వాయుపురాణమ్

స మధ్యే నాగదేశస్య నైకదేశో మహాగిరిః। కోటిభ్యాం నాగనిలయం ప్రాప్తో నదనదీ పతిమ్ ।। ౪౮.

నాగదేశం మధ్యలో ఒక గొప్ప పర్వతం ఉంది. అది ఆ ప్రాంతంలో ప్రత్యేకమైనది. దాని శిఖరాలు నాగుల నివాసానికి, నదుల అధిపతికి చేరుకుంటాయి.

యమద్వీపమితి ప్రోక్తం నానారత్నాకరాచితమ్ । తత్రాపి ద్యుతిమాన్నామ పర్వతో ధాతుమణ్డితః। సముద్రగానాం ప్రభవః ప్రభవః కాఞ్చనస్య తు ।। ౪౮.

దానిని యమద్వీపం అంటారు. అది色色 రత్నాలతో అలంకరించబడింది. అక్కడ ఒక ప్రకాశవంతమైన పర్వతం ఉంది, అది ధాతువులతో మెరిసిపోతుంది. అక్కడే నదుల ఉత్పత్తి, బంగారం కూడా అక్కడే పుట్టుకొస్తుంది.

తథైవ మలయద్వీపమేవమేవ సుసంవృతమ్। మణిరత్నాకరం స్ఫీతమాకరం కనకస్య చ ।। ౪౮.

అలాగే మలయద్వీపం కూడా బాగా కాపాడబడినది. అది మణులు, రత్నాలతో సమృద్ధిగా ఉంది. అక్కడ బంగారం కూడా విరివిగా లభిస్తుంది.

ఆకరం చన్దనానాఞ్చ సముద్రాణాం తథాకరమ్। నానామ్లేచ్ఛగణాకీర్ణం నదీపర్వతమణ్డితమ్ ।। ౪౮.

అది గంధపు చెక్కకు, సముద్రాలకు మూలస్థానం. అక్కడ అనేక విదేశీయులు నివసిస్తారు. నదులు, పర్వతాలతో అది అలంకరించబడింది.

తత్ర శ్రీమాంస్తు మలయః పర్వతో రజతాకరః। మహామలయ ఇత్యేవం విఖ్యాతో వరపర్వతః ।। ౪౮.

అక్కడ మహిమగల మలయపర్వతం ఉంది. అది వెండి నిలయం. 'మహామలయ' అని ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ పర్వతం ఉత్తమమైనదిగా పేరుగాంచింది.

ద్వితీయం మన్దరం నామ ప్రథితఞ్చ సదా క్షితౌ। ఆగస్త్యభవనం తత్ర దేవాసురనమస్కృతమ్ ।। ౪౮.

రెండవది మందర అనే పర్వతం. అది భూమిపై ఎప్పుడూ ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ అగస్త్యుని ఆశ్రమం ఉంది. ఆ స్థలాన్ని దేవతలు, అసురులు కూడా నమస్కరిస్తారు.

తథా కాఞ్చనపాదస్య మలయస్యాపరస్య హి। నికుఞ్జైస్తృణసోమాఙ్గైరాశ్రమం పుణ్యసేవితమ్ ।। ౪౮.

అలాగే, మరొక మలయపర్వతం బంగారు పాదంలో, తృణసోమ మొక్కలు, చిన్న అడవులతో చుట్టుముట్టిన, పుణ్యులు సందర్శించే ఒక ఆశ్రమం ఉంది.

నానాపుష్పఫలోపేతం స్వర్గాదపి విశిష్యతే। తత్రావతరతే స్వర్గః సదా పర్వసు పర్వసు ।। ౪౮.

అక్కడ色色 పుష్పాలు, ఫలాలతో నిండినది. అది స్వర్గానికంటే గొప్పది. ప్రతి పర్వదినాన అక్కడ స్వర్గమే దిగివస్తుంది.

తథా త్రికూటనిలయే నానాధాతువిభూషితే । అనేకయోజనోత్సేధే చిత్రసానుదరీగృహే ।। ౪౮.

అలాగే త్రికూటపర్వతంలో色色 ధాతువులతో అలంకరించబడి, ఎన్నో యోజనాల ఎత్తైన శిఖరాలతో, అద్భుతమైన పర్వతదారులు, లోయలలో ఇళ్ళు ఉన్నాయి.

తస్య కూటతటే రమ్యే హేమప్రాకారతోరణా। నిర్యూహవలభీచిత్రా హర్మ్యప్రాసాదమాలినీ ।। ౪౮.

ఆ పర్వతపు అందమైన శిఖరంపై బంగారు ప్రాకారాలు, గోపురాలు ఉన్నాయి. అద్భుతమైన మంటపాలు, మేడలు, కోటలు, ప్రాసాదాలు వరుసగా ఉన్నాయి.

శతయోజనవిస్తీర్ణా త్రింశదాయామయోజనా। నిత్యప్రముదితా స్ఫీతా లఙ్కా నామ మహాపురీ ।। ౪౮.

వంద యోజనాల వెడల్పు, ముప్పై యోజనాల పొడవు కలిగి, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, సంపన్నంగా ఉండే గొప్ప నగరం లంక అని పిలవబడుతుంది.

సా కామరూపిణాం స్థానం రాక్షసానాం మహాత్మనామ్ । ఆవాసో బలదృప్తానాం తద్విద్యాద్దేవవిద్విషామ్। మానుషాణామసమ్బాధా హ్యగమ్యా సా మహాపురీ ।। ౪౮.

అది మహాశక్తి కలిగిన కామరూప రాక్షసులకు నివాసం. బలవంతులు, దేవతలకు శత్రువులు అక్కడ ఉంటారు. ఆ మహానగరం మానవులకు చేరలేని, దాటి రాని స్థలం.

తస్య ద్వీపస్య వై పూర్వే తీరే నదనదీపతేః। గోకర్ణనామధేయస్య శఙ్కరస్యాలయం మహత్ ।। ౪౮.

ఆ ద్వీపం తూర్పు తీరంలో, నదుల అధిపతి వద్ద, గోకర్ణం అనే పేరుగల శంకరుని గొప్ప ఆలయం ఉంది.

తథైకరాజ్యం విజ్ఞేయం శఙ్ఖద్వీపసమాస్థితమ్। శతయోజనవిస్తీర్ణం నానామ్లేచ్ఛగణాలయమ్ ।। ౪౮.

అలాగే, శంఖద్వీపంలో ఒక రాజ్యం ఉంది. అది వంద యోజనాల వెడల్పు కలిగి,色色 విదేశీయులు నివసించే స్థలం.

తత్ర శఙ్ఖగిరిర్నామ ధౌతశఙ్ఖదలప్రభః। నానారత్నాకరః పుణ్యః పుణ్యకృద్భిర్నిషేవితః ।। ౪౮.

అక్కడ శంఖపర్వతం ఉంది. అది కడిగిన శంఖపు తాడుల్లా మెరిసిపోతుంది.色色 రత్నాల నిలయం, పుణ్యమైనది, ధర్మవంతులు సందర్శించే స్థలం.

శఙ్ఖ నాగా మహాపుణ్యా యస్మాత్ ప్రభవతే నదీ। యత్ర శఙ్ఖముఖో నామ నాగరాజః కృతాలయః ।। ౪౮.

అక్కడి నుండి శంఖనదీ ఉద్భవిస్తుంది. అది అత్యంత పవిత్రమైనది. అక్కడ శంఖముఖ అనే నాగరాజు తన నివాసాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.

తథైవ కుముదద్వీపం నానాపుణ్యోపశోభితమ్। నానాగ్రామసమా కీర్ణం నానారత్నాకరం శివమ్ ।। ౪౮.

అలాగే, కుముదద్వీపం అనేక పుణ్యక్షేత్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.色色 గ్రామాలు,色色 రత్నాల నిలయం, శుభకరమైనది.

కుముదాఖ్యా మహాభాగా దుష్టచిత్తనిబర్హణీ। మహాదేవస్య భగినీ ప్రభాభిస్తాభిరిజ్యతే ।। ౪౮.

కుముద అనే మహాభాగ్యవంతురాలు, చెడ్డ మనసులను తొలగించే తల్లి, మహాదేవుడి అక్క. ఆమెను ఆ ప్రకాశవంతమైన దేవతలతో కలిసి పూజిస్తారు.

తథా వరాహద్వీపే చ నానామ్లేచ్ఛగణాకులే। నానాజాలిసమాకీర్ణే నానాధిష్ఠానపత్తనే ।। ౪౮.

అలాగే, వరాహ ద్వీపంలో ఎన్నో విదేశీ జాతులు నివసిస్తూ, అనేక వర్గాలు, అనేక పాలకుల పట్టణాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది.

ధనధాన్యయుతే స్ఫీతే ధర్మ్మిష్ఠజనసఙ్కులే। నదీశైలవనైశ్చిత్రైర్బహుపుష్పఫలోపగైః ।। ౪౮.

అక్కడ ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండి, ధర్మాన్ని పాటించే జనాలతో కిక్కిరిసి, నదులు, కొండలు, అడవులు, ఎన్నో పుష్పాలు, ఫలాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

వరాహపర్వ్వతో నామ తత్ర రమ్యః శిలోచ్చయః। అనేకకన్దరదరీగుహానిర్ఝరశోభితః ।। ౪౮.

అక్కడ వరాహపర్వతం అనే అందమైన కొండ ఉంది. అది ఎన్నో గుహలు, లోయలు, జలపాతాలతో అలంకరించబడి, శిఖరాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

తస్మాత్సురసపానీయా పుణ్యతీర్థతరఙ్గిణీ। వారాహీ నామ వరదా ప్రవృత్తాస్య మహానదీ ।। ౪౮.

అక్కడినుంచి వరాహి అనే పవిత్ర నది ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది అమృతానికి సమానమైన నీటితో, పవిత్రతతో, వరాలిచ్చే తల్లిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

వారాహరూపిణే తత్ర విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే। అనన్యదేవతాస్తస్మై నమస్కుర్వన్తి విప్రజాః ।। ౪౮.

అక్కడ వరాహ రూపంలో ఉన్న విష్ణువుని, ప్రభావంతుడైన ప్రభువు అని, ఇతర దేవతలెవరినీ పూజించకుండా, బ్రాహ్మణులు కేవలం ఆయనకే నమస్కరిస్తారు.

ఏవం షడేతే కథితా అనుద్వీపాః సమన్తతః। భారతద్వీపదేశో వై దక్షిణే బహువిస్తరః ।।౪౮.

ఇలా ఆరు ఉపద్వీపాలు చుట్టూ వివరించబడ్డాయి. భరత ద్వీప ప్రాంతం దక్షిణ భాగంలో విస్తారంగా ఉంది.

ఏవమేకమిదం వర్షం బహుద్వీపమిహోచ్యతే। సముద్రజలసమ్బిన్నం ఖణ్డం ఖణ్డీకృతం స్మృతమ్ ।। ౪౮.

ఇలా ఈ ఒక్క భూమిని అనేక ద్వీపాలుగా, సముద్ర జలాలతో విడదీసి, విభజించబడినట్టు చెప్పబడింది.

ఏవఞ్చతుర్మహాద్వీపః సాన్తరద్వీపమణ్డితః। సానుద్వీపః సమాఖ్యాతో జమ్బూద్వీపస్య విస్తరః ।। ౪౮.

ఇలా నాలుగు ప్రధాన ద్వీపాలు, వాటి మధ్య ఉన్న ఉపద్వీపాలతో కలిసి, జంబూద్వీపం విస్తారంగా ఉంది అని వివరించబడింది.

ఇతి మహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామాష్టచత్వారింశో ధ్యాయః

ఇలా వాయుదేవుడు చెప్పిన మహాపురాణంలో 'భువన విన్యాసం' అనే నలభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

ప్లక్షద్వీపం ప్రవక్ష్యామి యథావదివ సఙ్గ్రహాత్। శ్రృణుతేమం యతాతత్త్వం బ్రువతో మే ద్విజోత్తమాః ।। ౪౯.

ఇప్పుడు నేను ప్లక్షద్వీపాన్ని సారాంశంగా సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను. మీరు అందరూ శ్రద్ధగా వినండి, ద్విజోత్తములారా.

జమ్బూద్వీపస్య విస్తారాద్ద్విగుణస్తస్య విస్తరః। విస్తారాత్ర్రిగుణశ్చాస్య పరిణాహః సమన్తతః। తేనావృతః సముద్రోఽయం ద్వీపేన లవణోదకః।। ౪౯.

జంబూద్వీపం కంటే ప్లక్షద్వీపం విస్తీర్ణం రెట్టింపు. దాని చుట్టూ పొడవు మూడు రెట్లు ఎక్కువ. ఈ ద్వీపాన్ని ఉప్పు నీటి సముద్రం చుట్టుముట్టి ఉంది.