వాయుపురాణమ్

అఙ్గాత సునీథాపత్యం వై వేనమేకం వ్యజాయత । అపచారేణ వేనస్య ప్రకోపః సుమహానభూత్

అంగునికి సునీత అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ తరువాత వేనుడు జన్మించాడు. వేనుని దురాచారంతో పెద్ద కోపం కలిగింది.

ప్రజార్థమృషయస్తస్య మమన్థుర్దక్షిణం కరమ్ । వేనస్య పాణౌ మథితే సమ్బభూవ మహాన్నృపః । వైన్యో నామ మహీపాలో యః పృథుః పరికీర్త్తితః

ప్రజల కోసం ఋషులు వేనుని కుడి చేయిని మథించారు. ఆ చేయి మథించగా, గొప్ప రాజైన వైన్యుడు పుట్టాడు. అతడే ప్రథు అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.

స ధన్వీ కవచీ జాతస్తేజసా ప్రజ్వలన్నివ । పృథుర్వైన్యః సర్వలోకాన్ రరక్ష క్షత్రపూర్వజః

ఆ ప్రథువు విల్లు, కవచంతో జన్మించి, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, క్షత్రియ వంశంలో పుట్టి, అన్ని లోకాలను కాపాడాడు.

తస్య స్తవార్థముత్పన్నౌ నిపుణౌ సూతమాగధౌ

ఆ రాజుని స్తుతి కోసం, నిపుణులైన సూతుడు, మాగధుడు పుట్టారు.

తేనేయం గౌర్మహారాజ్ఞా దుగ్ధా సస్యాని ధీమతా । ప్రజానాం వృత్తికామానాం దేవైఋషిగణైః సహ

ఆ మహారాజు తన తెలివితో దేవతలు, ఋషులతో కలిసి, ప్రజల జీవనోపాధి కోసం భూమిని పాలు పిండించి ధాన్యాలను పొందాడు.

పితృభిర్దానవైశ్చైవ గన్ధర్వైరప్సరోగణైః । సర్వైః పుణ్యజనైశ్చైవ వీరుద్భిః పర్వతైస్తథా

పితృదేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పుణ్యజనులు, మొక్కలు, పర్వతాలు — వీరందరూ భూమిని పాలు పిండారు.

తేషు తేషు తు పాత్రేషు దుహ్యమానా వసున్ధరా । ప్రాదాద్యథేప్సితం క్షీరం తేన లోకాంస్త్వధారయత్

ప్రతి ఒక్కరి పాత్రలో భూమిని పాలు పిండగా, ఆమె కోరినట్లుగా పాలు ఇచ్చింది. ఆ పాలతో ప్రథువు లోకాలను పోషించాడు.

ఋషయ ఊచుః॥ విస్తరేణ పృథోర్జన్మ కీర్త్తయస్వ మహా మతే । యథా మహాత్మనా దుగ్ధా పూర్వం తేన వసున్ధరా

ఋషులు ఇలా అన్నారు: మహాత్మా! ప్రథువు జన్మాన్ని, అతడు భూమిని ఎలా పాలు పిండాడో విస్తరంగా చెప్పండి.

యథా దేవైశ్చ నాగైశ్చ యథా బ్రహ్మర్షిభిః సహ । యథా యక్షైః సగన్ధర్వైరప్సరోభిర్యథా పురా ॥౨.౧.

దేవతలు, నాగులు, బ్రహ్మర్షులు, యక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పురాతన కాలంలో వారు ఎలా చేసారో వివరించండి.

౬౨.౧౦౦ తేషాం పాత్రవిశేషాంశ్చ దోగ్ధారం క్షీరమేవ చ । తథా వత్సవిశేషాంశ్చ తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్

ప్రతి వర్గానికి ప్రత్యేక పాత్రలు, పాలు పిండేవారు, పాలు, వత్సువులు ఎలా ఉన్నాయో మాకు వివరంగా చెప్పండి.

యస్మింశ్చ కారణే పాణిర్వేనస్య మథితః పురా । క్రుద్ధైర్మహర్షిభిః పూర్వం తత్ సర్వం కథయస్వ నః

పూర్వం మహర్షులు కోపంతో వేనుని చేయిని ఎందుకు మథించారో, ఆ కారణాన్ని మాకు పూర్తిగా చెప్పండి.

వర్ణయిష్యామి వో విప్రాః పృథోర్వైన్యస్య సమ్భవమ్ । ఏకాగ్రాః ప్రయతాశ్చైవ శూశ్రూషధ్వం ద్విజోత్తమాః

బ్రాహ్మణులారా! నేను ప్రథు వైన్యుని జన్మాన్ని మీకు వివరంగా చెబుతాను. మీరు ఏకాగ్రతతో, శ్రద్ధతో వినండి.

నాశుచేర్నాపి పాపాయ నాశిష్యాయాహితాయ చ । వర్ణయేయమిమం పుణ్యం నావ్రతాయ కథఞ్చన

ఈ పుణ్యకథను అపవిత్రులకు, పాపులకు, అర్హత లేనివారికి, వ్రతం లేనివారికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చెప్పను.

స్వర్గ్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం వేదైశ్చ సమ్మితమ్ । రహస్యమృషిభిః ప్రోక్తం శ్రృణుయాద్యోఽనసూయకః

ఇది స్వర్గప్రదమైనది, కీర్తిని తెచ్చేది, ఆయుష్షును పెంచేది, పుణ్యమైనది, వేదాలకు సమ్మతమైనది. ఋషులు రహస్యంగా చెప్పిన ఈ కథను అసూయ లేనివారు వినాలి.

యశ్చేమం శ్రావయేన్మర్త్యః పృథోర్వైన్యస్య సమ్భవమ్ । బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య న స శోచేత్ కృతాకృతమ్ । గోప్తా ధర్మస్య రాజాసౌ బభూవాత్రిసమః ప్రభుః

బ్రాహ్మణులను నమస్కరించి, ప్రథు వైన్యుని జన్మకథను ఇతరులకు వినిపించేవాడు చేసిన పనికైనా, చేయని పనికైనా చింతించడు. ఆ రాజు ధర్మాన్ని కాపాడేవాడు, అత్రిలా మహాశక్తివంతుడు.

అత్రివంశసముత్పన్నో హ్యఙ్గో నామ ప్రజాపతిః । యస్య పుత్రోఽభవద్వేనో నాత్యర్థం ధార్మిక స్తథా

అత్రి వంశంలో జన్మించిన అంగుడు ప్రజాపతి. అతని కుమారుడు వేనుడు, అతను పెద్దగా ధార్మికుడు కాదు.

జాతో మృత్యుసుతాయాం వై సునీథాయాం ప్రజాపతిః । స మాతామహదోషేణ వేనః కాలాత్మజాత్మజః

మరణదేవత కుమార్తె అయిన సునీతకు ప్రజాపతి పుట్టాడు. తల్లి తండ్రి దోషంతో, కాలుని మనవడైన వేనుడు జన్మించాడు.

స ధర్మం పృష్ఠతః కృత్వా కామాల్లోభే వ్యవర్త్తత । స్థాపనం స్థాపయామాస ధర్మాపేతం స పార్థివః

ఆ రాజు ధర్మాన్ని వెనక్కి నెట్టి, కోరికతో, లోభంతో దూరమయ్యాడు. ధర్మం లేని పాలనను స్థాపించాడు.

వేదశాస్త్రాణ్యతిక్రమ్య హ్యధర్మే నిరతోఽభవత్ । నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారాః ప్రజా స్తస్మిన్ ప్రశాసతి । ఆసన్న చ పపుః సోమం హుతం యజ్ఞేషు దేవతాః ॥౨.౧.

వేదాలు, శాస్త్రాలను అతిక్రమించి, అధర్మంలో మునిగిపోయాడు. అతని పాలనలో ప్రజలు వేదపాఠం, వషట్కారాలు చేయడం మానేశారు. అయినా, పక్కనే జరిగే యజ్ఞాల్లో దేవతలు సోమాన్ని అనుభవించేవారు.

౬౨.౧౧౦ న యష్టవ్యం న హోతవ్యమితి తస్య ప్రజాపతేః । ఆసీత్ ప్రతిజ్ఞా క్రూరేయం వినాశే ప్రత్యుపస్థితే

ఆ రాజు వినాశనం దగ్గరపడుతున్నప్పుడు, ఎవ్వరూ యజ్ఞాలు చేయకూడదు, హోమాలు చేయకూడదు అని క్రూరమైన ప్రతిజ్ఞ చేసుకున్నాడు.

అహమిజ్యశ్చ పూజ్యశ్చ సర్వయజ్ఞే ద్విజాతిభిః । మయి యజ్ఞో విధాతవ్యో మయి హోతవ్యమిత్యపి

ప్రతి యజ్ఞంలో ద్విజులు నన్నే పూజించాలి, నన్నే ఆరాధించాలి. యజ్ఞాలు నాకోసమే జరగాలి, హోమాలు నాకోసమే చేయాలి అని చెప్పాడు.

తమతిక్రాన్తమర్యాదమాదదానమసామ్ప్రతమ్ । ఊచుర్మహర్షయః సర్వే మరీచిప్రముఖాస్తథా

అలా మర్యాదలు దాటి, ఎప్పుడూ లేని విధంగా ప్రవర్తిస్తున్న వేనుని, మరీచి మొదలైన మహర్షులు అందరూ పలికారు.

వయం దీక్షాం ప్రవేక్ష్యామః సంవత్సరశతాన్ బహూన్ । మాఽధర్మం వేన కార్షీస్త్వం నైష ధర్మః సనాతనః । నిధనే చ ప్రసూతోఽసి ప్రజాపతిరసంశయః

మేము అనేక వందల సంవత్సరాలు దీక్షలో ఉండబోతున్నాం. వేను, నీవు అధర్మం చేయకు. ఇది శాశ్వత ధర్మం కాదు. నీ మరణానంతరం నీవు తప్పకుండా ప్రజాపతిగా పుడతావు.

పాలయిష్యే ప్రజాశ్చేతి త్వయా పూర్వం ప్రతిశ్రుతమ్ । తాంస్తథా వాదినః సర్వాన్ బ్రహ్మర్షీనబ్రవీత్తదా

నీవు ముందుగా ప్రజలను రక్షిస్తానని వాగ్దానం చేశావు. అలా అన్న మహర్షులకు వేను సమాధానం చెప్పాడు.

స ప్రహస్య తు దుర్బుద్ధిరిదం వచనకోవిదః । స్రష్టా ధర్మస్య కశ్చాన్యః శ్రోతవ్యం కస్య వై మయా

అయితే, ఆ దుర్మార్గుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: 'ధర్మాన్ని సృష్టించేది ఇంకెవరు? నేను ఎవరి మాట వినాలి?'

వీర్యశ్రుతతపఃసత్యైర్మయా వా కః సమో భువి । మహాత్మానమనూనం మాం యూయం జానీత తత్త్వతః

'బలంలో, విద్యలో, తపస్సులో, సత్యంలో ఈ భూమిపై నాకు సమానం ఎవరు? నన్ను నిజంగా మహాత్ముడిగా, లోటులేని వాడిగా తెలుసుకోండి.'

ప్రభవః సర్వలోకానాం ధర్మాణాఞ్చ విశేషతః । ఇచ్ఛన్ దహేయం పృథివీం ప్లావయేయం జలేన వా । సృజేయం వా గ్రసేయం వా నాత్ర కార్యా విచారణా

'ప్రపంచాలన్నిటికీ, ముఖ్యంగా ధర్మాలకు నేను మూలం. నేను కోరుకుంటే భూమిని కాల్చగలను, నీటితో ముంచగలను, సృష్టించగలను, నాశనం చేయగలను. ఇందులో ఆలోచన అవసరం లేదు.'

యదా న శక్యతే స్తమ్భాన్మానాచ్చ భృశమోహితః । అనునేతుం నృపో వేనస్తతః క్రుద్ధా మహర్షయః

అహంకారంతో మత్తులో ఉన్న వేను, ఎంత చెప్పినా వినకపోయాడు. అప్పుడు మహర్షులు కోపంతో చర్య తీసుకున్నారు.

నిగృహ్య తం మహాబాహుం విస్ఫురన్తం యథాఽనలమ్ । తతోఽస్య వామహస్తం తే మమన్థుర్భృశకోపితాః ॥౨.౧.

ఆ బలవంతుడిని, అగ్ని లా ఊగిపోతున్న వేనుని పట్టుకుని, మహర్షులు అతని ఎడమ చేయిని కోపంతో మథించారు.