద్యుతం అంటారు. మహిషుని ప్రాంతాన్ని మానసం అంటారు.

కకుదః సుప్రభం నామ సప్తైతాని తు సప్తధా। వర్షాణి పర్వతాంశ్చైవ నదీస్తేషు నిబోధత ।। ౪౯.

కకుదు ప్రాంతాన్ని సుప్రభం అంటారు. ఇలా ఏడు ప్రాంతాలు, ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఆ ప్రాంతాల్లో ఉన్న నదుల గురించి వినండి.

పానితోయా వితృష్ణా చ చన్ద్రా శుక్రా విమోచనీ। నివృత్తిః సప్తమీ తాసాం ప్రతివర్షం తు తాః స్మృతాః ।। ౪౯.

పానితోయ, వితృష్ణ, చంద్ర, శుక్ర, విమోచని, నివృత్తి — ఇవి ఆ ఏడు ప్రాంతాలకు చెందిన నదులు.

తాసాం సమీపగాశ్చాన్యాః శతశోఽథ సహస్రశః। అశక్యాః పరిసంఖ్యాతుం శ్రద్ధేయాస్తు బుభూషతా ।। ౪౯.

వాటితో పాటు, ఆ ప్రాంతాల్లో వందలాది, వేలాది ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. వాటిని లెక్కించటం అసాధ్యం. అయినా, జ్ఞానం కోరేవారు వాటిని నమ్మవచ్చు.

ఇత్యేష సన్నివేశో వః శాల్మలస్యాపి కీర్తితః। ప్లక్షవృక్షేణ సంఖ్యాతస్తస్య మధ్యే మహాద్రుమః ।। ౪౯.

ఇలా శాల్మలీ ద్వీప నిర్మాణాన్ని కూడా మీకు వివరించాను. ప్లక్ష వృక్షాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, ఆ ద్వీప మధ్యలో ఒక మహా వృక్షం ఉంది.

శాల్మలిర్విపులస్కన్ధ స్తస్య నామ్నా స ఉచ్యతే। శాల్మలిస్తు సముద్రేణ సురోదేన సమన్తతః। విస్తారాచ్ఛాల్మలస్యైవ సమేన తు సమన్తతః ।। ౪౯.

శాల్మలీ అనే విస్తారమైన కాండంతో ఉన్న ఆ వృక్షమే ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి. శాల్మలీ ద్వీపం చుట్టూ మధుర జలంతో నిండిన సముద్రం ఉంది. ఆ ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, అంతే విస్తారంగా అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది.

ఉత్తరేషు తు ధర్మజ్ఞా ద్వీపేషు శ్రృణుత ప్రజాః। యథాశ్రుతం యథాన్యాయం బ్రువతో మే నిబోధత ।। ౪౯.

ఉత్తర దీవుల్లో ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, అక్కడి ప్రజల గురించి నేను వినిపించినట్టు, న్యాయంగా మీకు చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

కుశద్వీపం ప్రవక్ష్యామి చతుర్థం తం సమాసతః। సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః ।। ౪౯.

నాల్గవదైన కుశద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. ఆ కుశద్వీపం చుట్టూ సరోద సముద్రం పూర్తిగా ఉంది.

సప్తైవ గిరయస్తత్ర వర్ణ్యమానాన్నిబోధత। శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః ।। ౪౯.

అక్కడ ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటిని నేను వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి. కుశద్వీపం పరిమాణం శాల్మలద్వీపానికి రెండింతలు ఉంటుంది.

కుఖద్వీపే తు విజ్ఞేయః పర్వతో విద్రుమోచ్చయః। ద్వీపస్య ప్రథమస్తస్య ద్వితీయో హేమపర్వతః ।। ౪౯.

కుశద్వీపంలో మొదటి పర్వతాన్ని విద్రుమోచ్చయ అని అంటారు. రెండవది హేమపర్వతం.

తృతీయో ద్యుతిమాన్నామ జీమూతసదృశో గిరిః। చతుర్థః పుష్పవాన్నామ పఞ్చమస్తు కుశేశయః ।। ౪౯.

మూడవది ద్యుతిమాన్ అనే ప్రకాశవంతమైన పర్వతం, అది మేఘాన్ని పోలి ఉంటుంది. నాల్గవది పుష్పవాన్, ఐదవది కుశేశయ.

షష్ఠో హరిగిరిర్నామ సప్తమో మన్దరః స్మృతః । మన్దా ఇతి హ్యపాం నామ మన్దరో దారణాదపామ్ ।। ౪౯.

ఆరవది హరిగిరి, ఏడవది మందర అని పిలుస్తారు. మందరాన్ని మందా అని కూడా అంటారు, అది నీటిని చీల్చే గుణంతో ప్రసిద్ధి.

తేషామన్తరవిష్కమ్భో ద్విగుణః పరివారితః। ఉద్భిదం ప్రథమం వర్షం ద్వితీయం వేణుమణ్డలమ్ ।। ౪౯.

వాటిల మధ్య దూరం ముందటి దీవితో పోల్చితే రెండింతలు. మొదటి ప్రాంతాన్ని ఉద్భిద్, రెండవదాన్ని వేణుమండలం అంటారు.

తృతీయం స్వైరథాకారం చతుర్థం లవణం స్మృతమ్। పఞ్చమం ధృతిమద్వర్షం షష్ఠం వర్ష ప్రభాకరమ్। సప్తమం కపిలం నామ సప్తైతే వర్షపర్వతాః ।। ౪౯.

మూడవది స్వైరథాకారంగా ఉంటుంది. నాల్గవది లవణం అని పిలుస్తారు. ఐదవది ధృతిమత్, ఆరవది వర్షప్రభాకర, ఏడవది కపిల అని అంటారు. ఇవే ఆ ఏడు పర్వతప్రాంతాలు.