వాయుపురాణమ్

సికతాపర్వతమరూన్ గత్వా విద్యాధరాన్ యయౌ। నేమిమణ్డలకోష్ఠే తు ప్రవిష్టా సా మహోదధిమ్ ।। ౪౭.

సికతపర్వతం, ఎడారిని దాటి, విద్యాధర ప్రాంతానికి వెళ్లి, నేమిమండల పరిధిలో మహాసముద్రంలో ప్రవేశించింది.

తాసాం నద్యుపనద్యశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః। ఉపగచ్ఛన్తి తాః సర్వా యతో వర్షతి వాసవః ।। ౪౭.

ఈ నదులు, ఉపనదులు వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ వచ్చి కలుస్తాయి. అక్కడ ఇంద్రుడు వర్షాన్ని కురిపించే చోటు అది.

వస్వోకసాయాస్తీరే తు వారిసురభివిశ్రుతే। హరిశ్రృఙ్గే తు వసతి విద్వాన్ కౌబైరకో వశీ ।। ౪౭.

వస్వోకసా తీరంలో, సువాసన గల నీటికి ప్రసిద్ధి గల హరిశృంగంలో, జ్ఞానవంతుడు అయిన కౌబైరకుడు నివసిస్తున్నాడు.

యజ్ఞోపేతః స సుమహానమితౌజాః సువిక్రమః। తత్రాగస్త్యైః పరివృతో విద్వద్భిర్బ్రహ్మరాక్షసైః। కుబైరానుచరాః హ్యేతే చత్వారస్తత్సమాః స్మృతాః ।। ౪౭.

యజ్ఞోపవీతంతో, అపారమైన శక్తి, పరాక్రమంతో ఉన్న అతను అక్కడ అగస్త్యులు, పండితులైన బ్రహ్మరాక్షసులు, కుబేరుని సేవకులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు. వీరిలో నలుగురు అతనికి సమానులుగా గుర్తించబడ్డారు.

ఏవమేవ తు విజ్ఞేయా ఋద్ధిః పర్వతవాసినామ్। పరస్పరేణ ద్విగుణా ధర్మతః కామతోఽర్థతః ।। ౪౭.

అలాగే, కొండల్లో నివసించే వాళ్ల ఐశ్వర్యం ధర్మంలోనూ, కామంలోనూ, ధనంలోనూ పరస్పరం రెండింతలు ఎక్కువగా ఉండేలా భావించాలి.

హేమకూటస్య పౄష్ఠే తు సాయనం నామ తత్సరః। మనస్వినీ ప్రభవతి తస్మాజ్జ్యోతిష్మతీ చ సా ।। ౪౭.

హేమకూట పర్వత శిఖరంపై సాయనము అనే సరస్సు ఉంది. దానివల్ల మనస్వినీ నది పుట్టింది, అక్కడినుంచి జ్యోతిష్మతీ నది కూడా ప్రవహిస్తుంది.

అవగాహ్య హ్యుభయతః సముద్రౌ పూర్వపశ్చిమౌ । సరో విష్ణుపదం నామ నిషధే పర్వతోత్తమే ।। ౪౭.

పూర్వ, పడమర సముద్రాల్లో స్నానం చేసిన తర్వాత, నిషధ పర్వత శిఖరంపై విష్ణుపదం అనే సరస్సు ఉంది.

తస్మాద్ద్వయం ప్రభవతి గాన్ధర్వీ నన్వలీ చ యా। మేరోః పశ్చాత్ ప్రభవతి హ్రదశ్చన్ద్రప్రభో మహాన్ ।। ౪౭.

అక్కడినుంచి గాంధర్వీ, అన్వలీ అనే రెండు నదులు పుట్టాయి. మేరు పర్వతానికి పడమర వైపున చంద్రప్రభ అనే గొప్ప సరస్సు ఉంది.

తత్ర జామ్బూనదీ పుణ్యా యస్యాం జామ్బూనదం శుభమ్। పయోదం తు సరో నీలే సుశుభ్రం పుణ్డరీకవత్ ।। ౪౭.

అక్కడ పవిత్రమైన జాంబూనదీ ఉంది, అందులో జాంబూనద స్వర్ణం లభిస్తుంది. నీల పర్వతంపై పయోద అనే సరస్సు ఉంది, అది తెల్లని కమలాలతో మెరిసిపోతుంది.

పుణ్డరీకాపయోదా చ తస్మాన్నద్యౌ వినిర్గతే। శ్వేతాత్ ప్రభవతే పుణ్యం సరస్తూత్తరమానసమ్ ।। ౪౭.

పయోద, పుండరీక అనే సరస్సులనుండి పుండరీక, పయోద అనే రెండు నదులు పుట్టాయి. శ్వేత పర్వతం నుంచి ఉత్తరమానసం అనే పవిత్ర సరస్సు పుట్టింది.

జ్యోత్స్నా చ మృగకాన్తా చ తస్మాద్ద్వే సంబభూవతుః। మధుమత్సరః పుణ్యఞ్చ పఝమీనద్విజాకులమ్ ।। ౪౭.

అక్కడినుంచి జ్యోత్స్న, మృగకాంత అనే రెండు నదులు పుట్టాయి. అక్కడ మధుమత్ అనే పవిత్ర సరస్సు ఉంది, అది పజ్హ చేపలు, పక్షులతో నిండిపోయి ఉంటుంది.

కల్పవృక్షసమాకీర్ణం మధువత్సర్వతః సుఖమ్। రుద్రకాన్తమితి ఖ్యాతం నిర్మితం తద్భవేన తు ।। ౪౭.

అక్కడ కల్పవృక్షాలతో నిండినది, చుట్టూ తేనెతో ఆనందంగా ఉంటుంది. అది రుద్రకాంతం అని ప్రసిద్ధి, భవుడు దానిని సృష్టించాడు.

అన్యే చాప్యత్ర విఖ్యాతాః పఝమీనద్విజాకులాః। నామ్నా రుద్రాజయా నామ ద్వాదశోదధిసన్నిభాః ।। ౪౭.

ఇంకా అక్కడ పజ్హ చేపలు, పక్షులతో నిండిన మరికొన్ని ప్రసిద్ధమైనవి ఉన్నాయి. అవి రుద్రజయ అనే పేరుతో పిలవబడతాయి, మొత్తం పన్నెండు, సముద్రాల్లా విశాలంగా ఉంటాయి.

తేభ్యః శాన్తా చ మాధ్వీ చ ద్వే నద్యౌ సమ్బభూవతుః। యని కిమ్పురుషాద్యాని తేషు దేవో న వర్షతి ।। ౪౭.

వాటినుండి శాంత, మాధ్వీ అనే రెండు నదులు పుట్టాయి. కింపురుష మొదలైన ప్రాంతాల్లో దేవతలు వర్షాన్ని కురిపించరు.

ఉద్భిద్యాన్యుదకాన్యత్ర ప్రవహన్తి సరిద్వరాః। ఋషభో దున్దుభిశ్చైవ ధూమ్రశ్చైవ మహాగిరిః ।। ౪౭.

అక్కడ ఊటలు, ఇతర జలాలు ప్రవహిస్తూ, ఋషభ, దుందుభి, ధూమ్ర అనే గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తాయి.

పూర్వాయతా మహభాగా నిమ్నగా లవణామ్భసి। చన్ద్రకఙ్కస్తథా ప్రాణో మహానగ్నిః శిలోచ్చయః। ఉదగ్యాతా ఉదీచ్యాన్తా అవగాఢా మహోదధిమ్ ।। ౪౭.

పూర్వదిశగా విస్తరించిన పవిత్ర నదులు ఉప్పు నీటి సముద్రంలో కలుస్తాయి. అవి చంద్రకంక, ప్రాణ, అగ్ని అనే గొప్ప నదులు, రాళ్ల గుట్టలు. ఉత్తరదిశగా విస్తరించినవి ఉత్తర సముద్రంలో కలుస్తాయి.

సోమకశ్చ వరాహశ్చ నారదశ్చ మహీధరః। ప్రతీచీమాయతాస్తే వై ప్రవిష్టా లవణోదధిమ్ ।। ౪౭.

సోమక, వరాహ, నారద అనే మహాపర్వతాలు పడమర వైపు విస్తరించి, ఉప్పు సముద్రంలో కలుస్తాయి.

చక్రో బలాహకశ్చైవ మైనాకశ్చైవ పర్వతః। ఆయతాస్తే మహాశైలాః సముద్రం దక్షిణం ప్రతి। చన్ద్రమైనాకయోర్మధ్యేవిదిశం దక్షిణాం ప్రతి ।। ౪౭.

చక్ర, బలాహక, మైనాక అనే మహాపర్వతాలు దక్షిణ దిశగా సముద్రం వరకు విస్తరించాయి. చంద్ర, మైనాక మధ్య దక్షిణ దిక్కు ఉంది.

తత్ర సంవర్త్తకో నామ సోఽగ్నిః పిబతి తజ్జలమ్। నామ్నా సముద్రపః శ్రీమానౌర్వః స వడవాముఖః ।। ౪౭.

అక్కడ సంవర్తక అనే అగ్ని ఆ నీటిని పీలుస్తుంది. అది సముద్రప అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి, ఔర్వుడు, అదే వడవాముఖం.

ద్వాదశైతే ప్రవిష్టా హి పర్వతా లవణోదధిమ్। మహేన్ద్రభయవిత్రస్తాః పక్షచ్ఛేదభయాత్తదా। యదేతదౄశ్యతే చన్ద్రే శ్వేతే కృష్ణశశాకృతిః ।। ౪౭.

ఈ పన్నెండు పర్వతాలు మహేంద్రుడి భయంతో, రెక్కలు కోసిపోవచ్చనే భయంతో ఉప్పు సముద్రంలోకి ప్రవేశించాయి. చంద్రునిపై కనిపించే తెల్లటి మచ్చ, నల్ల కుందేలు ఆకారంలో ఉండటానికి ఇదే కారణం.

భారతస్య తు వర్షస్య భేదాస్తే నవ కీర్తితాః। ఇహోదితస్య దృశ్యన్తే తథాన్యేఽన్యత్ర నోదితే ।। ౪౭.

భారతదేశానికి తొమ్మిది విభాగాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. ఇక్కడ చెప్పినవి ఇక్కడే కనిపిస్తాయి, చెప్పనివి మరెక్కడో ఉంటాయి.

ఉత్తరోత్తరమేతేషాం వర్షముద్దిశ్యతే గుణైః। ఆరోగ్యాయుః ప్రమాణాభ్యాం ధర్మతః కామతోఽర్థతః ।। ౪౭.

ప్రతి ప్రాంతం ఆరోగ్యం, ఆయుష్షు, పరిమాణం, ధర్మం, కామం, ధనం వంటి లక్షణాల పరంగా ఒక్కొక్కదానికొకటి విశిష్టంగా ఉంటుంది.

సమన్వితాని భూతాని గుణై రేతైస్తు భాగతః। వసన్తి నానాజాతీని తేషు వర్షేషు తాని వై। ఇత్యేషాఽధారయత్ సర్వం పృత్వీ విశ్వం జగత్స్థితా ।। ౪౭.

ఆ ప్రాంతాల్లోని జీవులు ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క విధంగా లక్షణాలు, సంతానశక్తి కలిగి ఉంటాయి. ఆ ప్రాంతాల్లో అనేక రకాల జాతులు నివసిస్తాయి. అలా ఈ భూమి మొత్తం లోకాన్ని మోయుతుంది.

దక్షిణేనాపి వర్షస్య భారతస్య నిబోధత। దశయోజనసాహస్రం సమతీత్య మహార్ణవమ్ ।। ౪౮.

భారతదేశానికి దక్షిణ భాగాన్ని విను. పదివేల యోజనాలు మహాసముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళాలి.

త్రీణ్యేవ తు సహస్రాణి యోజనానాం సమాయతమ్। అతస్త్రిభాగవిస్తీర్ణం నానాపుష్పఫలోదయమ్ ।। ౪౮.

అక్కడ మూడు వేల యోజనాల పరిమాణంలో, మూడు భాగాలుగా విస్తరించి, అనేక పుష్పాలు, ఫలాలతో నిండిన ప్రాంతం ఉంది.

విద్యుత్వన్తం మహాశైలం తత్రైకం కులపర్వతమ్। యేన కూటతటైర్నైకైస్తద్ద్వీపం సమలంకృతమ్ ।। ౪౮.

అక్కడ మెరుపు వలె ప్రకాశించే గొప్ప కొండ ఒకటి ఉంది. అది పర్వతాలలో ముఖ్యమైనది. అనేక శిఖరాలు, అంచులతో ఆ ద్వీపాన్ని అలంకరిస్తుంది.

ప్రసన్నస్వాదుసలిలాస్తత్ర నద్యః సహస్రశః। వాప్యస్తస్య తు ద్వీపస్య ప్రవృత్తా విమలోదకాః ।। ౪౮.

అక్కడ వేలాది నదులు స్వచ్ఛమైన, తీపి నీటితో ప్రవహిస్తాయి. ఆ ద్వీపంలోని చెరువులు కూడా నిర్మలమైన నీటితో నిండివుంటాయి.

తస్య శైలస్య ఛిద్రేషు విస్తీర్ణేష్వాయతేషు చ। అనేకేషు సమృద్ధాని నానాకారాణి సర్వ్వశః ।। ౪౮.

ఆ కొండలోని వెడల్పైన, పొడవైన చీలికల్లో అన్ని విధాలుగా అనేక సంపన్నమైన వాసస్థానాలు ఉన్నాయి.

నరనారీసమాఢ్యాని ముదితాని మహాన్తి చ। తేషాం తలప్రవేశాని సహస్రాణి శతాని చ ।। ౪౮.

అవి పురుషులు, మహిళలు సమృద్ధిగా ఉండే, ఆనందంగా, పెద్దదైన నివాసాలు. వాటి అడుగుభాగ ప్రవేశద్వారాలు వందలు, వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.