వాయుపురాణమ్

తోసలాః కోసలాశ్చైవ త్రైపురా వైదికాస్తథా। తుమురాస్తుమ్బురాశ్చైవ షట్సురా నిషధైః సహ ।। ౪౫.

తోసలులు, కోసలులు, త్రిపురవాసులు, వైదికులు, తుమురులు, తుంబురులు, షట్సురులు, నిషధులతో కలిసి ఉన్నారు.

అనుపాస్తుణ్డికేరాశ్చ వీతిహోత్రా హ్యవన్తయః। ఏతే జనపదాః సర్వే విన్ధ్య పృష్ఠనివాసినః ।। ౪౫.

అనుపులు, తుండికేరులు, వీతిహోత్రులు, అవంతులు — వీరందరూ వింధ్య పర్వతాల ఒడిలో నివసించే ప్రజలు.

అతో దేశాన్ ప్రవక్ష్యామి పర్వతాశ్రయిణశ్చ యే। నిగర్హరా హంసమార్గాః క్షుపణాస్తఙ్గణాః ఖసాః ।। ౪౫.

ఇప్పుడు పర్వత ప్రాంతాల ప్రజలను వివరంగా చెబుతాను. నిగర్హరులు, హంసమార్గులు, క్షుపణులు, తంగణులు, ఖసులు అక్కడ నివసిస్తారు.

కుశప్రావరణాశ్చైవ హూణా దర్వాః సహూదకాః। త్రిగర్త్తా మాలవాశ్చైవ కిరాతాస్తామసైః సహ ।। ౪౫.

దర్భ గడ్డి వస్త్రాలు ధరించే వారు, హూణులు, దర్వులు, హూదకులతో పాటు, త్రిగర్తులు, మాలవులు, కిరాతులు, తామసులతో కలిసి ఉన్నారు.

చత్వారి భారతే వర్షే యుగాని కవయో విదుః। కృతం త్రేతా ద్వారపఞ్చ కలిశ్చేతి చతుష్టయమ్। తేషాం నిసర్గం వక్ష్యామి ఉపరిష్టాన్నిబోధత ।। ౪౫.

భారతవర్షంలో నాలుగు యుగాలు ఉన్నాయి అని ఋషులు చెబుతారు — కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం. వాటి స్వభావాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను, వినండి.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు ఋషయ ఉత్తరం పునరేవ తే। శుశ్రూషవో ముదా యుక్తాః పప్రచ్ఛుర్లోమహర్షణమ్ ।। ౪౬.

ఇలా విన్న తర్వాత, ఋషులు ఆనందంతో, మరలా లోమహర్షణుడిని ప్రశ్నించారు.

యచ్చ కిమ్పురుషం వర్షం హరివర్షం తథైవ చ। ఆచక్ష్వ నో యథాతత్త్వం కీర్త్తితం భారతం త్వయా ।। ౪౬.

భారతవర్షాన్ని వివరించినట్లే, కింపురుషవర్షం, హరివర్షం గురించి కూడా నిజంగా వివరించండి.

పృష్టత్స్విదం యథా విప్రైర్యథా ప్రశ్రం విశేషతః। ఉవాచ మునినిర్దిష్టం పురాణం విహితం యథా ।। ౪౬.

ఋషులు ఇలా ప్రశ్నించగా, పురాణాన్ని పురాతన మునులు చెప్పిన విధంగా వివరించాడు.

శుశ్రూషా యత్ర వో విప్రాస్తచ్ఛృణుధ్వం ముదా యుతాః। పుక్షఖణ్డః కిమ్పురుషే సుమహాన్నన్దనోపమః ।। ౪౬.

వేదపండితులారా, మీరు ఆసక్తిగా వినాలనుకుంటే, ఆనందంగా వినండి. కింపురుషవర్షంలో పుక్ష ప్రాంతం ఉంది, అది నందనవనానికి సమానంగా గొప్పది.

దశవర్షసహస్రాణి స్థితిః కిమ్పురుషే స్మృతా। సువర్ణవర్ణాశ్చ నరాః స్త్రియశ్చాప్సరసోపమాః ।। ౪౬.

కింపురుషవర్షంలో జీవితం పది వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని చెబుతారు. అక్కడ పురుషులు బంగారు వర్ణంలో, స్త్రీలు అప్సరసలవంటి అందంతో ఉంటారు.

అనామయా హ్యశోకాశ్చ సర్వే తే శుద్ధమానసాః। జాయన్తే మానవాస్తత్ర నిస్తప్తకనకప్రభాః ।। ౪౬.

అక్కడ అందరూ రోగమూ లేకుండా, దుఃఖమూ లేకుండా, పవిత్రమైన మనస్సుతో ఉంటారు. వారు నిగనిగలాడే బంగారు వర్ణంతో జన్మిస్తారు.

వర్షే కిమ్పురుషే పుణ్యే ప్లక్షో మధువహః శుభః। తస్య కిమ్పురుషాః సర్వే పిబన్తి రసముత్తమమ్ ।। ౪౬.

పుణ్యమైన కింపురుషవర్షంలో మధురసాన్ని ఇచ్చే గొప్ప ప్లక్షవృక్షం ఉంది. అక్కడి ప్రజలు అందరూ ఆ వృక్షపు ఉత్తమ రసాన్ని సేవిస్తారు.

అతఃపరం కిం పురుషాద్ధరివర్షః ప్రచక్ష్యతే। మహారజతసఙ్కాశా జాయన్తే తత్ర మానవాః ।। ౪౬.

కింపురుషవర్షం తరువాత హరివర్షం ఉంది. అక్కడ మనుషులు గొప్ప వెండి వర్ణంతో జన్మిస్తారు.

దేవలోకాచ్చ్యుతాః సర్వే దేవరూపాశ్చ సర్వశః। హరివర్షే నరాః సర్వే పిబన్తీక్షురసం శుభమ్ ।। ౪౬.

దేవలోకంలో నుంచి పడిపోయినవాళ్ళు, అందరూ దేవతల రూపాలతో, హరివర్షంలో నివసించే ప్రజలు అందరూ స్వచ్ఛమైన చెరకు రసం తాగుతారు.

ఏకాదశ సహస్రాణి వర్షాణాం తు ముదా యుతాః। హరివర్షే తు జీవన్తి సర్వే ముదితమానసాః। న జరా బాధతే తత్ర జీర్యన్తి న చ తే నరాః ।। ౪౬.

హరివర్షంలో ప్రజలు అందరూ ఆనందంగా, పదకొండు వేల సంవత్సరాలు సంతోషంగా జీవిస్తారు. అక్కడ వారిని వృద్ధాప్యం బాధించదు, వారు వృద్ధులుగా మారరు.

మధ్యమం యన్మయా ప్రోక్తం నామ్నా వర్షమిలావృతమ్। న తత్ర సూర్యస్తపతి న చ జీర్యన్తి మానవాః ।। ౪౬.

నేను మధ్య ప్రాంతాన్ని ఇలావృతం అని చెప్పాను. అక్కడ సూర్యుడు వెలిగించడు, అక్కడ ప్రజలు వృద్ధులుగా మారరు.

చన్ద్రసూర్యౌ సనక్షత్రావప్రకాశావిలావృతే । పద్మవర్ణాః పద్మ ప్రభాః పద్మపత్రనిభేక్షణాః। పక్షపత్రసుగన్ధాశ్చ జాయన్తే తత్ర మానవాః ।। ౪౬.

ఇలావృతంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు కనిపించవు. అక్కడ జన్మించిన ప్రజలు పద్మపు రంగుతో, పద్మపు ప్రకాశంతో, పద్మపత్రాల వంటి కళ్లతో, పువ్వుల సువాసనతో ఉంటారు.

జమ్బూరసఫలాహారా హ్యనిష్పన్దాః సుగన్ధినః। మనస్వినో భుక్తభోగాః సత్కర్మఫలభోగినః ।। ౪౬.

వారు జంబూ చెట్టు ఫలాలను భుజిస్తారు, కదలకుండా ఉంటారు, సువాసన కలిగి ఉంటారు, జ్ఞానంతో, అనుభవాలతో, మంచి పనుల ఫలాలను ఆస్వాదిస్తారు.

దేవలోకాచ్చ్యుతాః సర్వే జాయన్తే హ్యజరామరాః. త్రయోదశసహస్రాణి వర్షాణాన్తే నరోత్తమాః ।। ౪౬.

దేవలోకంలో నుంచి పడిపోయినవాళ్ళు అక్కడ జన్మిస్తారు, వారు వృద్ధాప్యం లేకుండా, అమరులుగా ఉంటారు. పదమూడు వేల సంవత్సరాల చివరికి, వారు ఉత్తమమైన మనుషులుగా నిలుస్తారు.

ఆయుష్ప్రమాణం జీవన్తి తే తు వర్షే త్విలావృతే । మేరోః ప్రతిదిశం తే తు నవసాహస్రవిస్తృతే ।। ౪౬.

ఇలావృతంలో వారు తమ ఆయుర్దాయం మొత్తం జీవిస్తారు. మేరు పర్వతం నుంచి ప్రతి దిక్కులో, అది తొమ్మిది వేల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది.

యోజనానాం సహస్రాణి షడ్‌వింశస్తస్య విస్తరః। చతురస్రః సమన్తాచ్చ శరావాకార సంస్థితః ।। ౪౬.

దాని వెడల్పు ఇరవై ఆరు వేల యోజనాలు, అన్ని వైపులా చదరంగా, పళ్లెం ఆకారంలో ఉంటుంది.

మేరోస్తు పశ్చిమే భాగే నవసాహస్రసంమితే। చతుస్త్రింశత్సహస్రాణి గన్ధమాదనపర్వతః ।। ౪౬.

మేరు పర్వతం పశ్చిమ భాగంలో, తొమ్మిది వేల విస్తారంలో, గంధమాదన పర్వతం నలభై నాలుగు వేల విస్తారంలో నిలుస్తుంది.

ఉదగ్దక్షిణతశ్చైవ ఆనీలనిషధాయతః। చత్వారింశత్సహస్రాణి పరివృద్ధో మహీతలాత్। సహస్రమవగాఢస్తు తావదేవ తు ధిష్ఠితః ।। ౪౬.

ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కుల్లో నీల, నిషధ పర్వతాల నుంచి, అది నలభై వేల భూమి నుంచి పైకి, వెయ్యి లోతుగా, అంత విస్తారంగా స్థిరంగా ఉంది.

పూర్వేణ మాల్యవాన్ శైలస్తత్ప్రమాణః ప్రకీర్తితః। దక్షిణేన తు నీలస్య నిషధస్యోత్తరేణ తు ।। ౪౬.

తూర్పు వైపున మాల్యవాన్ పర్వతం ఉంది, అది అదే పరిమాణంలో ఉంది. నీల పర్వతానికి దక్షిణంగా, నిషధకు ఉత్తరంగా ఉంటుంది.

తేషాం మధ్యే మహామేరుః సుప్రమాణః ప్రకీర్తితః। సర్వేషామేవ శైలానామవగాఢో యథా భవేత్ ।। ౪౬.

వీటి మధ్యలో మహా మేరు పర్వతం విస్తారంలో ప్రసిద్ధి పొందింది. అన్ని పర్వతాల్లో అది లోతుగా స్థిరంగా ఉంది అని చెప్పబడింది.

విస్తరస్తత్ప్రమాణః స్యాదాయామే నియుతః స్మృతః। వృత్తభావాత్ సముద్రస్య మహీమణ్డలభావనః ।। ౪౬.

దాని వెడల్పు అదే పరిమాణంలో ఉంటుంది, పొడవు పది వేలుగా చెప్పబడింది. అది గుండ్రంగా ఉండి, భూమి మధ్యవలయంగా భావించబడుతుంది.

ఆయామాః పరిహీయన్తే చతురస్రాః సమస్తతః। అనావృత్తాశ్చతుష్కేణ భిద్యన్తే మధ్యమాగతాః ।। ౪౬.

పొడవులు తగ్గుతూ, అన్ని చదరంగా ఉంటాయి. మధ్యలో ఉన్నవి నాలుగు భాగాలుగా విడిపోతాయి, తిరిగి కలవు కాదు.

ప్రభిన్నాఞ్జనసఙ్కాశా జమ్బూరసవతీ నదీ। మేరోస్తు దక్షిణే పార్శ్వే నిషధస్యోత్తరేణ తు ।। ౪౫.

జంబూ చెట్టు రసం నిండిన, అంజనపు రంగులో ఉండే జంబూ నది, మేరు పర్వతం దక్షిణ వైపున, నిషధ పర్వతానికి ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తుంది.

సుదర్శనో నామ మహాజమ్బూవృక్షః సనాతనః। నిత్యపుష్పఫలోపేతః సిద్ధచారణసేవితః ।। ౪౬.

అక్కడ సుదర్శన అనే మహా జంబూ చెట్టు నిలుస్తుంది, అది శాశ్వతంగా, ఎప్పుడూ పువ్వులు, ఫలాలతో అలంకరించబడి, సిద్ధులు, చారణులు సేవించేది.